Yazarken yazının konusunu belirlersiniz de girişte zorlanırsınız.Bir girebilseniz,
yazı akıp gidiverecek…Bazen de bir gelişme olur ve giriş kendiliğinden oturuverir.

Bu kez girişi,en küçük torunum Roman yapıverdi.

Roman 9 yaşında.
Bu sabah,kahvaltı sohbetinin konusunu o belirledi.
(Evimizin tadilatı nedeniyle bir süredir küçük kızımızın bahçesindeki stüdyoda kalıyoruz.)

Belki de okulda öğretmenine sorup yanıtından tatmin olmadığı soruları bize sordu:

Dünya hepimizin evi değil mi?
Niçin ülkeler ayrı?
Niçin sınırlar var?
Niçin ülkeler birbirine düşman,birbirini bombalıyorlar?
Bir ülkenin başka bir ülkeye attığı bomba; insana,insanlığa atılmış olmuyor mu?
Aslında kendini de bombalamıyor mu?
Empati(empathy)nerede?
Sorumluluk(responsibility)
nerede?
Hani duyarlılık(sensitivity)?
Nerede insan hakları(human rights)?
En büyük hak,yaşam hakkı(right to live)nerede?..
İnsanlar, yaşanmaz hale getirmek, bir anlamda kendilerini yok etmek için kendi evleri olan dünyayı niçin katlediyorlar?…

Birbirimize bakıverdik…
Nuran kulağıma eğilip:
“O yaşta ben: ‘şu yaptığım günah mı,cehennemde yanar mıyım?’ diye düşünür sorardım,sorardık…Bir de Roman’ın sorularına bak!..” deyiverdi.

Küresel ısınma…
Havanın suyun kirliliği…
Ormanların yok edilmesi…
Doğal kaynakların tüketilmesi…

Temiz hava,okyanuslar,
atmosfer,ormanlar,nehirler…
Kişiye,ülkeye özel;
kişiye,ülkeye ait mi?..

Roman’ın dediği gibi,
Dünya hepimizin evi…
Yalnızca insanların mı?
Hayvanlar,bitkiler,mantarlar…
Canlı,cansız herşeyin,
herkesin evi…
Ormanları yok ederek yalnız kendimizi değil,geyiği de öldürüyoruz…
Suları kirleterek yalnız bizi değil,balığı da yok ediyoruz…
Küresel ısınmanın en büyük nedeni sera gazı salınımıyla atmosferi de yaşamı da tehlikeye atıyoruz…

Oysa…

İnsan,insanlık ne ederse kendine ve diğer canlılara ediyor…
Yoksa dünya milyarlarca yıl nasıl döndüyse,yeni bir denge yaratarak, yine dönmeye devam edecek…

Eh!
Bari tedbir alalım dediler!..
1992 yılında Brezilya’da,
“İklim değişikliği Çerçeve Sözleşmesi”ni imzaladılar…

Bu sözleşmeyi imzalayan ülkeler, 1995 yılından bu yana her yıl bir araya geliyorlar…
Bu toplantılara bir de isim buldular: COP (Conference Of the Parties)
Yani?
Bu çerçeveye taraf olanların toplantısı…

31.’si Türkiye ve Avustralya’nın ortak düzenlemesiyle Antalya’da yapıldı ve sona erdi…

Toplantı başlarken BM Genel Sekreteri A.Guthares şöyle dedi:
“Gezegenimiz ısınıyor.
Zaman daralıyor.
Ya başaracağız ya da yanıp
kavrulacağız…”

Toplantı sonuç getirir mi?
Ya da…
‘Dostlar Alışverişte Görsün!’ toplantıları desek çok mu yanlış olur?..

Kararlar oy birliği ile alınacak!
O zaman süreç nasıl işleyecek?..
Kriz?.. Acil!..
Ya süreç?.. Sürümceme!..

Peki; Alınan kararın uygulanmamasının hukuki bir yaptırımı var mı?..
Yok!
Ülkeler belirlenen hedeflere uymadıklarında ya da verdikleri sözü tutamadıklarında bir ceza ile karşılaşıyorlar mı?..
Hayır!..

Daha da acısı ne biliyor musunuz?..
Tüm bu olumsuzlukların en büyük sorumluları kimler?
Gelişmiş,zengin ülkeler…

Küresel ısınmaya yol açan,atmosferi ısıtan atık gazların salınımını(sera gazı), en çok kimler yapıyor?
Onlar…

Peki,bu olumsuzlukların en büyük acısını kimler çekiyor?

Gelişmemiş…
(daha doğrusu sömürülerek geliştirilmemiş!)
Az Gelişmiş…
(daha doğrusu yeni sömürgecilikle bir yere kadar gelişmelerine izin verilmiş!..) yoksul ülkeler…
(daha doğrusu,zenginliklerine ve emeklerine el konularak yoksul bıraktırılmış ülkeler…)

Sonunda bir oran belirlediler…
Her ülke gelişmişlik oranına,
yani bu sorundaki sorumluluk oranına göre sera gazı salınımında azaltıma gidecek!..

Yoksul; sömürge,yarı sömürge ülkelerin çoğu,zaten sanayileşmeleri yetersiz olduğu için kendilerine verilen kotayı bile dolduramıyorlar…

O zaman bu işin asıl sorumlusu zengin ülkeler ne yaptılar biliyor musunuz?

Onların hakkı olan kotayı da onlardan satın alma yoluna gittiler!..
Bırak azaltmayı…
Salınımı daha da artırdılar!..

Buna bir de utanmadan kılıf uydurdular:
Satın aldıkları bu kotalarla,
gelişmemiş ya da az gelişmiş ülkelerin sanayileşmelerine yardım ediyorlarmış!..

Günah çıkarma mı?..
O bile değil…
Utanmazdık!..

Bir komedi daha var…

Bu toplantılara,bu işin en büyük sorumlusu,fosil yakıt sektörü zengin firmaların temsilcileri de katılıyorlar mı?
Evet!
(Hem de özel jetlerinin salınımıyla!..)
Veto güçleri var mı?
O da var!..

Brezilya Devlet Başkanı Lula de Silva toplantıda zengin ülkelerin sorumluluğuna bir kez daha vurgu yaptı..
İşe yarar mı?..

Peki…
Cumhurbaşkanımız Erdoğan ne dedi?..

“Tabiata saygı Türkiye’nin medeniyet anlayışının merkezinde bulunuyor…
Yeryüzü korunup kollanması gereken mukaddes bir emanettir…”

Akbelen’i düşündüm…
Kozak yaylasını…
Artvin Cerattepe’yi…
Ayrıca…
Enerji de fosil yakıtlara bağımlılığın Türkiye’de yüzde 80’den fazla olduğunu…
(Avrupa’da son 30 yılda yüzde 83’den yüzde 70’e gerilerken,Avrupa’da son 30 senede fosil yakıt oranının arttığı tek ülke olan Türkiye’mizde yüzde 82’den yüzde 84’e çıktığını…

Nasıldı Nilüfer’in seslendirdiği şarkının sözleri?

“Dünya dönüyor sen ne dersen de…”

Dünya dönecek biz ne yaparsak yapalım…
Ama…
Biz mi?..

(ekte Roman’ın Türk milli takımı formasıyla okula giderken ki fotoğrafı.
Niçin giydiği de ayrı bir yazının konusu olsun.)

0B8B9Af8 Ef23 4079 Ad57 9D2546960F82