Yemeklerden dizelere

Şair Dilek Özkan, ‘Birkaç Porsiyon Hayat’ adlı şiir kitabı için, “İnsana ve hayata bir tencereden, kepçeden, bıçaktan da bakılabilir” diyerek yemeklerden dizeler oluşturuyor. Röportaj: Neslihan Perşembe “Sultan Kebabı”, “Aşure”,...

14 Ağustos 2019, 23:26 Neslihan Perşembe
Yemeklerden dizelere

Şair Dilek Özkan, ‘Birkaç Porsiyon Hayat’ adlı şiir kitabı için, “İnsana ve hayata bir tencereden, kepçeden, bıçaktan da bakılabilir” diyerek yemeklerden dizeler oluşturuyor.

Röportaj: Neslihan Perşembe

“Sultan Kebabı”, “Aşure”, “Analı Kızlı”, “Meyhane Pilavı”, “Türlü”, “İmam Bayıldı”, “Fasulye”, “Kısır”, “Kadınbudu”, “Mücver”, “Kalburabastı” gibi adların bir yemek kitabında olduğunu düşünürsünüz değil mi? Oysaki bu adlar bir şiir kitabında yer alıyor. İzmir’de yaşayan şair Dilek Özkan, ikinci şiir kitabı ‘Birkaç Porsiyon Hayat’ta, yemeklerden yola çıkarak insanı, toplumu, dünyayı, hayatı samimi, yaratıcı imgelerle anlatıyor. Böyle deneysel şiirlerin, bir kitabın bütününü oluşturmasının da ilk olduğunu belirterek, “İnsana ve hayata bir tencereden, kepçeden, çataldan, bıçaktan da bakılabilir” diyor. İlk kitabı öncesinde şiirleri birçok dergide yayınlanan, yayınlanmakta olan Dilek Özkan ile Kaos Çocuk Parkı Yayınları tarafından yayınlanan ikinci şiir kitabı ‘Birkaç Porsiyon Hayat’ üzerine konuştuk.

“...hadi biraz uyumlu... uyumsuz olsun biraz/yaşamak biraz da böyle değil mi zaten/bir hayır duasıyla kurtulur belki her şey/dağıtalım süslü aşureyi dağa, taşa, kurda, kuşa...” dizeleriyle biten ‘Aşure’ şiirinizde İzmir’in renkli bir mahallesinden yola çıkarak kadını, erkeğiyle toplumumuzdaki farklı insanları anlatıyorsunuz. Tıpkı farklı malzemelerin katıldığı bir aşure gibi. Bu aynı zamanda bir dayanışma değil mi?

Evet aşurenin öyle bir özelliği vardır. Dualarla hayır yapılır. Bir dayanışmadır. Türk toplumunda önemlidir. Dediğiniz gibi ‘Aşure’ şiirini bakkalından, kapı önünde oturan kadınlarına kadar İzmir’in Tepecik’teki bir mahalleyi düşünerek yazdım. Örneğin nohutlar; bıçkın delikanlıyı, karanfil; evde kalmış kızı çağrıştırıyor. Aşure bu şekilde ruh buldu.

‘Türlü’ adlı şiirinizin “...hangi tencereyi alsam kulpunda afrika/hangi kaşığın ağzında biberleri doğrasam/acı bir hüzün eklenir çürümüş çağa...” dizeleri gibi yemeklerin seçimi ve insanla, toplumla olan bağını nasıl oluşturdunuz?

Hayatımda mutfak çok önemli bir yer tutuyor. Ülkemizde tüm kadınların hayatında mutfak işleri vazgeçilmezdir. Dışarda yeme kültürümüz çok yaygın değil. Dışardan eve sipariş verme son zamanlarda yeni yeni oluştu. Kendimi mutfakta hep şiir ve yemekle iç içe buldum. Bir yandan şiirler okurum diğer yandan yemek yaparım. Yemek yaparken aklımda hep bir şiir vardır. 10 yıllık bir çalışmayı kapsayan ‘Birkaç Porsiyon Hayat’ adlı kitabımı önce hikaye şeklinde oluşturdum. Şiire dönüştürğümde de her şiiri yedi sekiz kere yazdım. Toplumumuzun, dünyamızın acıları, savaşları, açlığı, tutunamayanları, aşkları, tarihi, kısacası varoluşun vazgeçilmez parçalarını şiirlerimle buluşturdum. ‘Sultan Kebabı’adlı şiirimde şöyle iki dizem söylediklerimi daha anlaşılır kılacaktır:...yufkaları aç dedi annem afrinli çocuklar hatırına/doldur dünyanın tasını incinmiş sularla/üzerimize yapışmış kederlerden kaygılı hayat/kadınların ellerine kıymalı harç değil, tarih yazıldı.../feracesinde kanlar...”

Şiirle ilk bağınız nasıl başladı?

Yedi, sekiz yaşlarındaydım. Bir çöp tenekesinin yakınından geçerken yanında duran çuvalı fark ettim. Çuvaldan sarkan kitaplar vardı. Sarkan kitaplardan birini aldım. Aziz Nesin’in kitabıydı. Diğer aldığım kitap Yunus Emre’nindi. O kitapları eve getirdim. Temizleyip köşeme yerleştirdim. Yunus Emre’nin kitabına hayran oldum. Şiir okumaya da, ezberlemeye de böyle başladım. Beni çok etkiledi.

“gün ortasıydı, alışverişti, yemekti/ocağı gülen bir mutfak/çocukların masası, örtünün hemen altı/hayat sessizce açılan bir kapıydı akşama...” ‘Sevgilenmek’ adlı şiirinizdeki gibi kadınlar dizelerinizde yer alıyor. Mutfak ve yemekten yola çıkarak kitabınızı yazmış olmanızda da bir kadın ve anne olmanız etken mi?

Evet etken. Kadın vardır mutlaka şiirlerimde çünkü hayatın içinde hatta dışında da öyle... Çalışmadığım dönemlerde de mutfakta geçen zamanlarım çok oldu. Dediğiniz gibi bir anneyim de. Üç çocuk büyüttüm. O dönemlerde okumayı, yazmayı bırakmadım.

Yemeklerden yola çıkarak insanın ve toplumun anlatıldığı başka bir kitap var mı?

Tek tek şiirler olmuş ama bir şairin yazdığı kitap olmamış.

Mühür Yayınları tarafından yayınlanan ‘Bir Uçurum İçe’ adlı kitabınızda da hayatla bir düello var, direniş var. ‘Bir Porsiyon Hayat’ adlı kitabınızda da... İki kitap arasındaki köprüyü başka nasıl kurdunuz?

Bu köprüyü imgelerimle kurdum. ‘Bir Uçurum İçe’de de imgesel bir dil kullandım. Şiirin olmazsa olmazı mecaz, imge. Savaş ve direniş, benimle hayat arasında çocukluğumdan bu yana oldu. Hiçbir zaman da yenilmedim. Bu gücü, insan ve toplumsal yapıyla bağdaştırarak şiirleri, kitabı yarattım.

Ufukta yeni bir kitap var mı? Varsa yine deneysel bir çalışma olacak mı?

Evet var. Yeni bir dosyam var. Bitmek üzere. Deneysel değil tamamen lirik şiirlerden oluşuyor. Yine de deneysel çalışmalarım sürecek. Çünkü şiiri arıyorum. Nerelerde olduğuna bakıyorum. Köpeğim ya da bir kedi, bana şiir gibi bakıyor. Aragon, “İnsanın görülmemiş derecede küçümsendiği ve çaptan düşürüldüğü günümüzde, kişinin en ivedi ve en soylu görevi olayları şarkılaştırmak olmalı” demiş. Ben de hayatı; şiirleştirmek gerektiğini düşünüyorum. İnsana ve hayata bir tencereden, kepçeden, çataldan, bıçaktan da bakılabilir. Pişirdiğimiz yemekler de bu anlamda bizim soyo-ekonomik yapımızı gösteriyor.

SULTAN KEBABI - Dilek Özkan

malzemeler/
1 gr ego
2 kaşık incinmiş su
1 fincan kaygılı hayat
10 gr dünyanın kavruk ateşi
ve alabildiğine kül çığlığı

şimdi biz varız,
şurada küp küp soğanlar, biberler
egolu ocağın aydınlattığı yerdeyiz
tencereye dökülüyor şımarık zeytinyağı

her şey orada başladı
tencerenin karaydı göğsü
sancısını bir kepçeye akıttı mutfak
unutulmadı korkak karanlığın içinde
ürkek bakan baharatlar, tuzlar
çekip kuyusundan suyunu, kavrulmaya durdu kıyma

yufkaları aç dedi annem afrinli çocuklar hatırına
doldur dünyanın tasını incinmiş sularla
üzerimize yapışmış kederlerden kaygılı hayat
kadınların ellerine kıymalı harç değil, tarih yazıldı...
feracesinde kanlar

sarıldık yine umuduna dünyanın
kavruk ateşinde pişsin diye yufkalar
hangi rüyalarda sultan kebabı yer çocuklar, hadi söyle
unutma, küllerin de çığlıkları var...

(Birkaç Porsiyon Hayat, Kaos Çocuk Parkı Kitapları)

Yorumlar (0)
17
parçalı bulutlu
banner17
Günün Karikatürü Tümü
Günün Anketi Tümü
Bergama İl Olmalı mı?
Bergama İl Olmalı mı?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 38 102
2. Fenerbahçe 38 99
3. Trabzonspor 38 67
4. Başakşehir 38 61
5. Kasımpasa 38 56
6. Beşiktaş 38 56
7. Sivasspor 38 54
8. Alanyaspor 38 52
9. Rizespor 38 50
10. Antalyaspor 38 49
11. Gaziantep FK 38 44
12. A.Demirspor 38 44
13. Samsunspor 38 43
14. Kayserispor 38 42
15. Hatayspor 38 41
16. Konyaspor 38 41
17. Ankaragücü 38 40
18. Karagümrük 38 40
19. Pendikspor 38 37
20. İstanbulspor 38 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 34 75
2. Göztepe 34 70
3. Sakaryaspor 34 60
4. Bodrumspor 34 57
5. Ahlatçı Çorum FK 34 56
6. Kocaelispor 34 55
7. Boluspor 34 53
8. Gençlerbirliği 34 51
9. Bandırmaspor 34 50
10. Erzurumspor 34 44
11. Ümraniye 34 43
12. Manisa FK 34 40
13. Keçiörengücü 34 40
14. Adanaspor 34 39
15. Şanlıurfaspor 34 38
16. Tuzlaspor 34 38
17. Altay 34 10
18. Giresunspor 34 7
Takımlar O P
1. M.City 38 91
2. Arsenal 38 89
3. Liverpool 38 82
4. Aston Villa 38 68
5. Tottenham 38 66
6. Chelsea 38 63
7. Newcastle 38 60
8. M. United 38 60
9. West Ham United 38 52
10. Crystal Palace 38 49
11. Brighton 38 48
12. Bournemouth 38 48
13. Fulham 38 47
14. Wolves 38 46
15. Everton 38 40
16. Brentford 38 39
17. Nottingham Forest 38 32
18. Luton Town 38 26
19. Burnley 38 24
20. Sheffield United 38 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 95
2. Barcelona 38 85
3. Girona 38 81
4. Atletico Madrid 38 76
5. Athletic Bilbao 38 68
6. Real Sociedad 38 60
7. Real Betis 38 57
8. Villarreal 38 53
9. Valencia 38 49
10. Deportivo Alaves 38 46
11. Osasuna 38 45
12. Getafe 38 43
13. Celta Vigo 38 41
14. Sevilla 38 41
15. Mallorca 38 40
16. Las Palmas 38 40
17. Rayo Vallecano 38 38
18. Cadiz 38 33
19. Almeria 38 21
20. Granada 38 21

Gelişmelerden Haberdar Olun

@