Dikili’nin 80 yıllık sosyal hafızası silinecek mi?

Dikili sahilinin simge yapılarından biri olan ve 1940’lı yıllarda "Halkevi" olarak inşa edilen mevcut Sağlık Ocağı binası ile ilgili iddialar gündeme oturdu ve ilçede büyük bir tartışmanın fitilini ateşledi.

Mimari dokusu ve denize sıfır konumuyla iştah kabartan arazinin, "modernizasyon" adı altında yıkılacağı iddia edildi. Binanın boşaltılarak yıkılacağı ve yerine yüksek katlı bir yönetim binası yapılacağı iddiaları, bölge sakinlerini ve yerel dinamikleri ayağa kaldırdı.

"Tadilat" bahanesiyle yıkım mı gelecek?

İddialara göre; Sağlık Ocağı birimleri, acil bir tadilat sürecine alınan Dikili Devlet Hastanesi bünyesine taşınacak. Ancak ilçe sakinleri, bu taşınma işleminin binayı korumak değil, yıkım sürecini başlatmak için bir "operasyon" olduğunu öne sürüyor. İddialara göre, taşınma tamamlanır tamamlanmaz tarihi taş bina "metruk veya dayanıksız" olduğu gerekçesiyle yıkılacak.

Binanın yıkılmasının ardından yerine, alt katı sağlık ocağı olan ancak üst katları büyük bir apartman şeklinde tasarlanan devasa bir yönetim binası yapılacağı konuşuluyor. Projenin hayata geçmesi durumunda hem 80 yıllık tarihi taş binanın yok olacağı hem de sahil şeridindeki mevcut mimari setin bozularak denize sıfır noktada görüntü kirliliği oluşacağı belirtiliyor.

Halk mirasına sahip çıkılmasını istiyor

1940’lı yıllardan bu yana toplumsal hafızada önemli bir yer tutan eski Halkevi binasının akıbeti belirsizliğini korurken, Dikilililer yetkililerden şu sorulara yanıt bekliyor:

-Tarihi değeri olan bu yapı tescilli midir?

-Hizmet birimlerinin taşınma sebebi gerçekten kapasite yetersizliği mi, yoksa arazi üzerindeki yapılaşma planı mı?

-İlçenin tarihini yansıtan bu taş bina, aslına uygun restore edilerek korunamaz mı?

Bölge halkı, halkın malı olan bir mirasın yıkılmasına müsaade etmeyeceklerini belirterek konunun takipçisi olacaklarını vurguluyor.

FOTO: İsmet İnönü Dikili Halkevi ziyareti

YAPININ ÖNEMİ:

Dikili sahilinde yer alan ve günümüzde 1 Nolu Sağlık Ocağı (Aile Sağlığı Merkezi) olarak hizmet veren bina hakkında yaptığım araştırmalar, yapının sadece bir sağlık birimi değil, ilçenin Cumhuriyet tarihindeki en önemli simgelerinden biri olduğunu doğruluyor.

Tarihsel arka plan: Halkevi mirası

Dikili Halkevi, 1940'lı yıllarda açılmıştır. O dönemde Halkevleri, Cumhuriyet devrimlerini halka tanıtmak, kültürel ve sanatsal faaliyetler yürütmek amacıyla kurulan prestijli kurumlardı.

1940'lı yıllarda inşa edilen bu taş bina, dönemin "Erken Cumhuriyet Dönemi" mimari özelliklerini taşımaktadır. Denize sıfır konumuyla sadece idari bir bina değil, Dikili'nin sosyal yaşamının kalbi olarak tasarlanmıştır.

İnşaat 1948'e kadar aralıklarla sürmüştür. İnşaat mimar Cavit Tamkan ve ustabaşı olarak da Ali Altınel tarafından yürütülmüştür.

Halkevlerinin 1951'de kapatılmasının ardından bina farklı kamu hizmetleri için kullanılmış, son yıllarda ise Sağlık Ocağı olarak hizmet vermeye başlamıştır.

Yapısal özellikler ve tescil durumu

Bu tür yapılar normal şartlarda "Kültür Varlığı" olarak tescil edilmelidir. Ancak yerel iddialar, binanın yıkılabilmesi için tescil kaydının göz ardı edilebileceği veya "depreme dayanıksız" raporu ile bu engelin aşılmaya çalışılacağı yönündedir. Bina, Dikili'nin eski kentsel dokusunun denizle buluştuğu noktada yer aldığı için sahil silüetinin korunması açısından kritik bir "köşe taşı" kabul edilir.