Amazon İşçilerinin Direnişi Devam Ediyor

Kapitalizmin kalesinde sallantı şiddetleniyor.

Amerika’da, Amazon işçilerinin Jeff Bezos’a karşı 2020’nin başlarında başlattıkları direniş devam ediyor. Koronavirüse karşı işçileri koruma önlemlerinin yetersizliğinden patlak veren ayaklanma(1) git gide büyümüş, işçilerin talepleri zamanla artmış, Bezos’un evinin önüne giyotin kurulmuştu(2).

Amazon’a ait depoların yoğunluklu olduğu Alabama, Bessemer’de, ‘’Retail, Wholesale and Department Store Union (RWDSU)’’ isimli bir sendika önderliğinde ayaklanan işçiler, sendikalaşma hakları için çetin bir mücadeleye girmişlerdi. Şirket ve işçilerin uzlaşmaya varamaması sonucu, işçilerin arasında sendikaya katılmak veya reddetmek adına bir oylamaya gidilmesi kararlaştırılmıştı. İşçiler, şirkete karşı ilk zaferini, oylamanın posta yoluyla gerçekleştirilmesi talebini kabul ettirerek almıştı. Nitekim şirket, işçilerin aralarında örgütlenmek için zaman kazanmalarını önlemek adına posta yoluyla seçime itiraz etmiş, bahane olarak da bu tarz bir oylamanın uzun süreceğini ileri sürmüştü. ABD çalışma yasasını uygulamaktan sorumlu kurum olan Ulusal Çalışma İlişkileri Kurulu (NLRB), şirket avukatlarının posta yoluyla seçimi kabul etmemesine itiraz eden işçileri haklı bulmuştu(3).

İşçi liderleri, sendika muhafazakâr Alabama'da zafer kazanırsa, bunun Kaliforniya, Minnesota ve New York gibi sendika yanlısı eyaletlerdeki Amazon işçilerinin sendikalaşmasının yolunu açabileceğini söylüyordu. 140 ülkede 20 milyon işçiyi temsil eden küresel sendika federasyonu Uni Global'in Genel Sekreteri Christy Hoffman, "Alabama'da böylesi sendika karşıtı bir şirketle bu büyüklükte bir seçim inanılmaz derecede önemli" diyordu.

Amazon, RWDSU'ya karşı şiddetli bir kampanya başlatmıştı. İşçilere her gün birkaç sendika karşıtı mesaj gönderiyordu. Banyo tezgâhlarına sendika karşıtı afişler asılmıştı. İşçiler, "Mahremiyet için tuvalete gidiyorsun, ama tam karşında bir broşür oluyor" diye demeçler veriyordu. Üye işçilerin sendikaya aidat ödemesi zorunlu olmamasına rağmen işçilerin telefonlarına, sendikaya üye olurlarsa zorunlu aidat ödeyeceklerine dair mesajlar geliyordu. İşçiler, yöneticilerin sendikaları küçümsediği “bilgilendirme” toplantılarına katılmaya zorlandı. Bu toplantılarda işçilere, sendikalaşırlarsa elindekileri de kaybedecekleri anlatılıyordu(4).

Oysa işçilerin kaybedecekleri bir şey yoktu. Elli yıl önce, General Motors Amerika'nın en büyük işvereniyken, tipik GM işçisi bugünün doları üzerinden saatte 35 dolar kazanıyor ve çalışma koşulları üzerinde büyük bir söz sahibi oluyordu. Günümüzün en büyük işverenleri Amazon ve Walmart, saatte yaklaşık 15 dolar öder ve işçilere ‘’sığır gibi davranır’’. Aradaki fark ise, işçiler arasındaki sendikalaşma oranıdır(5). Düşünün ki bu fikir, Bill Clinton’ın Çalışma Bakanı Robert Reich’ındır.

Manipülasyon seviyesi akıl alır gibi değildi. San Francisco eyaletinde emek araştırmaları profesörü olan John Logan, Amazon-RWDSU karşılaşmasında “kesinlikle eşit bir oyun alanı yok. Sendika, sınırsız erişime ve çalışanlara ulaşmanın tüm farklı yollarına sahip bir şirketle rekabet ediyor. " diyordu. Georgetown'dan emek tarihi profesörü Joseph McCartin ise, "Amazon gibi şirketlerin çok güçlendiğine dair artan bir duygu var. Kontrol edilmeleri gereken bir noktaya ulaştılar." diyordu. Aynı zamanda McCartin, güneyde bir sendikalaşma kampanyasını kazanmanın zor olabileceğini dile getirmişti, fakat umutsuz da değildi. Amazon'un sendikalar için "daha iyi bir hedef" olduğunu, çünkü düşük ücret ve sömürüyle inanılmaz derecede zenginleştiğini söylüyordu. RWDSU başkanı Stuart Appelbaum, sayım henüz bitmeden önce "Bu kampanya birçok yönden zaten bir zaferdi. Oyların nasıl sonuçlanacağını bilmesek de, ülke çapında daha fazla örgütlenmenin kapısını açtığımıza inanıyoruz. Ayrıca işçiler sendika sesi elde etmeye çalışırken, şirketlerin onları ezmek için neler yapabileceğini açığa çıkardık. Bu kampanya, bu ülkede neden iş hukuku reformuna ihtiyacımız olduğuna dair en iyi örnek oldu." demişti. Birmingham, Alabama'daki ‘’Black Lives Matter’’ derneğinin kurucusu Eric Hall da "Bu seçim önemlidir, çünkü yetersiz çalışma koşullarının ele alınmasının başlangıcıdır" diyordu(6). Evet, bu seçim, sonucu ne olursa olsun bir başlangıçtı.

Oy sayımları 30 Mart’ta başladı, 9 Nisan’da sona erdi. Sonuç, mücadelenin bir başlangıç olarak anılmasını engelleyemedi.  Mücadele, Amerikan yakın tarihin en önemli işçi mücadelelerinden biri olarak görülüyor artık. Şirket yanlısı işçilerin oy sayısı, sendika yanlısı işçilere kıyasla ağır bastı, fakat bu, seçimlerin manipüle edildiğinden emin olan sendika liderlerini durdurmadı. Seçimden sonra yine Appelbaum, mücadelenin hukuki zemine taşınacağının sözünü verdi. İşçi liderleri, oylama Amazon lehine sonuçlansa bile bu mücadelenin, Amerika’daki sendikalaşma yolunda önemli bir yol, bir canlılık olduğunu tekrar ettiler. Lite gazetesi yazarı ve çalışma avukatı Brandon Magner, "Sendikaların itirazları bölge ofisi tarafından sürdürülürse, seçim sonucu bir kenara bırakabilir ve NLRB'nin başka bir seçim emri vermesine neden olabilir" dedi (7).

Dikkat edilmelidir; işçilerin talepleri de, direnme şekilleri düzen dışı değildir. Öyle ki, RWDSU’nun bağlı olduğu, ABD'deki en büyük sendika federasyonu olan AFL-CIO'nun Alabama şubesinin başkanı Bren Riley, ‘’İlk sözleşmede Amazon ile ortaklık kurmak istiyoruz" diyordu. "Amazon'un başarılı olmasını istiyoruz. Jeff Bezos veya Goodyear farketmez, onların bir miktar para kazanmalarını istiyoruz. Böylece üç yıllık sözleşmemiz sona erdiğinde, onlardan bir parça alabiliriz." Direniş,  Biden’dan destek görecek kadar düzen kurallarına uyumluydu(8). Bill Clinton’ın çalışma bakanı, bugün The Guardian yazarı Robert Reich, mücadeleye açık destek verdi.

Öyleyse direnişin önemi ne? Amazon direnişi, bugün henüz reformist bir arayışla sınırlı olsa da, düzenin son kalesi Biden konusunda homurtuların başladığı ve mücadelenin başlangıç noktasının Dünya'nın en büyük perakende sitesi olduğu düşünüldüğünde bu arayışın radikalleşebileceği ve bir çığ etkisi yaratabileceği söylenebilir. Bu sendikalaşma hareketinin, büyük devrimci mücadelelerin yakın tarihte ortaya çıkacağı ihtimalinin yüksek olduğunu gösteren semptomlardan biri olduğu ihtimali yüksektir.

Ayrıca sendika ve araştırma kurumları, Amazon mücadelesi üzerinden halkın genel nabzını ölçtüklerinde, bardak, son yıllarda sol adına biraz daha dolmuş gibi görünüyor. Geçici zafer şirketin olsa da sendika ve araştırma kuruluşları, şirketlerin fazla heyecanlanmasını frenleyecek bir gerçeği gün yüzüne çıkardı. 5 Nisan’da AFL-CIO ve GBAO Araştırma Şirketi, Amerika'nın dörtte üçünden fazlasının işçilerin Alabama, Bessemer'deki Amazon deposunda sendika örgütleme çabalarını desteklediğini tespit eden bir ülke çapında anket yayınladı. Bulgular, halk desteğinde önemli bir artış olduğunu gösteriyordu. Şubat ayında Data for Progress adlı başka bir şirket, olası seçmenlerin %69'unun sendikalaşma çabasını desteklediğini ortaya çıkarmıştı(9). Bu, son aylarda özellikle manipüle edilmiş bir işçi grubunun, davalarında şirket popülizminin etkisinden kurtulamamış olsa da, halkın bu popülizmin etkisinden büyük oranda sıyrıldığını ortaya koydu.

Şirket popülizminin yoğun bombardımanı, korkutma politikası, baskısı ve manipülasyonu altındaki işçiler doğru kararı verememiş olsalar da veriler, halkın genelinin büyük oranda bu popülizmin etkisinden koptuğunu gösterdi.

Dünya’da sosyalizm, hala sırtında semer vurulu bu yumuşak isyan eğilimini bağlı olduğu bu semerden kurtarabildiği ölçüde bu dizginli muhalefet, dizginsiz, ve aynı ölçüde ilerici olabilir, ve artık bunu yapamaması için hiçbir neden yoktur.

-------------

1. https://sol.org.tr/haber/amazon-depolarinda-sinif-mucadelesi-929

2. https://sol.org.tr/haber/dusuk-maaslari-protesto-eden-amazon-iscileri-bezosun-evinin-onune-giyotin-kurdu-13145

3. https://www.theguardian.com/technology/2021/feb/05/amazon-workers-nrlb-vote-union-drive

4. https://www.theguardian.com/technology/2021/feb/23/amazon-bessemer-alabama-union

5. https://www.theguardian.com/commentisfree/2021/mar/21/amazon-union-fight-warehouse-bessemer-alabama

6. https://www.theguardian.com/technology/2021/mar/30/amazon-union-vote-count-alabama-workers

7. https://www.theguardian.com/technology/2021/apr/09/amazon-union-vote-result-latest-news-bessemer-alabama-plant

8. https://www.theguardian.com/technology/2021/mar/01/joe-biden-amazon-workers-union-alabama

9. https://aflcio.org/press/releases/new-poll-77-americans-support-amazon-union-drive