Yaşar Kemâl

Doğanın ve umudun en güzel hallerini ölümsüzleştiren 

Anadolu’nun Sesi
Büyük Usta;

Y A Ş A R  K E M Â L 

***

Umutsuzluktan umudu yaratan, yüreği pas tutmamış bir insanın; Yaşar Kemâl'indir bu söz;

“Benim kitaplarımı okuyan savaşa düşman olsun!”

Haluk Işık Ustam’dan anımsadığım 

“Tek Gözle İki Adam/

Bütün İstanbul’u Dolaştı” dizesindeki…

Biri, Aşık Veysel’dir!

Diğeri de “Kentlere değil sırtını Toroslar’’a

dayamış ''Hemiteli'' Koca Yaşar’ın!..

***

Hep mazlumun yanında saf tutmuş

“Yer Yaşar Gök Kemâl’’dir. 

“Türkiye’nin Çağdaş Homeros’’dur o…

En büyük mutluluğuydu; 

“Her kültürün renginin, kokusunun olduğu

onbinlerce çiçekli bir kültür bahçesine benzeyen

barışçıl /evrensel bir yazar olmak…”

İlk romanı ve en ünlü yapıtı akıcı ve yaşayan Türkçe ile yazdığı

“İnce Memed”; ülkemiz ve Dünya yazınının da kıymetlisidir…

“Yakacak odunum olmadığı için birkaç ceketi üst üste giyip, eldivenlerle yazdım İnce Memed’i…” sözü; onun azmini, inancını ve edebiyata duyduğu sarsılmaz tutkuyu en yalın hâliyle yansıtır.

1955–1987 yılları arasında dört ciltten oluşan ve Cumhuriyet’in ilk yıllarında Çukurova’da geçen "İnce Memed" serisi, Anadolu insanının direnişini ve özgürlük arayışını destansı bir anlatımla ölümsüzleştirmiştir...

***

Türkiye Yazarlar Sendikası (TYS) kurucusuydu.

Umutsuzluğa pes etmemiş politika da yaptıydı TİP’te.

İç barış sorununda da hep öndeydi Usta…

Kısacası; zindan dahil ağır bedeller ödemiş, bir ömür

“Barış, insan hakları, özgürlükler ve İleri değil

Tam Demokrasi için savaşım veren toplum vicdanı” apoletli koca çınardı…

Tam 11 yıl önce bugün yitirmiştik bilgeyi.

Cenazesinde her dünya görüşünden kişiler vardı.

“İnsan evrende bedeni kadar değil, yüreği kadar yer kaplar” sözüne uygun!.

***

Mustafa Kemâl hakkındaki görüşleri de nettir!:

“Paşa’nın yaptığı çok büyük iştir, bir millet yaratmak.

Bir ulus yarattı”

“Türk Tarih Kurumu’nu kurdu. Dil Kurumu’nu kurdu,

kendi parasıyla kurdu.

Yeni bir dil yaratıldı Türkiye’de,

zenginleştirildi dil, o günden bugüne bizim dil fakirleşmedi.

Allah bin razı olsun o adamlardan,

Mustafa Kemâl’lerden, İsmet Paşa’lardan,

Hasan Ali Yücel, Sabahattin Eyüboğlu’ndan,

bunlar bize büyük olanaklar getirdiler.

Ve nasıl güçlüklerle kurdu Atatürk?

Dünyadaki bütün Türkologları toplayıp,

dünyadaki bütün din âlimlerini,

bilim adamlarını toplayıp, neler çekti”

***

"O, yalnızca insanın hikâyesini yazmadı.

Atların terini, kuşların göçünü, kurdun açlığını, toprağın susuzluğunu da yazdı.

Çünkü bilirdi:

Doğa yoksa adalet de yoktur."

Uzun yıllar röportajlarıyla emek verdiği

Cumhuriyet’in “Olaylar ve Görüşler” köşesinden

bir alıntı;

“Yaşar Kemâl’in 2009’da yayımlanan;

‘Binbir Çiçekli Bahçe’

adlı kitabında ‘Zilli Kurt’ başlıklı,

Türkiye’de yazar ve aydın olmanın zorluklarını,

tehlikelerini o kadar güzel anlatan bir yazı azdır.

Çukurova’da köylüler koyun sürülerine saldıran kurtları öldürmeyip

canlı yakalarlar, sonra boyunlarına bir çan asarlarmış.

Artık kurt, çan yüzünden kendisi için av olacak

hiçbir canlıya yanaşamaz, açlıktan kıvrana kıvrana ölürmüş.

Bu yazı, Türkiye’de Cumhuriyetten sonra uzun yıllar bir yazarın,

bir aydının ‘solculuk’, ‘komünistlik’le suçlanmasının

ne kadar tehlikeli olduğunun, ne resmi ne de özel bir kurumda

iş bulabilmesi, bu yoldan açlığa mahkûm edilmesiyle

bir zilli kurt yapıldığının metaforik hikâyesidir.”

***

Edebiyat ve siyaset dolu bir ömürdür…

"Eski-meyen Dostu"nu

Zülfü Livaneli şöyle anlatır;

"Yaşar Kemâl'in çevresinde esen, sanki kişiliğinin ve bedeninin ayrılmaz parçası olan, gittiği her yere, girdiği her mekâna, sanki onunla doğmuş gibi farkında olmadan taşıdığı bir rüzgâr vardı. İster yabancı ister bizden, ister köylü ister kentli, ister kadın ister erkek, herkesi etkisi altına alan bir rüzgârdı bu. 

Unutulmaz roman kahramanlarından 

'Yel Veli' gibi sürekli koşarak ölümden kaçmak istediği için oluşmuyordu bu rüzgâr. Koca gövdesiyle onu da, yanındakileri de bazen lodos gibi sersemletiyor, bazen garbi yeli gibi ferahlatıyor, bazen şiddetlenip çevresinde ne varsa önüne katıp sürüklüyordu."

Livaneli kitabına da

şu ismi vermiştir;

“Gözüyle Kartal Avlayan Yazar: Yaşar Kemâl!"

***

Bir ışıktı karanlıklarda, göğe dayanan!..

"Coşkusu, neşesi, dostuna bağlılığı, doğa sevdası, edebiyata duyduğu büyük tutku, insanın onurlu bir yaratık olduğuna inanması ve hemen herkese geçen enerjisiyle"!

***

Bir Yaşar Kemâl geldi geçti en güzel coğrafya Anadolu yaylasından!..