19.11.2019, 09:42

Şiire kasket giydiren şair: Orhan Veli Kanık

Şiire kasket giydiren şair: Orhan Veli Kanık

Türk şirine yeni bir soluk, yeni bir ses ve tarz getirdiği kadar, yarattığı akımla da unutulmaz isimlerden oldu Orhan Veli Kanık.

Onu ilk olarak, şairaneliğe sırt çevirip, "sokaktaki adam"ı ön plana çıkarması ile sevdik. "Ben garibin sevdalısıyım" diyen Orhan Veli, kendisini de "Bir garip Orhan Veli" diye tanımlamayı severdi. Bu yüzden, "Ben garibin şiirini yazacağım" demişti.

Gerçekten de bir garipti (!) Orhan Veli. Rakı şişesinde balık olmayı isterdi mesela, ama henüz 36 yaşında, belediyenin açtığı çukura düşerek hayatını kaybetti. Ölümü de bir garip olmuştu. Yıl 1950, günlerden bir kasım sabahıydı.  2019 yılının Kasım gününde, aramızdan ayrılışının 69. yıldönümünde böylece bu sıradışı şairimizi anmak istedim.

Tam bir İstanbul sevdalısıydı Orhan Veli. "İstanbul'u dinliyorum, gözlerim kapalı" şiiri, bugüne dek İstanbul için yazılmış en güzel şiir oldu. Ama o çok sevdiği İstanbul'un caddelerinden birindeki belediyenin açtığı çukura düştüğünde de gözleri kapalı mıydı, bilinemedi (!)

Çocuklara bayılırdı Orhan Veli. Fontaine'den en ünlü fablları çevirip düzenleyerek çocuk edebiyatına da önemli katkılarda bulundu.

Tüm "toplumcu" şairler gibi, Orhan Veli de, sanatında yaşadığı somut gerçeklikten kopmamıştı. Ama onun tavrı bir başkaydı. Alaycı bir tavrı oldu hep. Hayatın gariplikleri ile dalga geçti. Hitler faşizmi ile de dalga geçerken, "olmaz ki, böyle de yatılmaz ki" sözleriyle kendisini çileden çıkaran bir dilbere, birden bire "bir elinde ayna, bir elinde cımbız" sözleriyle sevilen cımbızlı şiirinde "umurunda mı dünya" diye yer verip, o günlerin gündeminde Hiroşima'ya atılan atom bombası olayına karşı toplumumuzdaki duyarsızlığa da dokunuyordu. Ama öte yandan, dizelerindeki satır aralarında toplumcu bir şair olarak dünyanın kendisinin ne kadar umurunda olduğunu da anlatıyordu.  

Hatta şiirde ilk kez "hiç birşeyden çekmemişti, nasırından çektiği kadar" dizeleriyle sıradan bir insanın, Süleyman Efendi'nin nasırına değinecek kadar, insan hayatının da kendisinin ne kadar umurunda olduğunu yansıttı.

***

Havaların güzel ya da kötü oluşuna bile kafayı takardı. "Beni bu güzel havalar mahvetti/ böyle havalarda aşık oldum/Böyle havalarda şiir yazdım..." dizeleri, sanatçı duyarlılığının nerelere kadar uzandığını gösterir.

Son şiirini bir diş fırçasına sardığı küçücük bir kağıda sığdırdı Orhan Veli.

Kısacık hayatına ise, yüzlerce şiir...

Bir Kasım günü kendisini anarken, anısına saygıyla, yaratıcısı olduğu "Garip Akımı"nın sembolü olan ve bizim toplumsal gerçekliğimiz içinde de hiç eskimeyecek olan bir şiir,"Bedava" adlı şiirini sunuyorum...

***

Bedava yaşıyoruz, bedava;

Hava bedava, bulut bedava;

Dere tepe bedava;

Yağmur çamur bedava;

Otomobillerin dışı,

Sinemaların kapısı,

Camekanlar bedava;

Peynir ekmek değil ama

Acı su bedava;

Kelle fiyatına hürriyet,

Esirlik bedava;

Bedava yaşıyoruz, bedava.

Yorumlar (0)
banner19
34°
açık
Günün Anketi Tümü
Bergama İl Olmalı mı?
Bergama İl Olmalı mı?
Günün Karikatürü Tümü
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 31 66
2. Trabzonspor 31 62
3. Sivasspor 31 54
4. Beşiktaş 31 53
5. Galatasaray 31 52
6. Alanyaspor 31 51
7. Fenerbahçe 31 50
8. Gaziantep FK 31 41
9. Göztepe 31 39
10. Antalyaspor 31 38
11. Kasımpaşa 31 36
12. Gençlerbirliği 31 33
13. Malatyaspor 31 32
14. Denizlispor 31 32
15. Çaykur Rizespor 31 32
16. Kayserispor 31 31
17. Konyaspor 31 30
18. Ankaragücü 31 26
Takımlar O P
1. Hatayspor 32 60
2. Erzurum BB 32 56
3. Adana Demirspor 32 55
4. Bursaspor 32 55
5. Akhisar Bld.Spor 32 54
6. Fatih Karagümrük 32 53
7. Altay 32 51
8. Ümraniye 32 44
9. Keçiörengücü 32 44
10. Giresunspor 32 44
11. Menemen Belediyespor 32 42
12. İstanbulspor 32 37
13. Balıkesirspor 32 35
14. Altınordu 32 33
15. Boluspor 32 30
16. Osmanlıspor 32 27
17. Adanaspor 32 21
18. Eskişehirspor 32 12
Takımlar O P
1. Liverpool 34 92
2. Man City 34 69
3. Chelsea 34 60
4. Leicester City 34 59
5. M. United 34 58
6. Wolverhampton 34 52
7. Sheffield United 34 51
8. Arsenal 34 50
9. Tottenham 34 49
10. Burnley 34 49
11. Everton 34 45
12. Southampton 34 44
13. Newcastle 34 43
14. Crystal Palace 34 42
15. Brighton 34 36
16. West Ham 34 31
17. Watford 34 31
18. Bournemouth 34 28
19. Aston Villa 34 27
20. Norwich City 34 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 34 77
2. Barcelona 35 76
3. Atletico Madrid 35 63
4. Sevilla 35 63
5. Villarreal 35 57
6. Getafe 35 53
7. Real Sociedad 34 51
8. Valencia 35 50
9. Athletic Bilbao 35 48
10. Granada 34 47
11. Osasuna 35 45
12. Levante 35 43
13. Real Betis 35 41
14. Real Valladolid 35 39
15. Eibar 35 36
16. Celta de Vigo 35 36
17. Deportivo Alaves 34 35
18. Mallorca 35 32
19. Leganés 35 29
20. Espanyol 35 24