Yüreği de Yakışıklı, Ülkemin Güzel Yüzü O; Tarık Akan..

4 yıl önce
bugün
aramızdan ayrılmıştı.
Özleminin yıldönümünde sevgiyle,
bıraktığı renklere, izlere saygıyla...

YÜREĞİ DE YAKIŞIKLI
ÜLKEMİN
GÜZEL YÜZÜ O;
TARIK AKAN

Tek derdi; 'Yaşanacak bir Türkiye'ydi...
Onun yaşam süresinde olmadı; benim hayatımda da olmayacak, umarım evlâtlarımızın hayatında olur. Sensiz 4. yıldan, hasretle...
(Levent Üzümcü)

****

"Seni anlatabilmek...
Seni!
en değerli,
en yürekli,
en güçlü, en alçakgönüllü dost, bükülmeyen bilek; kelebek kanadından incinebilen yürek!.."
(Işık Yenersu-
Omzunda Ağlayabildiğim Dost)

"Onu bir şeye benzet deseler
Derdim ki farksızdı yanardağdan
Dışardan sakin, dingin, suskun
İçi ateşle dolup taşan
Yurduna duyduğu sevgiydi o ateş
Çocuklara,aşka, özgürlüğe
Ve devleşen bir yangın alevi
Tel örgüler önünde
Kardeşim, yoldaşım, arkadaşım
Anın hep capcanlı kalacak senin
En önde olacaksınız Deniz’le birlikte
Kurtuluş şöleninde Türkiye’nin
(Ataol Behramoğlu'dan Tarık Akan'a)

Sunay Akın'dan Tarık Akan'a;
"Tarık Akan öldü diyorum
makinistin kestiği film parçalarını
yazlık sinemanın
arka duvarının dibinde toplayan çocuğa
olur mu öyle şey abi diyor
elindeki plastik sinema oyuncağını gözüne dayayarak;
burda işte bak, güneşe tut görünüyor..."

****
Güzel Türkiyemin Güzel Yüzüdür Tarık Akan...
Çağdaş zamanlardan bir fırtına gibi gelip geçen bir simadır.
Çok sevdiği halkının yanında yer almış, halkının çıkarları için kavga etmiş bir aydındır.
Tarık Akan hep şunu savunmuştur;
"Türkiye'de bir oyuncu olmanın gereklerinin en önemli yerlerinden biri tanesini yüklenilmesi gereken bir görev olarak üstüme almışım ben.
Ülkenin lâik, demokratik, çağdaş bir yapıya oturması için neler lâzımsa, onlar için bir şeyler yapilmasi gerektiğine inanan bir kişiyim.
Bunları da seçtiğim ve olmak istediğim bütün filmlerin içerisine sokmuşumdur.
Çünkü benim dünya görüşüm bu.
Buna inanıyorum. Başka türlü bu toplumun rahata kavuşması imkânsız diye düşünen kişilerdenim.
Bunu bir görev olarak koyuyorum kendime..."
Halkın "Bazı sanatçılar yapıtlarının toplamından fazla bir şeyi ifade ederler...
Bazen yapıtlarından farklı bir şeyi temsil ettikleri de olur...
Bu ‘bazıları’ yalnızca ait oldukları, rol aldıkları, ürettikleri, üretimine katkıda bulundukları alanda değerlendirilemezler!..’’
Ozan Haydar Ergülen’in bu saptamalarına
uyandır dört yıl önce bugün yitirdiğimiz Tarık Akan!

****
Onu;
salt
-sinema sanatçısı- olarak görmek doğru değildir!..
Yapımcı, yazar, eğitim gönüllüsü, Nâzım sevdalısı, asla baş eğmez bir Mustafa Kemâl devrimcisidir de!
Nâzım ve Atatürk, herşeyden üstün tuttuğu iki yol göstericisidir.

****
Zülfü Livaneli'yi dinleyelim;
"Maden filminin müziğini yaparken tanıştık Tarık'la. Dost olduk, kardeş olduk. Sonra Sürü'de ve Yol'da birlikteydik.
Yaşar Kemâl ona 'Uzun Oğlan' derdi. O halkın kalbine gömülüdür.
Kalıbının adamıdır. Bırak sıkıyönetimleri, iktidarları, linç kampanyalarını ölüm karşısında bile dimdik
durdun. "

****
Yakın arkadaşı benim de dostum Moskova Nâzım Hikmet Kültür ve Sanat Vakfı Başkanı Ali Galip Savaşır, Kıymet Coşkun 'un hazırladığı "Tarık Akan" kitabında; Moskova'daki Nâzım Hikmet 'i anma etkinlikleri sırasında tanıştıklarını anlatır ve devam eder;
"Yıllarca birbirimizi görmemiş olmanın boşluğunu ilk sohbetimizde kapattık.
Onu hiç görmemiş olsam da neden bu kadar sevildiğini o anda anladım.
Doğallığı ve içtenliği, alçakgönüllülüğü insanı kavrıyordu.
Cenaze törenindeki kalabalık, Tarık Akan'ın ölümsüzlüğüdür!.."

****
Sinemaya
48 yıl önce bir yarışmayla girdiğinde adı ‘'Kartpostal Çocuğu’'na çıkmış, Türkan Şoray,
Fatma Girik,
Filiz Akın,
Hülya Koçyiğit
ile peşpeşe film çekmişti...
Sonra
"karakter oyuncusu" olgunluğuna erişti...
"Jönlük" bitmiş inanılmaz zor rollerin adamı olmuştu.
"Nehir",
"Maden",
"Sürü",
"Yol",
"Derman",
"Kanal",
"Ses",
"Eylül Fırtınası" ve "Karartma Geceleri'’ndeki gibi!..
Cannes Film Festivali’nde en büyük ödülünü almıştı.

****
Çok sevilen, yetenekli, üretken aktördü Tarık Akan!
111 sinema filmi ve 4 dizi çekti.
12 Eylül’de yaşadıklarını da ‘Anne kafamda bit var’da
kaleme aldı.
12 Eylül faşist darbesinde Almanya’da Yılmaz Güney hakkındaki bir konuşmadan sonra İstanbul’da havaalanında cuntacılarca gözaltına alınmış,
2.5 ay zindanda kalmıştı...
O gün yanındaki
"can dostu"
Müjdat Gezen’dendir bu anekdot:
"İki polis arasında giderken bana bavulunu bıraktı ve fısıldadı;
‘Müjdat, bavulun bir gözünde telefon rehberi var!
Orada bunların hoşuna gitmeyecek kimselerin numaraları var.
Biz yandık onlar yanmasın!..’
Müjdat Gezen Usta, "kadim dostu" için söyler;
"Benim için ağır bir kayıptı, hep eksikliğini hissettim ve hissedeceğim.
Tarık Akan iyi bir oyuncu ve iyi bir insandı.
Bazı insanlar önemlidir ama hiç değerli değildir, Tarık ise hem önemli hem de değerliydi.
İlke adamıydı, düşüncelerinin arkasında durmayı bildi.
Tarık’ın unutulduğunu zannedenler cenazesinde şaşkınlığa uğradılar. Unutulmaz böyle insanlar..."
Nasıl unutulur Tarık Akan nasıl?

****
Tarık Akan;
"Barış Derneği" davasından da yargılandı,
Nâzım Hikmet’in doğum yılı etkinliklerine katıldığı için
soruşturmalar da açıldı hakkında...
Asla sarayların, köşklerin sanatçısı olmadı!..
Silivri duruşmalarında zulme, barikatlara, biber gazına direnen binlerdendi o! “Atatürkçüleri, yurtseverleri zindana atıp çürütmek istiyorsunuz.
Buna hayır diyoruz” diye haykırıyordu jandarmalara...
1 Mayıs’larda ön saf alan,
Ankara’da TEKEL, Soma’da maden işçilerini yalnız bırakmayanlardandı! Gezi Direnişi’ne destek verenlerden de!..

****
Yaşam boyunca eğilmeyen/bükülmeyen saygın Tarık Akan’la İstanbul-Nevizade’de aynı dost masadaydım. Yanlış anımsamıyorsam; Kemal Sunal’ın ölümü sonrasıydı.
Aklımda kaldığı kadarıyla söyleşi sırasında,
“Varlığım ve yaşamımdır Mustafa Kemâl!” demişti.
Bir de Ömer Hayyam dizeleri okumuştu o gece;
“Her sabah yeni bir gün doğarken/
Bir gün de eksilir ömürden/
Her şafak bir hırsız gibidir/
Elinde bir fenerle gelen!..”
En sevdiği filmlerini de sormuştum,
“Hepsi emektir ama Sürü, Yol, Maden bir başka” yanıtını vermişti. Sonra ona 70’lerde Neclâ Nazır ile İzmir’de Fuar’da çevirdiği “Çapkın Hırsız” filmini anımsatmıştım.
Sette ona soğuk su getirdiğimi, bir imzalı fotoğrafını verdiğini…
Ne çok mutlu olmuştu!

****
7 Eylül'de ise Adana'nın Çukurova Belediyesi'nce düzenlenen Yılmaz Güney'i anma gecesine telefonla bağlanacaktı.
Görüşme sırasında Tarık Akan, Yılmaz Güney'in bir efsane olduğunu ifade ederken eşi Fatoş Güney'den 'mücadelesini sürdürmesini' istemişti.
Cep telefonu ile salona dinletilen görüşme sırasında Fatoş Güney'in "Tarık, sen bizim canımızsın ve iyileşeceksin, yine güzel işler yapacaksın" sözlerine Akan, "Mücadele hiç bitmeyecek" karşılığını vermişti.
Bu, sanatçının kamuoyu önündeki son mesajıydı!.

****
Sinemadan kazandığı paraları biriktirmiş,
okul açmıştı. Bakırköy’deki "Taş Mektep" ve öğrencileri, herşeyiydi.
Cehaletle dinci faşizm ve hukuksuzlukla savaşımda öncüydü! Türkiye’nin güzel yarınları için mücadele ettiğinden gericiler onu hiç sevmedi!
Daha toprağa verilmeden sosyal medyada ona küfürler, hakaretler yağdırmalarının sebebi budur.
Bu güruhun asla insan olma şansı yoktur zaten!
Para ve ün için değil insanlık, Cumhuriyet değerleri eğitim, kültür, sanat için harcanan inatçı hayattır Tarık Akan.
Goethe, “Ölümsüzlük herkesin harcı değildir’’ der.
Ama sen
Van-Güzelsu’nun 3001 metre yüksekliğindeki Tirşin Yaylası’nın
‘Tirşin Çiçeği’ gibisin... Onun için Tarık Akan ölümsüzsün!
Bu kalpler seni unutur mu
"yüreği de yakışıklı"!..
Bu halk seni çok ama çok -karşılıksız- sevdi.
Hâla seviyor, daima sevecek.
Yüreklere öyle kazındın ki.
Hep özleneceksin.