Danimarka'daki uluslararası gösteriminin ardından İzmir’de de izleyiciyle buluşan "Cumhuriyet'in Liseleri: Bir Kayıp Hikayesi – Bergama" belgeseli, Bergama Kültür Merkezi'nde (BerKM) sinemaseverlerin ve eğitimcilerin yoğun katılımıyla gösterildi.
Yönetmenliğini Boğaziçi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Nazlı Somel ile Bergama’da görev yapan öğretmen Şirin Ural’ın üstlendiği belgesel, izleyicilerden büyük beğeni topladı. Gösterime, filmde hikayelerine yer verilen dönem mezunları ve emekli öğretmenler de katılarak duygusal anlar yaşadı.
"70 YILLIK DÖNÜŞÜMÜN HİKAYESİ"
Gösterim öncesi ve sonrasında katılımcılara hitap eden yönetmenlerden Şirin Ural, belgeselin ortaya çıkış sürecinin meşakkatli ama bir o kadar da öğretici bir deneyim olduğunu belirtti. Ural, "Saatlerce süren röportajlardan 70 yıllık bir hikaye çıkararak bunu 48 dakikaya sığdırmaya çalıştık. Son dönem eğitim tartışmalarında liseler oldukça ön planda. Zorunlu eğitimin kısaltılması projeleri, okul içi şiddet haberleri ve MESEM'ler yoluyla gündeme gelen çocuk işçiliği gibi meseleler karşısında bakanlık sitesinde ise bambaşka bir tablo yer alıyor. Bu iki tablonun nasıl bir arada var olabildiğini anlamak için liselerin geçirdiği dönüşümü inceledik" dedi.
Bergama’nın kamusal eğitimde köklü bir geleneğe sahip olması nedeniyle seçildiğini belirten Ural, özellikle ilçenin ilk devlet okulları olan Bergama Lisesi ve Bergama Endüstri Meslek Lisesi üzerine odaklandıklarını kaydetti. Bürokratik kısıtlamalar ve siyasi kaygılar nedeniyle halihazırda görev yapan öğretmen ve öğrencilerle görüşemediklerini, bu nedenle hikayenin ağırlıklı olarak emekli öğretmen ve mezunların anlatılarına dayandığını dile getirdi.
Ural, belgeselin temel sorusunu “Aynı kamusal alanı paylaşan gençler farklı okul türlerine veya eğitim yollarına ayrıldıklarında ne değişir veya daha doğru bir soruşla ne kaybolur? Bunu göstermeye çalıştık” sözleriyle özetledi.
"EVRENSEL PROBLEMLERE DOKUNAN YEREL BİR HİKAYE"
Yönetmen Nazlı Somel ise uluslararası gösterimlerde aldıkları geri dönüşlerin kendilerini çok mutlu ettiğini belirtti. Belgeselin ilk kurgusunun 1,5 saatten uzun olduğunu söyleyen Somel, "Yerel dinamikleri korurken Türkiye'nin geneline ve hatta dünyaya hitap eden, öz ve vurucu bir yapı oluşturmak için bazı Bergama özelindeki hikayeleri dışarıda bırakmak zorunda kaldık. Ancak dünyanın farklı yerlerinden izleyicilerin de benzer ortak problemleri yaşadığını görmesi, belgeselimizin evrenselliğini kanıtladı" dedi.
Galası Danimarka'daki CESE Konferansı'nda (Avrupa Karşılaştırmalı Eğitim Derneği) gerçekleştirilen belgesel; zengin arşiv fotoğrafları ve dönem tanıklarının anlatımlarıyla devlet liselerinin farklı kesimlerden gençleri buluşturan birer ortak kamusal mekân olma işlevini yeniden gün yüzüne çıkarıyor. Film, izleyicilere geçmişin eğitim kültürü ile bugünün koşulları arasında derin bir kıyaslama imkanı sunuyor.
