Doğanın, tarihin, coğrafyanın, ekolojik yapının korunması bilinci, çocuklarda, küçük yaşlarda, ailede, anaokulunda başlaması gereklidir.
Doğa bilinci edinmiş çocuklar, çevreye, tarihe, coğrafyaya, kültüre karşı daha duyarlı bireyler olarak yetişir, ülkenin doğal varlıklarını korur, topluma daha yararlı işler yaparlar.
Doğadaki çeşitli yapılar ve oluşumlar, çocukların, görsel algısının gelişmesini, “düşünme”, “merak etme”, araştırma, hayal etme” yetisinin gelişmesini sağlar.
“Jeolojik kalıt”, “Jeosit”
Bu nedenle, doğanın korunması kavramı içinde yer alan, “Jeolojik kalıt”, “Jeosit” adı verilen “jeomorfolojik” yeryüzü oluşumları da önemlidir.
Jeosit, bilimsel, eğitsel, kültürel, turistik değeri olan alanlardır.
Yerkürenin jeolojik geçmişini gösteren, korunması gereken önemli doğal alan demektir.
Bu tür, “jeolojik kalıt” ve “jeosit” alanlarının, çevresi ile birlikte koruma altına alınması gereklidir.
Kayaçlar, fosiller, maden ve mineral bileşiklerinin oluşturduğu oluşumlar, volkanik yapılar değerlidir.
Bu nedenle, bu tür oluşumların bulunduğu alanlar çevreleri ile birlikte korunmaya alınmalı ve çocukların öğrenmesi, toplumun bilgilenmesi için "Doğa Okulu" ya da "Jeolojik Doğa Parkı" olarak düzenlenmelidir.
Bu tür “jeomorfolojik” oluşumların korunması ve “Doğa okulları”, “Doğa Parkları” bir toplumun kültürel gelişimi için önemlidir.
Yerel yönetimlerin, bu konuda “girişimci” ve “aktif” çalışma yöntemi uygulaması gerekir.
Jeomorfolojik oluşumlar, “jeolojik kalıt” olarak korunmalı, yok edilmemeli, yerel yönetimler dikkate aşmalıdır.
Bu oluşumların, komşu yerleşimlerin olası saldırısı ile yok olabilir.
Ayrıca, yağmur, dolu, rüzgar, fırtına, deprem vb doğal olayların etkisi altında özelliğini yitirebilir.
Bu jeosit alanı, neden “Doğal Sit alanı” olarak, koruma altına alınmalıdır?
– Jeolojik kalıt değeri taşıması,
– Jeomorfolojinin özgün olması,
– Çevre yapılaşma baskısı altında olmasıdır (Fotoğraf 1-4).
Sonuç ve Öneri
“Jeolojik kalıt” kavramı içine giren ya da olası “Jeolojik kalıt” alanlarının;
– Koruma altına alınması, Jeoparklar, Doğa Okulları, Doğa Parkları kurulması,
– Toplumda “doğanın korunması, çevre bilinci ve kültürünün” oluşması,
– Çocuklarda, görme, öğrenme, hayal etme, koruma yetisinin gelişmesi ve ülkenin geleceği için önemlidir
Kaynak: Canda MŞ. Jeolojik Miras Nedir ve Güzelbahçe’den Bir Örnek Ajans Bakırçay 19 Nisan 2024.
Fıtıtoğraf 1. 19 Nisan 2024. Yerleşim alanları komşuluğunda, demir cevheri içereren volkanik kütlelerin oluşturduğu katmanlı “tabakalı” oluşumların jeomorfolojik görünümü.
Fotoğraf 2. 21 Haziran 2026. Yerleşim alanları komşuluğunda, demir cevheri içereren volkanik kütlelerin oluşturduğu katmanlı “tabakalı” oluşumların jeomorfolojik görünümü ve komşu yapılaşmanın jeosit alanın doğru ilerleyişi ve kazılan alanlar.
