09.08.2020, 13:01

Türkiye’de Özel Kütüphanelerin (Kütüphaneciliğin) Sorunları

Cumhuriyet kazanımlarının bir tanesi de açılan çok sayıdaki kütüphanelerdir. “Dil Devrimi” sonrasında okuma-yazma oranlarının hızla artması sonucunda kitaba duyulan ilgi de bu sürekliliğin devamıdır.  

2002 sonrasında tek başına iktidar olan AKP ve son yıllardaki koalisyon ortağı MHP ile ülkemizdeki kültür sanat faaliyetleri büyük bir sekteye uğramıştır. Öncelikle bazı verileri paylaşalım:

Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Bülent Yılmaz, Uluslararası Kütüphane Dernekleri Federasyonu'nun (IFLA) yayımladığı “Dünya Kütüphane Haritası” verileri ve Türkiye'deki kütüphanelerin durumu hakkında bilgi verdi. 29.09.2017

“Türkiye'de 2016 sonu itibarıyla Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı bin 137 halk kütüphanesi hizmet verirken, Türkiye ile yakın nüfuslara sahip Fransa'da 16 bin 100, İtalya'da 6 bin 42 ve Almanya'da ise 5 bin 21 halk kütüphanesi olduğunu ifade eden Yılmaz, Türkiye'den çok daha az nüfuslu Polonya'da 8 bin 50, Romanya'da 2 bin 406 ve Çekya'da 6 bin 245 halk kütüphanesi bulunduğunu aktardı.

AB baz alındığında nüfusa göre Türkiye'de 12 bin 693 halk kütüphanesi olması gerekirken, bugün bu sayının bin 137 olduğunu söyleyen Yılmaz, "AB'de ortalama 6 bin 300 kişiye, Türkiye'de yaklaşık 70 bin kişiye bir halk kütüphanesi düşüyor. Arada 10 kat fark vardır.

Böyle giderse kütüphaneler gelecekte yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalacaktır."

Ülkemizde kitabın ulaşmakta zorluk çektiği ve genel olarak orta sınıf olarak adlandırılan bölgelerde 2002 yılından bu yana kütüphaneler açan Recai Şeyhoğlu, takdir edileceği yerde çeşitli zorluklarla karşılaşmaktadır. Bugüne kadar yurtiçinde 47 ve Belçika/ Charleroi’da 1 tane olmak üzere toplam 48  kütüphane açan Recai Şeyhoğlu,bu ay içinde de Bergama Merkezde 49. kütüphanelerini açacak.

On binlerce kitabın büyük-küçük herkese yönelik içeriklerde olması, okuyan ve düşünen bir kuşak yetiştirmek adına çabalayan Recai Şeyhoğlu’nun açtığı kütüphanelerin bulunduğu bazı yerleşim merkezlerinde kütüphanelerin bir kısmının bilgi verilmeden yeri değiştirildi, bir kısmında da kütüphaneler başka başka amaçlar için kullanılmaya başlandı. Emekler ve yapılan harcamalar hiçe sayılarak…

Bazıları da yapılan seçimler sonucunda değişen yeni muhtarlar tarafından istenmez oldu.

Son olarak Çiğli’de yaşanan ise sözcüğün tam anlamıyla skandaldı.

İşte gazetelerde yer alan o haber:

“Çiğli Belediyesi, Şeyhoğlu Ailesi'nin Bergama /Tepeköy'de kurduğu 4500 kitaplı kütüphaneyi Çiğli Uğur Mumcu Kültür Merkezi'ne taşıdı. 10 Ağustos 2019’dan bu yana da açılması için 11 ay bekletti. En sonunda bir yetkili, 8 Temmuz’da Recai Şeyhoğlu'nu telefonla arayarak şu şok edici açıklamada bulundu: “Hocam kütüphaneyi kurmuyoruz. Eşyalarınızı, bıraktığımız Uğur Mumcu Kültür Merkezi’nden alabilirsiniz.”

Üzüntü veren, belediyenin Avrupa Ödüllü sosyal demokrat bir başkanın elinde olduğudur. Kütüphane ve Aydınlanma Evi kurulacak olan binanın ruhsatsız çıkması/ elektriğinin bağlı olmadığıdır. Bundan da sorumlu kişilerin haberdar olmadığıdır.

Zaman bu kadar değersiz midir?

11 aydır kitapların koliler içinde bulunması/ yurttaşlarla buluşmaması hiç mi rahatsız etmemektedir ilgilileri?

Bu konuda ne yazık ki Recai Şeyhoğlu tek değildir. 1 Ağustos 2005 yılında yaklaşık 4000 kitabımı Sarıgöl Belediyesi’ne bağışlamıştım. Dönemin belediye başkanı Ömer Karcı büyük bir ilgiyle hemen kütüphane kurulacağını söylemişti. Çok kısa sürede merkezdeki bir binada hem de ciddi bir masraf edilerek kurulan kütüphaneye öğrenciler, çocuklar, bölge sakinleri adeta bir bayram havasında gelip gitmeye başlamıştı. İmza tutanağı defterinden öğrendiğim kadarıyla, Sarıgöl’de kütüphaneye gelmeyen kalmamıştı. Ancak 31 Mart 2019 seçimlerinde göreve gelen MHP’li başkan Necati Selçuk’un ilgisizliği nedeniyle bu güzel kütüphanenin kitapları kafe’lere dağıtılmış, bir kısmı kaybolmuş, büyük çoğunluğu da bakımsızlıktan yıpranmıştı. Ömer Karcı’nın bin bir emek vererek kurduğu kütüphane sadece ideolojik nedenlerle yok edilmişti...

Kütüphanecilik konusunda şahsıma ve birçok kişiye örnek olan Recai Şeyhoğlu’na yapılan muamele üzüntü vericidir. Batı medeniyetinin temelinde okumak ve öğrenmek vardır. Bu coğrafyanın insanları Solon Kanunlarından, Yunan felsefesinden, Roma Hukuku’ndan beslenir. İktidar ise okuyan ve düşünen insanları çeşitli yaftalarla yıpratmaya çalışmaktadır. Sadece birkaç yıl öncesini taradığımızda, bazı üniversite hocaları (!) okuyan ve eğitimli insanlardan korktuğunu, kimileri de kız ve erkek öğrencilerin yan yana ders yapmalarını günah saydıklarını söylemişlerdir.

Çağımızda ileri teknoloji, bilim ve sanatın öncülüğü ile özellikle Batılı toplumlar büyük bir gelişme göstermektedir. Her şeyin temelinde genel kültür ve eğitim vardır. Böyle bir gerçeğin ışığında, sadece ideolojik nedenlerle kütüphaneleri kapatmak ne anlama gelecektir?

Recai Şeyhoğlu’nun tıpkı Köy Enstitülerini andıran bu çalışkanlığı sayesinde çok sayıda genç insan üniversite kazanmıştır. Şeyhoğlu, yaklaşık 20 yıldır kütüphaneler açıyor. Bugün Kültür Bakanlığı kendisine biraz destek verse, inanın ki ülkemizde kütüphane açılmayan hiçbir köşe kalmayacaktır. Hakkını yemeyelim Atila Koç’un Bakan olduğu dönemde Şeyhoğlu Ailesi, yaptıkları kütüphanecilik nedeniyle ödüllendirilmemiş de değildir.

Hem Türk edebiyatını dünyaya tanıtmak hem de kendi ülkemizde herkesi kitaplarla buluşturmak önemli değil midir?      

İdeolojik ya da başka başka nedenlerle kütüphaneleri kapatanları, sormadan/ danışmadan yerlerini değiştirenleri kınamak gerekmektedir. Ülkemizin aydınları, akademisyenleri, Atatürkçüleri, yazarları, sanatçıları, şairleri bu konuda birlik olmalıdır.

Yorumlar (0)
banner17
Günün Karikatürü Tümü
Günün Anketi Tümü
Bergama İl Olmalı mı?
Bergama İl Olmalı mı?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 23 54
2. Konyaspor 22 45
3. Alanyaspor 23 38
4. Adana Demirspor 23 37
5. Fenerbahçe 23 37
6. Beşiktaş 23 36
7. Hatayspor 23 36
8. Başakşehir 22 34
9. Gaziantep FK 22 32
10. Sivasspor 23 31
11. Kayserispor 23 31
12. Karagümrük 23 30
13. Kasımpaşa 23 27
14. Göztepe 23 27
15. Galatasaray 23 27
16. Giresunspor 23 26
17. Antalyaspor 23 24
18. Rizespor 23 22
19. Altay 23 18
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 21 45
3. Erzurumspor 21 38
4. Bandırmaspor 21 36
5. İstanbulspor 21 36
6. Eyüpspor 20 36
7. Samsunspor 20 33
8. Adanaspor 21 32
9. Manisa Futbol Kulübü 21 28
10. Tuzlaspor 20 27
11. Keçiörengücü 21 26
12. Gençlerbirliği 21 26
13. Boluspor 19 24
14. Kocaelispor 21 24
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 21 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 21 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 23 57
2. Liverpool 22 48
3. Chelsea 24 47
4. M. United 22 38
5. West Ham United 23 37
6. Arsenal 21 36
7. Tottenham 20 36
8. Wolverhampton Wanderers 21 34
9. Brighton 22 30
10. Leicester City 20 26
11. Aston Villa 21 26
12. Southampton 22 25
13. Crystal Palace 22 24
14. Brentford 23 23
15. Leeds United 21 22
16. Everton 20 19
17. Norwich City 22 16
18. Newcastle 21 15
19. Watford 20 14
20. Burnley 18 12
Takımlar O P
1. Real Madrid 22 50
2. Sevilla 22 46
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 21 36
5. Barcelona 21 35
6. Real Sociedad 21 34
7. Villarreal 22 32
8. Rayo Vallecano 21 31
9. Athletic Bilbao 22 31
10. Valencia 22 29
11. Osasuna 22 28
12. Celta Vigo 22 27
13. Espanyol 22 27
14. Granada 22 24
15. Elche 22 23
16. Getafe 22 22
17. Mallorca 21 20
18. Cadiz 22 18
19. Deportivo Alaves 22 17
20. Levante 21 11

Gelişmelerden Haberdar Olun

@