29.03.2021, 02:30

Kütüphane Haftası’na eleştirel bir bakış

İlk Kütüphane Haftası kutlamasından bu yana talebimiz olan, kütüphanecilik yasasının yeniden gündeme getirilerek bir meslek yasasına kavuşmamız acil talebimizdir.

1964’te ilki kutlanan Kütüphane Haftasının açılış konuşmasını yapan Türk Kütüphaneciler Derneği Genel Başkanı Abdulkadir Salgır’ın o gün anlattığı, kütüphane yasası, okul kütüphaneleri ve çocuk kütüphanelerinin yetersizliği, halk kütüphanelerinin organizasyonu, nitelikli personel çalıştırılması gibi konular bugün yaşadıklarımızın neredeyse aynısı. 57 yılda mesleki problemler çözüme kavuşmadı. Kütüphane Haftası biz kütüphanecilerin keyifle kutlaması gereken haftalar olması gerekirken kütüphanecilerin yaşadığı sorunları, kütüphanelerin yetersiz ve işlevsizliğini anlattığımız, kütüphanecilerin sesini duyurmaya çalıştığımız, mesleki haklarımızı savunduğumuz, kütüphaneler için savunuculuk yaptığımız haftalara dönüştü.

HAYALET OKUL KÜTÜPHANELERİ

En temelde eğitim kurumlarımızda “kütüphane” kavramı ve gerçeği yok. Çocuklar nitelikli özel eğitim kurumlarını saymazsak “okul kütüphanesinden” yoksun eğitim görüyor. Bakmayın TÜİK’in örgün ve yaygın eğitim kurumları için verdiği 30 bin 618 okul kütüphanesi sayısına. Milli Eğitim Bakanlığına bağlı kurumlarda okul kütüphanesi standardına en yakın kütüphane formu olan Z kütüphanelerin sayısı 1837… Z kütüphanelerin bile okul kütüphanesi sayılması için “kütüphaneci” bilgi ve belge yönetimi bölümü mezunu nitelikli konu uzmanı personel çalıştırılması gerekiyor.

MEB’den CİMER üzerinden edindiğim bilgiler MEB bünyesinde kütüphanecilik eğitimi almış personel sayısı, kütüphaneci kadrosu sıfır. Bilimsel kütüphanecilik anlayışının 5 temel ögesinden birisi ve en önemlisi kütüphaneci olmadan kütüphane, okul kütüphanesi olmaz. Öğrencilerin büyük çoğunluğu kütüphanesiz ve kitapsız eğitim görüyor. Örgün eğitimde, 54 bin 715’i resmi okul, 13 bin 870’ü özel okul, 4’ü açık öğretim okulu olmak üzere toplam 68 bin 589 okul bulunuyor. TÜİK’in, 30 bin 618 okul kütüphanesi sayısını doğru kabul etsek bile 38 bin 421 okulda kütüphane yok. TÜİK’in MEB’den aldığı bilgiyi doğru saydığımızda bile öğrencilerin yüzde 40’nın okulunda okul kütüphanesi olduğu varsayılıyor. Bu rakamlarla bile okulların yüzde 60’ı kütüphaneden yoksun.

‘GEÇİCİ KAPALI’ HALK KÜTÜPHANELERİ

Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler Yayımlar Genel Müdürlüğünün 2020 istatistiklerine göre 1212 kütüphanesi var. Bu kütüphanelerin 200’e yakını geçici kapalı. Kapalılık süresi 18 yılı geçen kütüphaneler var. İlgili bakanlık ve müdürlük kütüphane sayıları yüksek gözüksün, “Kütüphane Kapatan Bakanlık Olmayalım” diye “Geçici Kapalı” diye bir kavram kullanıyorlar. Örneğin, İstanbul’da Bakırköy Rıfat Ilgaz İlçe Halk Kütüphanesi 5 yıldır geçici kapalı. Ne zaman açılacağı bilinmiyor. İstanbul’un birçok ilçesinde bakanlığın kütüphanesi yok.

Yurttaşlara temel kütüphanecilik hizmetlerini veremeyen bakanlık sürekli popüler projelerin peşinde koşarak işlevini yerine getirmiyor. 2020 yılında bakanlığın AVM’lerde kütüphane kurması kütüphane sayısı arttırma hedefiyle alelacele açtığı 3-5 bin kitaplık mini kitaplıklar; kütüphanecilik biliminin temeli olan kataloglama ve sınıflama olmadan, özensizce açıldı. Kütüphanelerin tüketim kültürünün sembol mekanlarına müşteri çekmek odaklı kurgulanması “kadim kütüphanecilik bilimi felsefesine” ters. Kütüphaneler üretim mekanlarıdır.

ÜNİVERSİTE KÜTÜPHANELERİ

Üniversitenin tüm akademik unsurlarının akademik- bilimsel çalışmalar yaparken beslendiği en önemli yer üniversitelerin kütüphaneleridir. Bilimsel çalışmaları besleyen en önemli odak akademik araştırma süreçlerinde akademisyenleri ve öğrencilerin beslendiği yerdir kütüphane. Basılı kitaplar, süreli yayınlar, e- kitaplar ve elektronik veri tabanları ile kütüphanelerin koleksiyonları kurulmalıdır. YÖK’ün, üniversiteler için düzenlediği izleme ve değerlendirme raporları ülkemizdeki akademik kütüphanelerin kitap sayısı, veri tabanlarına ayırdığı bütçe üniversitede kütüphane kurumuna verilen önemi gösteriyor. Üniversitelerimizdeki akademik üretimden yoksunluk dünya üniversite sıralamasındaki yerimizi gösteriyor. Uluslararası sıralamalara giren üniversitelerimize bakın mutlaka temelinde nitelikli bir kütüphane kurduklarını görüyoruz.

DAHA FAZLA NİTELİKLİ KÜTÜPHANE

Tüm bakanlıkların acil bir eylem planı yaparak çocuk coğrafyasındaki kitap yoksulluğunu gidermek için harekete geçmesi, okullarda nitelikli koleksiyonla okul kütüphaneleri açılması, açılacak kütüphanelerde bilgi ve belge yönetimi bölümlerinden mezunların istihdam edilmesi, okuma kültürü seferberliğinin başlangıcı ve temeli olacaktır.

Yerel yönetimlerin son 10 yılda kütüphaneler konusundaki girişimlerinin hız kesmeden devam etmesi çok önemli. Yerel yönetimler, kültür politikalarını başkana ve yönetime göre değil yasal bir zorunluluğa, standarda oturtarak kütüphane hizmetlerini kurumsallaştırmalı ve temel yaptırımlar yasalaşmalıdır.

57 yıl önceki ilk Kütüphane Haftası kutlamasından bu yana talebimiz olan, yıllardır beklediğimiz kütüphanecilik yasasının yeniden gündeme getirilerek bir an önce bir meslek yasasına kavuşmamız acil talebimizdir.

KÜTÜPHANE HAFTAMIZ KUTLU OLSUN!

Kütüphaneler gelişmiş toplumlarda fırsat sağlayan kurumlardır. Toplumların kalkınmasında önemli pay sahibidir. Bireylere, gruplara okuma alışkanlığı kazandırılan, bu alışkanlığı okuma kültürüne dönüştüren yaşam boyu eğitim-kültür kurumlarıdır. Yediden yetmişe toplumun her kesimine sunduğu olanaklar ve hizmetlerle bireylerin edebi, bilimsel bilgiye ve teknolojik olanaklara ücretsiz erişimine olanak sağlar. Toplumun daha çok kütüphane hizmetine, fırsat eşitliğine ihtiyacı var. Bütün olumsuzlara rağmen kütüphanelerin toplumsal yaşamda daha çok yer alacağı aydınlık günler dileyerek 57. Kütüphane Haftamız kutlu olsun!

Yorumlar (0)
17
parçalı bulutlu
banner17
Günün Karikatürü Tümü
Günün Anketi Tümü
Bergama İl Olmalı mı?
Bergama İl Olmalı mı?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 38 102
2. Fenerbahçe 38 99
3. Trabzonspor 38 67
4. Başakşehir 38 61
5. Kasımpasa 38 56
6. Beşiktaş 38 56
7. Sivasspor 38 54
8. Alanyaspor 38 52
9. Rizespor 38 50
10. Antalyaspor 38 49
11. Gaziantep FK 38 44
12. A.Demirspor 38 44
13. Samsunspor 38 43
14. Kayserispor 38 42
15. Hatayspor 38 41
16. Konyaspor 38 41
17. Ankaragücü 38 40
18. Karagümrük 38 40
19. Pendikspor 38 37
20. İstanbulspor 38 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 34 75
2. Göztepe 34 70
3. Sakaryaspor 34 60
4. Bodrumspor 34 57
5. Ahlatçı Çorum FK 34 56
6. Kocaelispor 34 55
7. Boluspor 34 53
8. Gençlerbirliği 34 51
9. Bandırmaspor 34 50
10. Erzurumspor 34 44
11. Ümraniye 34 43
12. Manisa FK 34 40
13. Keçiörengücü 34 40
14. Adanaspor 34 39
15. Şanlıurfaspor 34 38
16. Tuzlaspor 34 38
17. Altay 34 10
18. Giresunspor 34 7
Takımlar O P
1. M.City 38 91
2. Arsenal 38 89
3. Liverpool 38 82
4. Aston Villa 38 68
5. Tottenham 38 66
6. Chelsea 38 63
7. Newcastle 38 60
8. M. United 38 60
9. West Ham United 38 52
10. Crystal Palace 38 49
11. Brighton 38 48
12. Bournemouth 38 48
13. Fulham 38 47
14. Wolves 38 46
15. Everton 38 40
16. Brentford 38 39
17. Nottingham Forest 38 32
18. Luton Town 38 26
19. Burnley 38 24
20. Sheffield United 38 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 95
2. Barcelona 38 85
3. Girona 38 81
4. Atletico Madrid 38 76
5. Athletic Bilbao 38 68
6. Real Sociedad 38 60
7. Real Betis 38 57
8. Villarreal 38 53
9. Valencia 38 49
10. Deportivo Alaves 38 46
11. Osasuna 38 45
12. Getafe 38 43
13. Celta Vigo 38 41
14. Sevilla 38 41
15. Mallorca 38 40
16. Las Palmas 38 40
17. Rayo Vallecano 38 38
18. Cadiz 38 33
19. Almeria 38 21
20. Granada 38 21

Gelişmelerden Haberdar Olun

@