11.01.2022, 12:04

Sinemanın Irkçılıkla Mücadeledeki "Kara Şövalyesi": SİDNEY POİTİER

Namazgâh’taki

Kemal Atatürk İlkokulu son sınıf öğrencisiydim.

İzmir'in en iyi sinemalarından Basmane Garı karşısındaki “Yıldız'’da izlemiştim 

"Sevgili Öğretmenim"i.

(Orijinal adı;

To Sir, with Love)

Anımsayabildiğim kadarıyla,

Sidney Poitier(Mark Thackeray) İngiltere’nin varoş semtinde yoksul aile çocuklarının devam ettiği okuldaki bir öğretmeni oynuyordu.

Öğrenciler siyahi öğretmene çeşitli tacizlerde, bulunuyor, olmadık şakalar yapıyor,

o ise farklı bir yöntemle karşılık veriyordu;

sabırla katlanıyor,

belli bir stratejiyle çocuklara sevgi aşılıyordu.

Filmde,

öğrencilerden birini dönemin şarkıcısı Lulu canlandırıyordu.

Filmle aynı adı taşıyan şarkısı, müzik listelerinde o günlerde hitti. 

Eleştirmenlere göre; "öğretmen olarak bir siyahinin olması bile, ırkçılığa karşı atılan sıkı bir adım olarak geçti sinema tarihine film."

****

"Kara Şövalye"

lakaplı Bahamalı aktör Sidney Poitier,

94 yaşında aramızdan ayrıldı.

Poitier ismi, ilk anda ırkçılığa, ayrımcılığa karşı verilen mücadeleyi çağrıştırıyor.

"Life Beyond Measure isimli torununa yazdığı mektuplardan oluşan kitabında, yaşadığı ekonomik zorlukları, kalacak yeri olmadığını, ailesiyle ilişkilerini ve dönemin siyasi atmosferi içerisinde yaşadıklarını çok duygulu bir biçimde aktarmıştır.

O atmosfer nasıldı?

Bir örnek;  Siyahlar, beyazların otobüslerine bile bindirilmiyordu!

"Özellikle 40’lar ve 50’lerde siyahların oynayabileceği roller belliydi.

Başrolde oynayan oyuncu yok denilebilecek kadar azdı.

Poitier bunu değiştirebilmek için yeteneğini akıllıca kullanan bir oyuncuydu.

Siyah hareketin yükseldiği dönemler olan 50’lerde Poitier, farklı hareketlerin önemli isimleriyle de tanışma ve bir arada hareket etme şansına erişti.

Kendisinin sanat alanında ortaya koyduğu mücadeleyi siyasi alanda verenlere duyduğu saygı ve aslında bu mücadelenin birbirinden ayrılmaz bir bütün olduğunu düşünecek olursak, Poitier’in filmlerinde siyah hareketin nüvelerini görebilmek oldukça mümkün.”

Kitapta,

Poitier’in özellikle etkilendiğini söylediği isimlerin başında

Paul Robeson gelir.

Nazım Hikmet’in;

“bize türkülerimizi söyletmiyorlar Robeson/ inci dişli zenci kardeşim/ kartal kanatlı kanaryam“

diyerek selâm gönderdiği Robeson, Nâzım hayranlarının çok yakından bildiği isimdir."

Robeson;

şairin hapisten çıkarılması için imza kampanyası ve konserler düzenlemiştir.

****

"Sevgili Öğretmenim" de

ilk kez başrol oynayan bir siyahi aktördü Sidney Poitier.

51 yapımda rol almış,

9 filmde yönetmenlik 2 filmde de senaristlik ve yapımcılık üstlenmişti.

1958'de "The Defiant Ones" ile Oscar’a aday gösterilmesinin ardından 1963'te "Tarladaki Zambaklar" ile en iyi erkek oyuncu dalında Oscar kazanmıştır.

2001 yapımı 

"Training Day” adlı filmle en iyi erkek oyuncu ödülünü kazanan ikinci siyahi aktör olan Denzel Washington, ödülünü aldığı sırada yaptığı konuşmada, Poitier'i överek, “Ben her zaman senin peşinde olacağım Sidney.

Her zaman ayak izlerini takip edeceğim.

Yapmayı tercih edeceğim başka bir şey yok efendim” ifadelerini kullanmıştı.

Aynı törende Poitier ise, ABD sinemasına yaptığı katkılardan dolayı

“Onursal Akademi Ödülü” almıştı.

Ernest Borgnine'nin ölümünün ardından Poitier, 2012 itibariyle “yaşayan en yaşlı en iyi erkek oyuncu” ödülüne sahip aktör unvanını almıştı.

Bir diplomattı da aktör.

10 yıl  Bahamalar'ın Japonya Büyükelçisi'ydi. UNESCO tarafından getirilmişti bu göreve!

Yaşam mottosunu, “Her sabah kalkıp, yattığından daha iyi bir insan olmak” belirleyen, ırkçılıkla savaşmaktan yılmayan, tabuları yıkan, öncü tavrıyla ilkelerinden taviz vermeyi reddetmesi ve siyah insanların klişeleşmiş tasvirlerinden kaçınan rolleri alma konusundaki ısrarından dolayı Poitier, izleyicilerin saygısını kazanmıştır.

"Onur, insan hayatından uzun yaşar" der bilge.

"Kara Şövalye"yi de tanımlamış bir anlamda...

Yorumlar (0)
12
parçalı az bulutlu
banner17
Günün Karikatürü Tümü
Günün Anketi Tümü
Bergama İl Olmalı mı?
Bergama İl Olmalı mı?
Puan Durumu
Takımlar O P
1.  Galatasaray 26 64
2.  Fenerbahçe 27 60
3.  Trabzonspor 27 60
4.  Beşiktaş 27 52
5.  Başakşehir FK 27 43
6.  Göztepe 26 43
7.  Samsunspor 26 35
8.  Kocaelispor 27 33
9.  Gaziantep FK 27 33
10.  Alanyaspor 27 31
11.  Çaykur Rizespor 26 30
12.  Konyaspor 27 30
13.  Gençlerbirliği 27 25
14.  Antalyaspor 27 25
15.  Kasımpaşa 27 24
16.  Kayserispor 27 23
17.  Eyüpspor 27 22
18.  Fatih Karagümrük 27 17
Takımlar O P
1.  Erzurumspor FK 31 66
2.  Amed SK 31 64
3.  Esenler Erokspor 31 63
4.  Çorum FK 31 59
5.  Bodrum FK 31 54
6.  Pendikspor 31 53
7.  Bandırmaspor 31 47
8.  Iğdır FK 31 45
9.  Keçiörengücü 31 44
10.  Sivasspor 31 44
11.  Manisa FK 31 43
12.  Van Spor FK 31 42
13.  Boluspor 31 41
14.  İstanbulspor 31 39
15.  Ümraniyespor 31 38
16.  Sarıyer 31 38
17.  Sakaryaspor 31 32
18.  Serik Belediyespor 31 32
19.  Hatayspor 31 7
20.  Adana Demirspor 31 3
Takımlar O P
1.  Arsenal 31 70
2.  Manchester City 30 61
3.  Manchester United 30 54
4.  Aston Villa 30 51
5.  Liverpool 30 49
6.  Chelsea 30 48
7.  Brentford 30 45
8.  Everton 30 43
9.  Newcastle United 30 42
10.  Bournemouth 30 41
11.  Fulham 30 41
12.  Brighton & Hove Albion 30 40
13.  Sunderland 30 40
14.  Crystal Palace 30 39
15.  Leeds United 30 32
16.  Tottenham 30 30
17.  Nottingham Forest 30 29
18.  West Ham United 30 29
19.  Burnley 30 20
20.  Wolverhampton 31 17
Takımlar O P
1.  Barcelona 28 70
2.  Real Madrid 28 66
3.  Atletico Madrid 28 57
4.  Villarreal 28 55
5.  Real Betis 28 44
6.  Celta Vigo 28 41
7.  Real Sociedad 28 38
8.  Espanyol 28 37
9.  Getafe 28 35
10.  Athletic Bilbao 28 35
11.  Osasuna 28 34
12.  Girona 28 34
13.  Rayo Vallecano 28 32
14.  Valencia 28 32
15.  Sevilla 28 31
16.  Mallorca 28 28
17.  Deportivo Alaves 28 28
18.  Elche 28 26
19.  Levante 28 23
20.  Real Oviedo 28 21

Gelişmelerden Haberdar Olun

@