25.01.2021, 17:18

Pehlivan

"Türk gibi kuvvetli” sözünü cihana benimseten güreşçilerimize...

1970'li yıllar.

Sinemanın kötü, gerçek yaşamın dünya iyisi insanı Hüseyin Baradan ile hafta sonları röportaja çıkıyor, onun usta işi fotoğraflarıyla süslü yazılar Ekspres Gazetesi'nde yayınlanıyor.

Bir kez yolumuzu, Balıkesir'in Kurtdere Köyü'ne düşürdük. Yolumuzu buraya düşürdük ama, kendimiz düş kırıklığına düştük. Köy kahvesinin kapısı üstünde “Kurtdere Futbol Kulübü” yazıyordu. Ama halk arasında, Mehmet Pehlivan'ın efsanevi işleri dilden dile dolaşıyordu.

Şunları işittik mesela:

Dört öküzün çektiği kağnı, olanca yüküyle bataklığa saplanmış, bir türlü çıkarılamıyormuş. Bizim pehlivan, kağnının ön direğine yapışıp, kağnıyla birlikte öküzleri de çekip çıkarmış.

Köyüne bir çeşme yaptırdığında, 125 kiloluk mermer tabakayı çeşmenin üstüne dört kişi kaldıramamış. Bizim pehlivan, mermer bloku öz başına kaldırıp, çeşmenin üzerine yerleştirivermiş.

“Kurtdere Köyünde Güreş Unutuldu” başlıklı röportajımla spor röportajı dalında ödül kazandım.

1980'li yıllarda TRT'de yayınlanan “İz Bırakanlar” program dizisinde Kurtdereli Mehmet Pehlivan'ı da etraflıca tanıttım.

KURTDERELİ KİMDİ?

1860'ların ilk yılları.

Bulgaristan'ın Razgard şehrinin Bukrovo köyünde bir adam, tay geldi (önceki evliliğinden olan bir oğlan çocuğuyla), aynı köyden bir kızla evlendi. Kadın, bu çocuğa, kendi evladı imiş gibi baktı. 1864 yılında kendi çocuğu Mehmet'i doğurdu. İki çocuk, düşe kalka, kardeş gibi büyümeye başladı.

Birkaç yıl sonra aile, Balıkesir'in Kurtdere Köyü'ne yerleşti. İki kardeş de güreşe eğilimliydi. Kendi aralarında ve akranlarıyla güreşe tutuşuyorlardı.

Bir keresinde, çok iddialı bir güreşe giriştiler. İkisinin de birer teki sağlam çarıkları vardı. Yenen, yenilenin sağlam çarığını alacaktı. Mehmet, ağabeyini bastırıyordu ki, anası Mehmet'i tokatlayıp,

-Onun anası yok, ben onu ezdirmem diye çıkıştı.

İşte, böylesine asil bir ananın evladıydı Mehmet.

Zaman içinde ustalığı da, ünü de yaygınlaştı. Balıkesir'den Kırkpınar'a her er meydanında güreş tutuyor, rakiplerine gökyüzünü seyrettiriyordu.

Hatta bir keresinde “Cihan Baş Pehlivanı” Koca Yusuf'la güreştiler. İkisi terazileşmiş (başabaş mücadele etmiş) iken Koca Yusuf:

-Bana bu çocuğu ezdirmeyin, o çok büyük pehlivan olacak, dedi.

Bizim Mehmet'in boyu 1,95 metreye ulaşmış, kendisinin 120 okkalık kantar çekemez olmuştu.

Mehmet'e, Türkiye sınırları dar gelmeye başlamıştı. Açıkgöz bir doktor, bir sözleşme imzalatarak, pehlivanımızı Avrupa ve Amerika turnesine çıkardı. Bunu haber alan Saray, bir mabeyinci ile şu haberi yolladı:

-Zat-ı Şahane'nin selamı var; diyar-ı küffarda güreşirken benim şerefimi düşünsün!

Tok sözlü Mehmet'in cevabı şöyle oldu:

-Zat-ı Şahane'ninki kadar benim sırtımın da şerefi var.

Haber padişaha iletilmiş olacak ki; pehlivan uğurlanırken herhangi bir armağan verilmedi.

Pehlivanımız, Amerika ve Avrupa'da sırtını yere getirmedik güreşçi bırakmadı.

Hele bir defasında, Hint mihracelerinin altına boğduğu “Hint Kaplanı” Gulam Rüstem ile güreştiler. Organizatör doktor, bizimkine güreşi ertesi güne aktarırsa iki misli ücret verileceğini söyledi. Bu sırada, iki pehlivanın ülkelerinin bayrakları yarıya indirilmiş bulunuyordu. Kurtdereli bunun ne anlama geldiğini sordu. Organizatörler, yenen pehlivanın ülkesinin bayrağının yukarıya çekileceğini açıkladılar. Bunun üzerine cihan pehlivanımız:

-Millet bana ne der? diyerek, Hint Kaplanı'na gökleri seyrettirdi.

Pehlivanımız, 45 yaşında iken İstanbul'da bir güreş turnuvasına hakem olarak katıldı. Halk, ille onun da güreşmesini istedi. Kısbetini bile kendisi giyemeyecek durumda olan pehlivanımız, karşısına çıkarılan bütün güreşçileri yere serdi. Çayırda büyük bir coşku vardı. Oradakilerden birisi bağırdı:

-Donanma için iane!..

Herkes cebindeki parayı döktü. Kırkpınar Baş Pehlivanlık unvanına en çok sahip olan Kel Aliço, kesesindeki tüm altınları vererek köyüne yayan yapıldak döndü...

Yıl 1931. Kurtdereli 67 yaşında..

Köyündeki bahçeli evinde sakin bir ömür sürüyor.

Bir gün pehlivanımızın kapısı tıklandı.

Postacı, Mehmet Pehlivan'a “Hayatımın armağanı” dediği bir mektup getirmişti. Aynen şöyle:

Mektup. 12 Kasım 1931 Salı.

Kurtdereli Mehmet Pehlivan,

Seni, cihanda ün almış bir pehlivanı tanıdım.

Parlak muvaffakiyetlerinin sırrını şu sözlerle izah ettiğini de öğrendim:

“Ben her güreşte arkamda Türk Milletinin bulunduğunu ve Millet şerefini düşünürüm.”

Bu dediğini en az yaptıkların kadar beğendim. Onun için senin bu değerli sözünü Türk sporcularına bir meslek düsturu olarak kaydediyorum. Bununla, senden ve sözlerinden ne kadar memnun olduğumu anlarsın. Pehlivan, sana sağlık içinde uzun bir ömür dilerim.”

Gazi Mustafa Kemal

Kurtdereli 11 Nisan 1939'da köyünde öldü ve orada toprağa verildi.

Şükür ki; köyünde Kurt Dereli Mehmet Pehlivan'a yakışır bir mezar yapıldı ve mermerine Atatürk'ün bu tarihi mektubu kazındı.

Geçti bu demde cihandan

Güreşçilerin piri

Kurtdereli Mehmet Pehlivan…

Yorumlar (0)
11°
açık
banner19
Günün Karikatürü Tümü
Günün Anketi Tümü
Bergama İl Olmalı mı?
Bergama İl Olmalı mı?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 25 54
2. Beşiktaş 25 54
3. Fenerbahçe 25 51
4. Trabzonspor 25 48
5. Alanyaspor 25 42
6. Hatayspor 25 42
7. Gaziantep FK 26 40
8. Karagümrük 25 37
9. Antalyaspor 25 33
10. Göztepe 25 32
11. Konyaspor 25 31
12. Sivasspor 24 31
13. Malatyaspor 26 31
14. Kasımpaşa 25 29
15. Rizespor 25 27
16. Kayserispor 25 25
17. Erzurumspor 25 25
18. Başakşehir 25 24
19. Denizlispor 26 21
20. Gençlerbirliği 25 21
21. Ankaragücü 24 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 23 53
2. Samsunspor 23 49
3. İstanbulspor 23 43
4. Altınordu 23 41
5. Adana Demirspor 23 39
6. Ankara Keçiörengücü 23 38
7. Altay 23 38
8. Tuzlaspor 23 38
9. Bandırmaspor 23 31
10. Bursaspor 23 31
11. Ümraniye 23 31
12. Adanaspor 23 26
13. Menemen Belediyespor 23 26
14. Balıkesirspor 23 24
15. Boluspor 23 23
16. Akhisar Bld.Spor 23 19
17. Ankaraspor 23 14
18. Eskişehirspor 23 7
Takımlar O P
1. Man City 25 59
2. M. United 25 49
3. Leicester City 25 49
4. West Ham 25 45
5. Chelsea 25 43
6. Liverpool 25 40
7. Everton 24 40
8. Aston Villa 23 36
9. Tottenham 24 36
10. Leeds United 25 35
11. Arsenal 25 34
12. Wolverhampton 25 33
13. Crystal Palace 25 32
14. Southampton 25 30
15. Burnley 25 28
16. Brighton 25 26
17. Newcastle 25 25
18. Fulham 25 22
19. West Bromwich 25 14
20. Sheffield United 25 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 23 55
2. Real Madrid 24 52
3. Barcelona 24 50
4. Sevilla 23 48
5. Real Sociedad 24 41
6. Villarreal 24 37
7. Real Betis 24 36
8. Levante 24 31
9. Granada 24 30
10. Athletic Bilbao 23 29
11. Celta de Vigo 24 29
12. Valencia 24 27
13. Osasuna 24 25
14. Cádiz 24 25
15. Getafe 24 24
16. Deportivo Alaves 24 22
17. Eibar 24 21
18. Real Valladolid 24 21
19. Elche 23 21
20. Huesca 24 19

Gelişmelerden Haberdar Olun

@