Dikili’de, Cumhuriyet döneminin önemli kamusal yapılarından biri olan, Türkiye Cumhuriyeti’nin ikinci Cumhurbaşkanı İsmet İnönü’nün de ziyaret ettiği ve günümüzde Dikili 1 No.lu Aile Sağlığı Merkezi olarak hizmet veren tarihi Eski Halkevi Binası’nın yıkılarak yerine yeni bir sağlık tesisi yapılması planlanıyor.
İzmir İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 30 Kasım 2026 tarihinde gerçekleştirilmek üzere ilan edilen "Dikili 1 Nolu Merkez Aile Sağlığı Merkezi ve 112 ASHİ Yapım İşi" ihalesinin mevcut binanın yıkımını da kapsaması, ilçede büyük tepkiye yol açtı. Dikili İlçe Sağlık Müdürlüğü’nün yapının 31 Aralık 2026 tarihine kadar boşaltılmasını istemesi üzerine ilçe halkı karara karşı imza kampanyası başlatırken, TMMOB Mimarlar Odası İzmir Şubesi de hazırladığı kapsamlı raporla sürece müdahil oldu.
Mimarlar Odası İzmir Şubesi, yapının tarihsel, mimari ve toplumsal değerlerinin korunması amacıyla binanın 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescil edilmesi için İzmir II. Numaralı Kültür Varlıkları Bölge Kurulu Müdürlüğü’ne resmi başvuruda bulundu. Oda tarafından yapılan açıklamada, ihale dosyasına ilişkin teknik belgelerin incelenmesi sonucunda hem yapım hem de yıkım güvenliğini tehlikeye atacak ciddi eksiklikler ve tutarsızlıklar tespit edildiği duyuruldu.
Raporda yer alan en çarpıcı teknik hata, yapının deprem hesaplarında ortaya çıktı. Betonarme, çelik çatı, sundurma ve su deposuna ilişkin hesap raporlarında binanın konumu İzmir/Dikili olarak belirtilmesine rağmen, deprem parametrelerinin belirlenmesinde İstanbul’a ait koordinatların kullanıldığı tespit edildi. Deprem anında ve sonrasında kesintisiz hizmet vermesi gereken bir sağlık tesisi için bu durumun kabul edilemez bir güvenlik açığı olduğu vurgulandı. Ayrıca yapının zemin sınıfı ZF olarak tanımlanmasına karşın, bu sınıf için zorunlu olan sahaya özel zemin davranış analizinin ve zemin iyileştirme projesine dayanak oluşturan zemin etüt raporunun ihale dosyasında bulunmadığı belirlendi. Yıkılması planlanan mevcut binaya dair rölöve, yıkım planı, yıkım metrajı ve asbest tespit belgelerinin de dosyada yer almadığına dikkat çekilirken, tapu kayıtlarında kâgir olarak tanımlanan yapının yıkım kalemlerinin betonarme yapı üzerinden düzenlendiği ifade edildi.
İSMET İNÖNÜ ZİYERET ETMİŞTİ
1940’lı yıllarda mimar Cavit Tamkan ve ustabaşı Ali Altınel’in katkılarıyla inşa edilen ve 1948 yılında tamamlanan Dikili Halkevi, 8 Ağustos 1949 tarihinde dönemin Cumhurbaşkanı İsmet İnönü tarafından da ziyaret edilmişti.
1951 yılında Halkevlerinin kapatılmasının ardından kamusal işlevini sürdüren bina, 1954 yılından itibaren sağlık merkezine dönüştürülerek günümüze kadar Dikili halkına hizmet verdi. Yapının yalnızca fiziksel bir bina değil, kentin yaşayan belleği ve Cumhuriyet mirası olduğunu belirten Mimarlar Odası İzmir Şubesi; yıkım kararının ve 30 Kasım’daki ihalenin derhal iptal edilmesini, tescil süreci tamamlanana kadar yapıya müdahale edilmemesini ve yeni sağlık tesisi ihtiyacının tarihi mirası yok etmeyecek alternatif alanlarda karşılanmasını talep etti.
