12.04.2022, 11:41

Çandarlı’da Baharı Karşılarken

Yazları Dikili kasabasında ikamet etmeme rağmen, Çandarlı mahallemiz benim daha çok hoşuma gidiyor. Pitane antik kent üzerine kurulan Çandarlı, o tarihi atmosferini bugünde sürdürmektedir.

Yarımada etrafında dolaşırsanız, o eski granit ve andezit taşlarla inşa edilmiş yılların izini size yansıtan yapılar görürsünüz. Belki başkaları için bunlar virane yapılar ise de benim için tarihin günümüze yansıması gibidir. Eskiden tek başına bir ilçemiz iken şimdi Dikili’nin Mahallesi olmuştur. Asıl Çandarlı bir yarım ada üzerine kurulmuş ve her iki tarafında uzunca kumsalı ve berrak denizi bulunmaktadır.

Kış aylarından doğu tarafındaki kahvehanelerde denize karşı çay içmek, yaz aylarında ise batı kıyısındaki lokantalarda balık yemek hoş oluyor. Zaman zaman burada olmaktan zevk alırım, size de tavsiye ederim.

Yine Cuma günleri kurulan meyve pazarını hiç boş geçmem. Hem çay bahçelerinde nefes alır, pazaryerinden de sebzelerimi edinirim. Pazar yeri girişinde doğal giysileri içinde Yaylayurt köylüleri ürettikleri her türlü ürünü satmaktadırlar. Çok çalışkan insanlar, yaz kış sebze meyve üretirler.

En taze kuzu ıspanak mı, taze kısa saplı pırasa mı?, turp, maydanoz, nane mi? Yaz meyve ve sebzelerinden domates, biber, fasulye, kiraz, elma, dağ armudu mu arıyorsunuz? Buyurun Çandarlı pazarına diyorum. Zeytinyağımı ve zeytinimi bu sene de gene seçerek buradaki tanıdıklarımdan satın aldım.

Balıkçı esnafı dürüst, kibar ve iyi niyetlidir. Onlardan güvenerek taze balık alabilirsiniz.

Tarihi Çandarlı kalesi bölge tarihinin arması gibi yarımada da boy gösteriyor. Bana göre ege bölgesinin en görkemli kalelerinden birisidir. Değeri yönetenlerce verilmiyor. İşlev kazandırıp yaz akşamları en azından açık olmalıdır.

Örnek mi; küçük bir büfede çay kahve içimi sunulur ya da sinema günleri düzenlenir. Sokak aralarında dolaşırken gördüğünüz tarihi yapılar fotoğraflanmayı hak ediyorlar.

Bu hafta gene, Dikili’den Çandarlı pazarına doğru düştüm yollara. Çandarlı, Dikili’ye 15 km uzaklıktadır. Bu uzaklıktaki pazara gidip alışveriş yapmak değer mi derseniz?. Benim için bu yolculuk değer. Hem ziyaret hem alış veriş yapıyorum. Alış veriş sonrası denize karşı çay içimi benim için terapi gibi geliyor. Pazar yeri mahallenin tam orta ve üstü kapalı ve yeterli büyüklüktedir.

Göze Sürülen Mor Menekşeler

Geçen gün Pazar yerine giriş yaptığımda ilk satıcıda birkaç demet mor menekşe gördüm. Aman Allahım, mis gibi kokuyorlardı. Ve sizi kendisine doğru çekip ‘gel beni al’ diyorlar. Bunlar satılık mı Ayşe bacı dedim.’ Evet, abi köyden getirdim dedi, öyleyse alıyorum’ dedim. Islak kâğıt mendile sarıp eve getirdim.

Bu mor menekşelerin bende çok özel anısı vardır. Sizlere o hatıramı anlatmak isterim; Suşehri kasabasında bizim çok büyük bir bahçemiz vardı; ancak dedemler rahmete erince o güzelim bahçe büyüklerimizce satıldı. Bu satışla bütün geçmişim, anılarım da yok oldu. Oysaki o bahçede ne güzel bir çocukluk günlerim geçmişti. 100 yıllık 10larca kayısı, dut, armut, elma ağaçlarımız vardı. Hele bahçemizin sonundaki ceviz ağacının gövdesini iki kişi zor kavrardı. Her akşam kayısı meyveleri toplayışımızı, dut meyvelerinden pestil yapışımızı, sonbaharda elmayı armudu, muşmulayı toplayıp samanlıkta saklayışımızı, yemyeşil bahçede top oynayışımızı nasıl unuturum? O, 7 dönüm büyüklükteki bahçemiz üst kısmındaki ceviz ağacının aylındaki fundalıklar arasında mor menekşelerin ne zaman açtığını bilirdim. Kendileri küçüktü ama etrafa yaydıkları kokuları inanılmaz güzeldi. Yine bir bahar günü o topladığım menekşeleri, götürüp dedeme sundum. O ise sevinerek elimden aldığı menekşeleri önce derin bir nefes çekerek koklamaya başladı ve sonra da her iki gözüne sürmeye başladı. Ona bunu neden yaptığını o zamanlar sormak aklıma gelmemişti. Yıllar yılı geçti, geleneklerle ilgili okuduğum kitaplar, bugün beni şu sonuca götürdü. Bu unutulmuş eski bir şaman Türk geleneğiydi. O çiçekleri gözüne sürmesinin anlamı -tanrım sana şükürler- olsun bir yıl daha baharı görmemi nasip eyledin. Nereden bilirdim ki kokulu mor menekşelerin beni yıl önceki geçmişime götüreceğini? Ve de çok sevdiğim dedemi hatırlatmasını. Rahmetli, kasabada çok sevilen şen şakrak bir adamdı.

Sevdiğim Çiçekler ve Renkleri

Her mevsime ait kokulu çiçekler hep ilgimi çekmiştir. Ege bölgesinde kışın açan Mordoğan’ın mor sümbülleri Karaburun’un nergisleri için geçmiş yıllarda turlar yapmıştık. Para kazanmadık ama tam bir çevre tarih köy turları yapmıştık. İzmirlilere Karaburun köylerini tek tek tanıtmıştık. Zevkli ve unutulmayacak turlardı. Bizimle o gezilere katılanlar bunu sık sık dillendirip nergisli fotoğraflarını yayınlıyorlar. Hele iskele mahallesinde ki nergis yetiştiren Vedat amca ile çektirdiğim fotoğrafı ve oradaki fırıncı Gülşen ablanın pişirdiği portakallı tereyağlı çöreklerini unutamam.

Kuşburnu marmeladı buldukça tattığım reçellerdendir. Bir de pembe mor renkte açan çiçekleri vardır ki görülmeye değer; ama onun esas özelliği çiçeğinin kokusudur. Ülkemizin her yerinde yetişen kuşburnu çiçeklerin kokusu insanı mest ediyor. Kendiliğinden yetişen bu bitkiden biz reçelini yapmazdık ama rahmetli babaannem onun meyvesini yararlı olduğunu söylerdi. Nurlar içinde yatsın ne cabbar kadındı. Hele Mayıs ayında açan leylaklar mor renkleriyle bizleri ayrı dünyalara götürür. Yirmi çeşidi ve rengi olanlardan yine benim tercihim mor olandan yanadır.  Son zamanlarda popüler olan lavanta çiçekleri insanımızı kendisine çekmektedir. Isparta Kuyucak köyü yıllardır lavanta üretimi sürdürmektedir. Öyleki Isparta turları lavantayla zirve yaptı. Mor renkli lavanta tarlalarını görmek için ya güneş doğmada ya da akşamüzeri güneş batarken gitmek gerekiyor. Bir çay kaşığı epsom tuzu (İngiliz tuzu) ve 15 damla lavanta yağını bir leğen içindeki suya koyun Akşam eve yorgun ve bitkin düştüğünüzde bu karışımlı su ile ayaklarınızı dinlendirin derim.

Sizleri bilmem ama ben mor renkli çiçekleri daha çok sevmekteyim. Bana göre mor renkli çiçekler insanlara duygusal ve rahatlatıcı etki yapmaktadır. Zarafetiyle şifa dağıtan çiçeklerdir. Kış bitkisi mor zambakların yağıyla insan cildine verdiği katkıları unutmamak gerekir.

Sonuç olarak; tabiatın bize sunduğu bu kokulu çiçekleri sevelim, koklayalım ve koruyalım derim.

Yorumlar (4)
Sally 10 ay önce
Öğretmenim yüreğinize sağlık nede güzel anlatmışsınız Çandarlı mı....Bu güzelliklere sahip çıkmamız gerek malesef yok olup gidince dövünmek boşuna......
ACLAN Hekimoğlu 10 ay önce
Tek kelime ile “ SÜPER “ . Kalemine sağlık…
Efkan Bayraktar 10 ay önce
2022'nin baharını şimdiden yaşadım Çok güzel anlatmışsınız ağzınıza yüreğinize sağlık büyüklerinize de Allah rahmet eylesin selamlar.
Erol Şaşmaz 10 ay önce
Bizleri de eskilere götürdünüz. Sağolasınız değerli dostum.
banner17
Günün Karikatürü Tümü
Günün Anketi Tümü
Bergama İl Olmalı mı?
Bergama İl Olmalı mı?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 19 45
2. Fenerbahçe 19 41
3. Başakşehir 19 37
4. Beşiktaş 18 35
5. Trabzonspor 19 35
6. Adana Demirspor 19 34
7. Konyaspor 19 27
8. Kayserispor 19 26
9. Alanyaspor 19 25
10. Karagümrük 19 22
11. Ankaragücü 19 22
12. Giresunspor 19 21
13. Gaziantep FK 19 19
14. Kasımpaşa 19 19
15. Antalyaspor 18 18
16. Sivasspor 19 18
17. Hatayspor 18 17
18. İstanbulspor 19 15
19. Ümraniye 19 14
Takımlar O P
1. Eyüpspor 20 41
2. Samsunspor 20 38
3. Keçiörengücü 20 36
4. Bodrumspor 20 35
5. Pendikspor 20 34
6. Rizespor 20 34
7. Bandırmaspor 19 34
8. Boluspor 20 33
9. Sakaryaspor 20 31
10. Manisa FK 19 28
11. Göztepe 20 27
12. Adanaspor 20 22
13. Tuzlaspor 20 19
14. Altay 20 18
15. Erzurumspor 20 18
16. Altınordu 20 16
17. Ö.K Yeni Malatya 20 13
18. Denizlispor 20 12
19. Gençlerbirliği 20 10
Takımlar O P
1. Arsenal 19 50
2. M.City 20 45
3. Newcastle 20 39
4. M. United 20 39
5. Tottenham 21 36
6. Brighton 19 31
7. Fulham 21 31
8. Brentford 20 30
9. Liverpool 19 29
10. Chelsea 20 29
11. Aston Villa 20 28
12. Crystal Palace 20 24
13. Nottingham Forest 20 21
14. Leicester City 20 18
15. Leeds United 19 18
16. West Ham United 20 18
17. Wolves 20 17
18. Bournemouth 20 17
19. Everton 20 15
20. Southampton 20 15
Takımlar O P
1. Barcelona 17 44
2. Real Madrid 17 41
3. Real Sociedad 18 38
4. Atletico Madrid 18 31
5. Villarreal 18 31
6. Real Betis 17 28
7. Osasuna 18 28
8. Athletic Bilbao 18 26
9. Rayo Vallecano 18 26
10. Mallorca 18 25
11. Girona 18 21
12. Valencia 17 20
13. Espanyol 18 20
14. Almeria 18 19
15. Sevilla 18 18
16. Getafe 18 17
17. Celta Vigo 18 17
18. Real Valladolid 18 17
19. Cadiz 18 16
20. Elche 18 6

Gelişmelerden Haberdar Olun

@