23.10.2022, 12:56

Madencinin sessiz çığlığı: Silikozis

Yönetmen Murat Yüksel, Aydın’da maden ocaklarında sinsice ilerleyen ölümcül akciğer hastalığı silikozisi anlatan "Vakti Gelince" belgeseline imza attı.

Evliya Çelebi’nin "Dağlarından yağ, ovalarından bal akar" diye anlattığı Aydın ve çevresinde jeotermal santralleri ve maden ocaklarıyla ağır bir çevre tahribatının yaşandığını söyleyen yönetmen ile Çine madenlerindeki silikozis dramını ve çekim sürecini konuştuk.

"Vakti Gelince" belgeselinin ilk gösteriminin 15-16 Kasım'da Çine’nin köylerinde yapılması planlanıyor...

Belgesel yönetmeni Murat Yüksel silikozisli işçilerle 2019 yılında jeotermalleri konu alan “Jeotermal Yetti Gari’’belgeselini çekerken Çine’de tanıştı. Kuvars- feldspat çıkaran işletmelerde önlem alınmadan çalıştırılan işçiler kısa sürede silikozisin pençesine düşüyorlardı. Üç ayda bir çekilen akciğer filmlerinde hastalık ortaya çıkmışsa şirket tarafından kapının önüne koyuluyorlardı. Üstelik silikozis hastası oldukları kendilerinden saklanıyordu. Başlarına ne geldiğini yeni bir işe başvurduklarında, prosedür gereği akciğer filmi çektirdiklerinde, öğreniyorlardı.

"Vakti Gelince" belgeselinde maden ocaklarında silikozise yakalandıkları için işten çıkartılan Uğur Aydoğdu, Saliha İnce, Şenol Girgin ve Ahmet Açıkgöz yaşadıkları dramı anlatıyor.

2022 yılı itibariyle en az 60 işçinin hastalandığını ve çoğunun sözleşmelerinin fesh edildiğini söyleyen Murat Yüksel, vahşi çalışma koşullarına dair şunları aktarıyor:

"Ocaklarda iş güvenliği hiçe sayılıyor, önlem alınmıyor. İşçiye madende verilen maske, boyacılara verilen bez maskeden ibaret. Belgeselde konuştuğumuz bir işçi, iş güvenlik uzmanının maaşını devletten değil, şirketten aldığını söylediğini; beğenmiyorsa işi bırakabileceğini anlattı. Buradaki işçilerin tek isteği insanca yaşamak ve çalışmak. Bu hastalık hala bir meslek hastalığı olarak tanınmadığı için şirketler işçiyi hiçbir gerekçe göstermeden kapı önüne koyuyor. İşçilerin bir bölümü şirketlere dava açtı sonuç bekliyor".

Yönetmen Yüksel, Aydın genelinde tarımın tekelleştiğini ve işsiz kalan köylülerin bu ocaklarda çalışmak zorunda kaldığını belirterek;

"Dağlarından yağ, ovalarından bal akan bu bereketli topraklarda dört mevsim meyve ve sebze yetiştirilirdi. Jeotermal santralleriyle birlikte seracılık gelişti. Jeotermal şirketleri boş araziler alıp seracılık yapmaya başladı. Yani, buradaki yeraltı sularını tekellerine aldıktan sonra sıra tarımda tekelleşmeye doğru gidiyor. Küçük üretici olan köylü dev bir sermaye gücü ile karşı karşıya kalıyor. Bunu Soma’da da gördük. Tekeller yüzünden insanlar topraklarını, geçim kaynaklarını kaybedince madene gitmek zorunda kalıyor. Madende çalışmaya başlayanları, hatta onların çocuklarını da aynı karanlık gelecek bekliyor. Konunun ciddi bir halk sağlığı boyutu da var. Aydın Tabip Odası’nın araştırmalarına göre Aydın’da kanser vakaları ve ölümler Türkiye ortalamasının yaklaşık iki kat üzerinde" diyor.

"Jeotermal Yetti Gari"

Yönetmen Murat Yüksel, çevre tahribatından göç hikayelerine; sesini duyuramayan ve azınlıkta kalan her kesime dair sorunları kendisine dert ediniyor. İlk belgeselini 2015 yılında Gökçeada Rumları üzerine çeken Yüksel, 2019 yılında "Jeotermal Yetti Gari" belgeselini yine Aydın ve çevre köylerinde çekiyor.

Aydın’dan İzmir’e olan seyahatlerinde otoyol kenarlarındaki dev jeotermal borularını gördükçe ve jeotermalin aslında doğaya korkunç zarar verdiğini öğrendikçe bu konuyu mercek altına almaya karar veren Yüksel, jeotermal enerji santrallerinin ‘yerli ve yenilenebilir enerji’ kaynağı olarak anlatılmasına rağmen, denetim yetersizliği, ilgililerin vurdumduymazlığı ile JES’ler çevreyi kirleten, doğal kaynakları tahrip eden, insan sağlığını hiçe sayan enerji türüne dönüşmüş durumda olduğunu belirterek "JES’lerin, insan sağlığına verdiği zarar dışında aynı şekilde tarım alanlarına, hayvan türlerine, bitki türlerine de zarar verdiği konunun uzmanları belirtmekte. Bölgede yaşanan balık ölümleri, arı ölümleri, zeytin ve incir bahçelerinin kuruması gibi birçok olay bunun görünür kanıtları arasında" diyor. 2. Rotary 2420. Bölge Örsçelik Balkan Kısa Film Yarışması, Birincilik Ödülü. Alan belgesel bugüne dek AFSAD ve İFSAK gösterimlerinde ve çeşitli festivallerde seyirciyle buluştu.

Yorumlar (0)
banner17
Günün Karikatürü Tümü
Günün Anketi Tümü
Bergama İl Olmalı mı?
Bergama İl Olmalı mı?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 15 27
3. Rizespor 15 26
4. Pendikspor 15 26
5. Keçiörengücü 15 26
6. Bodrumspor 15 25
7. Boluspor 15 25
8. Manisa FK 15 24
9. Bandırmaspor 15 24
10. Sakaryaspor 16 22
11. Altay 15 21
12. Adanaspor 15 18
13. Göztepe 14 18
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4

Gelişmelerden Haberdar Olun

@