11.06.2021, 00:01

Orhan Beşikçi’nin Basmanesi…

Orhan Beşikçi’yi tanıyanlar lafa başlarken hemen Basmane’yi iliştirirler, o semtin her şeyini ona sorarlar.

O da; artık o semtle o kadar özdeşleşmiştir ki, kanımca bunu yadırgamaz sevgiyle, güzellikle anlatır, bazen feryat ederi, bazen isyana vardırır bu eleştirilerini.

Ben, İzmir’i Gürol Tolunay, Basmane’yi Orhan Beşikçi’den takip etmenin gereğine inananlardanım.

Başka yazarlar yok mu?

Elbette var, ama deyim yerindeyse meseleyi kılcal damarlarından yakalayan, üstelik bunu yaparken kent sevgisini elden bırakmadan anlatıyor her iki yazar da.

Bu da onları diğer yazarlardan sanırım ayırt eden özelliğe dönüşüyor

En azından ben böyle düşünüyorum.

Araya bizim torunun gelişi ve yaşanan telaş girince epeydir okuyamamıştım sevgili Beşikçi’nin yazılarını.

Haziran’ın onu bu gün, oturdum klavyenin başına, Milliyet Com’dan Beşikçi’nin yazılarını okudum:

Epeydir gidemediğim Basmane’yi yeniden yaşattı bu yazılar.

Kendinin de oturduğu Basmane’yi ne de güzel anlatmış; çiçeğiyle, semtte yaşanan yoksullukla,

Kemer Tran Tren İstasyonu’nun son durumu ve daha birkaç can alıcı mesele ile…

Gözlemlerdeki isabeti, bir semti kucaklayan bakış açısını görünce, “Kent Gözlemcisi” üst başlığını kullanan sevgili Beşikçi’nin bu sıfatı fazlasıyla hak ettiğine bir kez daha yürekten inandım.

Şimdi gelelim yazıların işaret ettiği konulara:

Kemer Tren İstasyonu ve Renkler başlığı altında Mayıs ayı içinde yazdığı yazıda, Basmane semtinin bu tarihi yapısında olanları ele almış Beşikçi.

1857’de inşa edilen Kemer Tren İstasyonu, İzmir-Aydın demiryolu hattının ilk binalarındandır.

Bu gün artık o hat etkin olmadığı için tescilli bir tarihi yapıya dönüşmüş durumda.

Bütün tarihi yapılarda gördüğümüz o hüzünlü çöküş ne yazık ki burada da görülüyor.

Beşikçi binanın bu hüzünlü durumunu, "…önce pencerelerinden istasyona sarkan sardunyalar kurudu" diyerek anlatıyor.

Yalnızlaşan, yolcuların uğramadığı bir harabe var karşımızda. Yakın zamanda TCDDY idaresi burayı restore ettiriyor ve kullanım için Konak Belediyesi’ne tahsis ediyor.

Buraya kadar sorun yok, fakat anladığım kadarıyla Beşikçi restorasyon çalışmaları yapılırken "İzmir coğrafyasına zıt olan, iç mekânda koyu ahşap, dış cephede koyu renk"  kullanılmasına itiraz ediyor.

Bu renk aşkının(!) Kadın Müzesi pencerelerinde kullanıldığını, şimdi de Konak Belediyesi’nin Alanyalı Konağı ile İstiklal Okulu çalışmalarında sürdüğünü dile getiriyor, Beşikçi.

Bu koyu renklerin Beşikçi’ nin de dile getirdiği gibi İzmir’e yakışmadığını, bunun yerine bence de Akdeniz’e özgü açık renklerin kullanılmasının iyi olacağı dile getiriliyor.

Bu konuları bilen, kendisi de mimar olan başkan Abdul Batur’un bu önerileri dikkate alacağı beklenir.

Çünkü ayrıntılar Beşikçi’nin dediği gibi önemli.

Bir başka konu:

BASMANE’DE YOKSULLUK…

Beşikçi, Mayıs 27’de yazdığı “Basmane’de Yoksulluk” adlı yazıda bu kadim semtin bir başka sorununa parmak basıyor.

Pandemi nedeniyle artık o eskiden gördüğü günlük nafakalarını çıkarmak için bekleyen emekçileri görmediğini, bunun yerine kendisinden iş bulmasını isteyenlerin çoğaldığını bize anlatıyor.

Semtin birkaç noktasında aş evleri kurulduğu ama bunların hijyenden yoksun çalıştığını ve yetersiz kaldığını belirtiliyor.

Semtte gözle görülür biçimde yoksulluğun yaşandığı, insanların bir kap çorba için kuyruklarda beklediği vurgulanıyor.

Bu da günlük yaşayan, şimdilerde iyice sıkışıp kalan insanların çok olduğuna bir işaret olsa gerektir.

Bunun yanında bir de görünmeyen ama ilgili olanların gayet açık olarak gördüğü bir başka sorun daha dile getiriliyor.

O da Basmane semtinde bulunan Oteller Sokağı’ında onlarca insanın günlük 20-30 liraya gecelediği, burada yaşamlarını sürdürdükleri gerçeğidir.

Ancak bu günlerde bu insanların günübirlik işlere gidememiş olmaları kaldıkları otellere ödeme yapmalarında sorununa neden oluyor.

Görüldüğü gibi dipte müthiş bir yoksulluk ve çaresizlik kol geziyor.

Otelcilerin de tıpkı bakkallar gibi bu borçları deftere yazdıkları, anlayış gösterdiklerinin altı çiziliyor.

Zira aynı biçimde Kemeraltı’nda bulunan ve bu günlerde tadilata alınan Şükran Oteli’nde de buna benzer sorunların olduğunu bir sanatçı duyarlılığı ile dile getiriyor Beşikçi.

Bu otelde kalanların da başka bir mekân bulma şansları olmaması nedeniyle, muhtemelen Oteller Sokağına ucuz otellere gelecekleri varsayılıyor.

Bu insanların yoksul, günübirlik işlerde çalışanlardan olduğu belirtiliyor. Bunlar çaresiz insanlar…

Dolayısıyla Orhan Beşikçi, bir öneriyle Büyükşehir Belediyesi’nin bakkala borcu olanlara sağladığı olanağı bu insanlara da sağlamasını talep ediyor.

Kendi semtinde yoksullukla boğuşan insanları gören bir yazarın yüreği başka nasıl atabilir ki…

Semtte oluşan bir dayanışma çalışmasının yürüdüğünü ama bunun yetersiz olduğunu, hijyen koşullarına dikkat edilmeden yiyeceklerin hazırlandığından söz ediliyor.

Yerel yöneticilerimiz; önce Tunç Soyer, sonra Konak Belediye Başkanı Abdul Batur, bu çağrılar size…

Öyle ya ucuz otellerde, kortejolarda kalan bu insanlar ne olacak? Bunların çok da büyük bir miktara ulaşmayacak otel paralarını tıpkı bakkal borçları gibi ödemek galiba bütün İzmirlilerin insani görevi olmalıdır. Ama yerel kurumlar buna öncülük etmelidir.

Bu ateşi Orhan Beşikçi yaktı, devamını bizler ve ilgili kurumlar devam ettirmelidir.

Dayanışmanın ve yardımlaşmanın tam da zamanıdır…

YEREL SANATÇILAR…

Orhan Beşikçi, 3 Haziran, 2021'de yazdığı “Yerel Sanatçılar” adlı yazısında Agora'dan Kale'ye doğru çıkan bir yokuştan, diğer adıyla Patlıcan Yokuşu'ndaki Büyükşehir Belediyesi'nin yaptığı bir çalışmadan söz ediyor.

Benim de sık gittiğim bir bölgedir orası, Mardinliler ve Suriye’den gelenler ağırlıktadır. İşsizliğin, yoksulluğun kol gezdiği bu semt, Agora kazı alanı ve yeni çalışmaları yapılan antik tiyatroya yakındır.

İşte bu alandaki bir duvarda, yurt dışından gelen sanatçıların duvarlara çizdikleri (Mural) resimler ele alınıyor.

Bu resimlerde; mutlu bir şekilde uçan kelebekler, kanatlanmış melekler, uçurtma uçuran çocuklar yer alıyor.

Altında da “Hayat mutluluktur, paylaşın onu” ve “Hayat şanstır kullanın onu” yazıları var.

Aslında bu çalışmalar sanatsal açıdan önemli çalışmalardır. Gelip geçtikçe insanların zevk alacağı, esinleneceği şeylerdir.

Büyük kentlerin devasa duvarlarında sanatçıların bu çalışmaları keyifle izlenir.

Ancak burada itiraz edilen, anlatılmak istenenle anlatılan yerin uyuşmadığı gerçeğidir.

Hani, denir ya “Müslüman mahallesinde salyangoz satmak” gibi.

Tam da Beşikçi’ nin altını çizdiği böylesi bir durum.

Dış ülkelerden gelen sanatçıların semtlerin ruhunu bilmemelerinden kaynaklı oraya uygun bir resim yapılacakken hiç ilgisi olmayan bir çalışma o alanda yer almış.

Mutlu insanların yer aldığı, sorunların çözüldüğü, kelebeklerin uçuştuğu resimlerin olduğu bir semtte bu çalışmalar ve resimler ne de güzel olur!

Ama acaba bu çizimlerle bu semt uyuşmakta mıdır?

Belli ki burada iyi niyetle yola çıkılıp sosyolojik gerçek göz ardı edilmiş gibi.

Yıllar önce bir yazardan dinlemiştim; Adnan Ötüken gibi bir kütüphanecinin adının bir buz okeyi salonuna verilmesine hayıflanıyor, duruma isyan ediyordu.

Yani Yahya Kemal ismini bir spor salonuna vermek gibi bir şey…

Ne diyelim yerel yönetimler bu incelikleri zamanla öğrenecekler her halde.

Yapılan iş aslında çok önemli ama uygun yere yapılmak kaydını aramak şartıyla.

Bir de Orhan Beşikçi haklı olarak, yerel sanatçılara bu çalışmalar yaptırılsa belki de bu durum ortaya çıkmazdı diyor.

Haklı değil mi?

En azından bu insanlar bu semtin ruhunu daha iyi okurlardı.

Orhan Beşikçi'ye teşekkür edip şimdilik yazıya noktayı koyalım.

Bence iyi bir yazarı siz de takip edin, okuyun…

Yorumlar (0)
28°
parçalı az bulutlu
banner17
Günün Karikatürü Tümü
Günün Anketi Tümü
Bergama İl Olmalı mı?
Bergama İl Olmalı mı?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30

Gelişmelerden Haberdar Olun

@