29.11.2022, 13:14

Ölüm

Bir cenaze dönüşü, yitirdiğim bir arkadaşın üzüntüsüyle hem kafamı boşaltmak hem de oyalanmak için Michel Tournier’in kısa denemelerinden oluşan kitabını elime aldım. Bu kitabı uzun bir süre önce okumuştum. Bulunduğum dalgın durumdan sıyrılmaya çalışırken Karanlığın Dersi başlıklı denemede yer alan şu sözler, beni ölüm konusunda yeniden düşünmeye yöneltti:

“Genç olmak, henüz hiç kimseyi yitirmemiş olmaktır. Ama daha sonra ölülerimiz bizi kendileriyle sürüklerler, her biri belleğime atılmış bir kayadır, su yüzeyinde kalma çizgimizi yükseltir. Sonunda, su çizgisinde, yaşam çizgisinde sürüklenip durur, canlılara ancak bu dünyadan olduğumuza inandırmaya yetecek bakışları ve sözleri sunarız.”

Pandemi dönemi içinde, yakın bildiklerimizden, tanıdıklarımızdan hepimiz birilerini yitirdik, üzüldük. Bu yüzden ölüm konusuna hiç girmeyeyim diyorum, ama olmuyor. Yazmak istemesem de düşüncelerim bilinç dışı bu gerçeğe kayıyor. Bir ölüm haberi aldığımda, bir yakınımı sonsuzluğa uğurladığımda, giderek yalnızlaştığımı hissediyorum. Tournier, alıntıladığım bu sözlerle yalnız ölümü değil, bana yitirdiklerimi de anımsatarak artık gençlik dönemimi de çok geride bıraktığımı vurguluyor. Geriye dönüp baktığımda, elimde yalnızca ortak anılarımızın kaldığını görüyorum.

Eskilerimizin, sırası gelen gidiyor, diye söyledikleri, bugün nedense bende hiç karşılığını bulamıyor. Kuşkusuz, sıra diye yazgıdan, Tanrı’dan gelen her şeyi kabullenmiş olmaktan söz ediyorlarsa, buna bir yorum yapmak istemiyorum. Herkes inancı doğrultusunda düşünebilir. Yunus’un da sıranın kimde olduğunu bilmediği gibi:

       “Hiç bilmezem keşik (sıra) kimin,

        Aramızda gezer ölüm,

        Halkı bostan edinmiştir,

        Dilediğin üzer ölüm”

Ölüm konusunun dünya yazınının başat konularından biri olduğunu söylesek, sanırım yanılmış olmayız. Değil mi ki yaşamın bir parçasıdır, Montaigne’in deyişiyle daha doğduğumuz anda ölmeye başlıyoruz, sanatçıların da bundan esinlenmeleri, etkilenmeleri çok doğaldır.

Şiirlerinde ölüm temasını sıkça işleyen Cahit Sıtkı Tarancı’nın yalnızca şu iki dizesini anımsatmakla yetineyim:

       “Neylersin ölüm herkesin başında;

        Kimbilir nerede, nasıl, kaç yaşında?”

Ne zaman bir yerde ölüm sözcüğü geçse, korku, umarsızlık, özlem gibi duyguları birlikte hissediyoruz. Yaşlandıkça daha çok… Yoksa düşündüğümde Tournier’e daha mı çok hak vermem gerekiyor?

Hayatı belki Epiküros gibi mi algılamalı, onu da bilmiyorum. Bu ünlü düşünür yaşadığımız sürece ölümün olmadığını, ölümün geldiği anda da bizim olmayacağımızı söylüyordu. Keşke her şey bu denli yalın olsa, bu kadar olumlu düşünebilsek! Oysaki konu yalnızca biz değiliz; önceden aramızdan ayrılanlardır, bizden bir şeyleri eksilten!

Yorumlar (0)
banner17
Günün Karikatürü Tümü
Günün Anketi Tümü
Bergama İl Olmalı mı?
Bergama İl Olmalı mı?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 20 48
2. Fenerbahçe 20 44
3. Başakşehir 20 40
4. Beşiktaş 20 39
5. Adana Demirspor 20 37
6. Trabzonspor 20 35
7. Kayserispor 20 29
8. Konyaspor 20 27
9. Alanyaspor 21 25
10. Karagümrük 20 23
11. Gaziantep FK 20 22
12. Ankaragücü 20 22
13. Sivasspor 21 21
14. Antalyaspor 19 21
15. Giresunspor 20 21
16. Hatayspor 19 20
17. Kasımpaşa 20 19
18. İstanbulspor 20 15
19. Ümraniye 20 14
Takımlar O P
1. Samsunspor 21 41
2. Eyüpspor 21 41
3. Bodrumspor 21 38
4. Keçiörengücü 21 37
5. Pendikspor 21 34
6. Rizespor 20 34
7. Bandırmaspor 20 34
8. Sakaryaspor 21 34
9. Boluspor 21 34
10. Göztepe 21 30
11. Manisa FK 20 29
12. Adanaspor 21 22
13. Altay 21 19
14. Tuzlaspor 21 19
15. Erzurumspor 21 18
16. Altınordu 21 17
17. Ö.K Yeni Malatya 21 16
18. Gençlerbirliği 21 13
19. Denizlispor 21 13
Takımlar O P
1. Arsenal 19 50
2. M.City 20 45
3. Newcastle 20 39
4. M. United 20 39
5. Tottenham 21 36
6. Brighton 19 31
7. Fulham 21 31
8. Brentford 20 30
9. Liverpool 19 29
10. Chelsea 20 29
11. Aston Villa 20 28
12. Crystal Palace 20 24
13. Nottingham Forest 20 21
14. Leicester City 20 18
15. Leeds United 19 18
16. West Ham United 20 18
17. Wolves 20 17
18. Bournemouth 20 17
19. Everton 20 15
20. Southampton 20 15
Takımlar O P
1. Barcelona 18 47
2. Real Madrid 18 42
3. Real Sociedad 19 39
4. Atletico Madrid 19 34
5. Villarreal 19 31
6. Real Betis 18 31
7. Rayo Vallecano 19 29
8. Osasuna 19 28
9. Athletic Bilbao 19 26
10. Mallorca 19 25
11. Almeria 19 22
12. Girona 19 21
13. Sevilla 19 21
14. Valencia 18 20
15. Espanyol 19 20
16. Celta Vigo 19 20
17. Real Valladolid 19 20
18. Cadiz 19 19
19. Getafe 19 17
20. Elche 19 6

Gelişmelerden Haberdar Olun

@