Yücel Tunca’nın Çelişkiler, Olasılıklar ve Ütopyalar Arasında projesi kapsamında, Soma'daki maden ocaklarında ve termik santralin atıklarının döküldüğü kül barajlarında ürettiği fotoğraflardan oluşan Bir Coğrafyanın Z Raporu sergisi 3 Ekim Cumartesi günü Odeon Pergamon Kültür Sanat Alanı'nda Bergama’da açılıyor.
Proje kapsamında Haziran 2026'da Soma'da açılan serginin genişletilmiş ikinci edisyonu olan Bir Coğrafyanın Z Raporu sergisi, coğrafyayı kar hırsı ile bir ur gibi yayılan vahşi madenciliğin yeryüzünde bıraktığı izler, insanın mülksüzleştirildiği, emeğin ölümcül bir biçimde sömürüldüğü, zeytin ağaçlarından yaban hayatına kadar tüm canlıların zehirlenmek suretiyle yaşam hakkının gasp edildiği bir suç mahali olarak tasvir ediliyor.
Belgesel fotoğrafçı Yücel Tunca, kömür monokültürünün dayatıldığı Soma'daki maden ocaklarının ve termik santrallerinin, onlarca yıldır toprağıyla suyuyla havasıyla kentin ekosistemini zehirlediğini hatırlatıyor. Tunca, Bir Coğrafyanın Z Raporu sergisinin, işaretleri açıkça görülen büyük, geri dönüşsüz bir sosyo-ekonomik ve ekolojijk çöküş yaşanmadan, insanı, emeği, doğayı önceleyen adil dönüşüm modelleri hayata geçirilerek, bölgedeki maden ocakları ile termik santrallerdeki üretim süreçlerinin durdurulması ve verilen zararların tazmin, yaratılan tahribatın da rehabilite edilmesi yönünde acil bir çağrı niteliği taşıdığını vurguluyor.
Günseli Baki’nin kaleme aldığı "Yeryüzüne Bakmak" başlıklı sergi metninde ise fotoğrafların, yeryüzünü edilgen bir manzara olmaktan çıkararak, müdahalenin, sömürünün ve geri dönüşsüz tahribatların izlerini taşıyan canlı bir hafıza yüzeyine dönüştüklerine işaret ediliyor. Baki yazısında, panoramik bakışın ölçeği ile parçalı kadrajlar arasında kurulan sergideki fotoğrafların görsel dilinin izleyiciyi sadece gördüklerine değil, görme biçiminin kendisine de bakmaya zorladığını; insanın yeryüzüyle kurduğu ilişkinin etik ve politik sonuçlarına dair bir yüzleşme alanı açtığını söylüyor.
Yücel Tunca'nın Odeon Pergamon Kültür Sanat Alanı'nda açılacak "Bir Coğrafyanın Z Raporu" belgesel fotoğraf sergisi, 1 Kasım'a kadar cuma, cumartesi ve pazar günleri, 14.00 ile 19.00 saatleri arasında görülebilir.
Bir Coğrafyanın Z Raporu, Sarı Denizaltı Sanat İnisiyatifi, Ne Yerde Ne Gökte Derneği, Odeon Pergamon Kültür Sanat Alanı, Soma Belediyesi ve CultureCIVIC kültür sanat destek programı katkılarıyla hazırlanmıştır.
Çelişkiler, Olasılıklar ve Ütopyalar Arasında kültür sanat projesi hakkında: Çelişkiler, Olasılıklar Ve Ütopyalar Arasında kültür sanat projesi, 2014’te maden faciasından sonra akademik çabaların merkezi olan Soma’daki kömürden çıkış, yenilenebilir enerjiye geçiş sürecini “çevre adaleti” ve "adil dönüşüm" kavramları etrafında ele alırken, Soma’ya yakın konumda bulunan Bergama ve Ayvalık’ta açılan yenilenebilir enerji santrallerinin yerele olan etkisini “mülksüzleştirme” kavramı etrafında sergiler, film gösterimleri, atölyeler, panel ve söyleşilerle tartışmaya açan transdisipliner bir kültür sanat projesidir. Proje Eylül 2025 - Ağustos 2026 döneminde CultureCIVIC kültür sanat programı tarafından desteklenmiştir. www.
***
Yücel Tunca hakkında: Belgesel fotoğrafçı, araştırmacı ve eğitimcidir. 1987-2007 yılları arasında basın fotoğrafçısı ve fotoğraf editörü olarak dergi ve gazetelerde çalıştı. 1996-2018 yılları arasında çeşitli üniversite, vakıf, dernek ve özel kurumlarda belgesel başta olmak üzere fotoğrafın farklı alanlarında düzenli dersler verdi. 2004-2017 yılları arasında faaliyet gösteren Galata Fotoğrafhanesi ve Fotoğraf Vakfı'nın kurucu, yönetici ve öğretici ekibi içinde yer aldı. Aynı dönemde fotoğraf alanında dergi ve kitap yayınları gerçekleştirdi. 1996-2016 yılları arasında İstanbul Saydam Günleri, UlisFotoFest, Belgesel Fotoğraf Günleri gibi fotoğraf festivallerinin koordinatörlüğünü yaptı. Kişisel üretiminde, gündelik hayatın içinden görsel metaforlar oluşturduğu tekil fotoğrafların yanı sıra toplumsal ve siyasi hayatın dönüşüm noktalarını mercek altına alan uzun soluklu, araştırmaya dayalı belgesel fotoğraf serileri ve web belgeseller öne çıkmaktadır. Çalışmalarına 2017'den bu yana Bergama'da, kurucularından olduğu Sarı Denizaltı Sanat İnisiyatifi'nde devam ediyor. Ayrıca yine kurucularından olduğu Odeon Pergamon Kültür Sanat Alanı ve Fotoğraf İnsanları Dayanışma Ağı kapsamındaki kolektif üretim süreçlerinde aktif olarak yer alıyor. www.yuceltunca.net / www.saridenizaltı.com
