11.03.2021, 19:52

Kükürt Gemisinde Patlama (28 Mayıs 1978)

Dikili Tarihinde Olaylar - 2

"Kükürt Gemisinde ki Patlama (28 Mayıs 1978)"

1800’lü yılların üçüncü çeyreğinde Dikili bir liman kasabası olarak anılmaya başlandı. Bu kimliğin kazanılmasında 2 olay karşımıza çıkar. İlki; Zeus Sunağı’nın Dikili rıhtımından gemilere yüklenerek götürülmesi sırasında limana gemilerin daha rahat yanaşması için Alman mühendislerce genişletilme çalışmasıdır. İkinci gelişme ise liman reisi olarak Kaptan İsmail Bey’in Dikili’ye atanmasıdır. O tarihlerden bu yana Dikili Limanı Türkiye’nin önemli ithalat ve ihracat limanları arasında yer almıştır.

Dikili Limanı zaman zaman halkın yüreğini ağzına getiren olaylara da tanık olmuştur. Birçok kişinin yaralanmasına hatta hayatını kaybetmesine de sebep olan durumlarda yaşanmıştır. Dikili’nin tarihinde unutulmaz olaylar arasında yerini alan bir kaza 28 Mayıs 1978 tarihinde Dikili Limanı’nda yaşandı.

Panama bandralı olup Yunanistan menşeli Hector isimli gemi, İspanya’dan aldığı yaklaşık 3000 ton kükürtü Dikili Limanı’nda kamyonlara yüklüyordu. Kükürt, o tarihlerde tarımsal alanda kullanılan bir maddeydi. Özellikle üzüm bağlarında verimi artırmak için kullanılıyordu. Dikili Limanı’nda kamyonlara yüklenen kükürt, Manisa, Salihli, Menemen civarında üzüm bağlarına naklediliyordu.

Tarihler 28 Mayıs 1978’i gösterdiğinde öğle saatlerine doğru geminin ambarından dumanlar yükselmeye başladı. Yangın kısa sürede çuvallara sıçrayarak büyüdü. Gemi personeli ilk etapta geminin içinde bulunan hortumlarla su sıkmayı düşündü. Ama daha ilk müdahalede açığa çıkan oksijenin etkisiyle kükürt patlaması yaşandı. Patlamanın etkisiyle 2 kişi denize düştü. Bir kepçe operatörü de bulunduğu yerde yaralandı. Hector gemisinin Yunanlı kaptanı da yaralananlar arasındaydı. Yaralılar, Bergama Devlet Hastanesi’ne sevk edildi. O gün limanda bulunan Sovyet yük gemisi söndürme çalışmalarına yardımcı olurken, Aliağa’dan gelen ‘Söndürme 1’ ve ‘Söndürme 2’ adlı gemiler gün boyunca köpük sıkarak yangını durdurmayı başardı. Olay anında bir kamyonun kasasında da yangın çıktı. Bu kamyon yanan yükünü boşaltarak Dikili’nin kuzeyine doğru ilerledi.

Hector adlı kükürt gemisi, yangından sonra yaklaşık 6 ay mürettebatı ile birlikte Dikili açıklarında demirledi. Daha sonra ise Aliağa Limanı’na çekildi. Kükürtün tarım arazilerine yetiştirilememesi sonucunda üzüm üretiminde mahsül kaybına da sebep oldu.

Foto: Yeni Asır 29 Mayıs 1978

Dikili tarihinde unutulmayan olaylar arasında yerini alan bu kazayı o tarihlerde olaya şahit olmuş vatandaşlarımızla yaptığımız röportajlarla sunmak istiyorum.

Muammer Kaan; "Ben gemi acentasında çalışıyordum. 1978’in yaz aylarıydı. Limanımıza zaman zaman gelip kükürt taşıyan Hector adlı gemide büyük bir patlama yaşandı. Vatandaşlar limana koştu. İlk müdahaleyi diğer gemiler yaptılar. Hatırladığım kadarıyla Pakistan asıllı bir mürettebat ağır yaralanmıştı. Bergama’ya sevk edildi" (22 Haziran 2020 tarihli röportaj)

Tamer Başeğmez; "Kükürt gemisi patladığı zaman taksicilik yapıyordum yemek saati olduğundan fazla yaralı olmadı. En ağır yaralı Yunanlı kaptandı. Adem Keskin ile birlikte hastaneye yetiştirdik. Bir de Tarık isimli Pakistanlı bir gemi çalışanı yaralanmıştı. Bir Türk hemşireyle evlendi. Dikili’de de evi var diye biliyorum" (6 Şubat 2021)

Foto: Yeni Asır 29 Mayıs 1978

İsmail Dere; "Bizim Ufuk Günay adlı çektirmemiz de aynı anda iskelenin diğer tarafında kömür yüklüyordu, patlama olunca rahmetli babam koşa koşa çektirmemize girip alel acele çapayı çekerek iskeleden uzaklaşıp açıkta demirledi, patlama diğer gemide kömür sıkışmasından olduğu söylendi sırada bir SSCB gemisi uzun müddet yangına müdahale etti ve söndürdü, Dikili İskelesi’nden Antur'a kadar deniz bembeyaz köpük köpük olmuştu" (6 Şubat 2021)

Hayrettin Özgür; "Bu gemi patlamasında yaralananlardan biriside rahmetli amcam Hayri Özgür idi. Uzun sure İzmir’de hastahanede tedavi gördü. İyileştikten sonra yine iskelede gemilerde çalışmaya devam etti.1984 yılında iskelede çalışırken geri geri giden bir kamyonun altında kalarak hayatını kaybetmişti" (6 Şubat 2021)

Abdullah Karagöz; "Dikili’nin üstünü bir toz bulutu kaplamıştı çevre ilçelerden ve İzmir'den sonduren1 ve söndüren 2 isminde söndürücü tekneler gelmişti. Kaptan olduğunu sonradan öğrendiğimiz bir personel havaya fırlamıştı" (6 Şubat 2021)

Ali Özcan; "Patlama olayı yaz aylarına doğru yaşandı. Benim 35 HK 516 plakalı kırmızı renkte Ford marka kamyonum yangın başladığında limandaydı. Kükürtü sarmış bekliyorduk. Yangın çıktı. Ben gemide ambara doğru bakıyordum. O sırada gemiden yangına müdahale etmek için su sıktılar. Bu suyun etkisiyle büyük bir patlama yaşandı. 2 kişi fırlayarak denize düştü. Benim kamyonuma da alevler sıçramıştı. Kasa yanmaya başlayınca Kadir Onur’la birlikte kamyonu olay yerinden uzaklaştırmak için harekete geçtik. Bir yandan kasadaki yanan kükürtleri kürekle çevreye zarar vermeyecek şekilde yola atarak kamyonu sürdük. Cumhur Kampın oraya kadar gittik. Bu kükürt zirai bir üründü. İzmir’e, Salihli’ye Manisa’ya üzüm bağlarına gidiyordu. Bende o yıllarda kamyonumla bu sevkiyatta çalışıyordum" ( 5 Şubat 2021 tarihli röportaj)

Gazanfer Erden; "Hector, gri renkte bir kükürt gemisiydi. Kamyonculuk baba mesleği, bende o tarihlerde babamla birlikte Dikili Limanı’ndan çeşitli ürünleri sarar taşımacılığını yapardık. Olay günü ben yoldaydım. Kamyonda radyodan son dakika haberi olarak duymuştum. Ertesi gün olayı Yeni Asır Gazetesi yazdı" (26 Ocak 2021)

Ömer Atik; "Ben o tarihlerde gece bekçisiydim. Olayı iyi hatırlıyorum. Önce gemiden dumanlar yükseldi, ardından kuvvetli bir patlama oldu. Denize düşenler, yaralananlar vardı. Yaralılar arasında Hayri isminde biri vardı. Daha sonraları limanda başka bir kazada hayatını kaybetti" (5 Şubat 2021)

Mehmet Güç; "Yanlış hatırlamıyorsam Nisan-Mayıs aylarıydı. Sıcak bir gündü. Evimizin balkonundan olayı bütünüyle gördüm. Önce gemide yangın çıktı. Yanan kükürte su döktüler. O müdahale ile birlikte patlama yaşandı. Havaya uçtu bir kişi. Yangın söndürüldükten sonra gemi 1 yıla yakın Dikili’de şimdiki Yakamoza doğru demirleyerek bekledi. Bir gün fırtınanın etkisiyle Polyak taraflarına sürüklendi. Burada karaya oturdu. Uzun bir süre sonra gemiyi aldılar" (8 Şubat 2021)

Zeki Çevik; "Ben o gün vinçte görevliydim. Hector adındaki gemi Panama bayraklıydı. Ben vinç operatörüydüm. Kükürtlerin yüklenmesi sırasında bir duman gördüm. Önce uyardım. Ama personel çalışmaya devam etti. Dumanlar iyice artınca müdahale ettiler. O etkiyle patlama oldu. Ben görgü tanıklarına göre vincin üstüne 2 metre yükselmişim, üstüme kapak düşmüş, bayılmışım o an. Gözümü açtığımda Bergama Hastanesi’ndeydim. Köprücük kemiğim kırıldı. En son taburcu olanlardan biriydim" (9 Mart 2021)

Foto: Yeni Asır 29 Mayıs 1978

Yorumlar (1)
Harika Özmen 3 yıl önce
Araştırmacı yazarlığınızdan dolayı tebrik ederim Murat SOLMAZ....
17
parçalı bulutlu
banner17
Günün Karikatürü Tümü
Günün Anketi Tümü
Bergama İl Olmalı mı?
Bergama İl Olmalı mı?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 32 87
2. Fenerbahçe 32 85
3. Trabzonspor 32 52
4. Beşiktaş 32 48
5. Rizespor 32 48
6. Başakşehir 32 46
7. Kasımpasa 32 46
8. Sivasspor 32 44
9. Antalyaspor 32 42
10. Alanyaspor 32 42
11. A.Demirspor 32 40
12. Samsunspor 32 38
13. Ankaragücü 32 37
14. Kayserispor 32 37
15. Konyaspor 32 36
16. Hatayspor 32 33
17. Gaziantep FK 32 31
18. Karagümrük 32 30
19. Pendikspor 32 30
20. İstanbulspor 32 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 30 68
2. Göztepe 30 60
3. Kocaelispor 30 52
4. Ahlatçı Çorum FK 30 52
5. Sakaryaspor 30 51
6. Bodrumspor 30 49
7. Boluspor 30 46
8. Bandırmaspor 30 46
9. Gençlerbirliği 30 44
10. Erzurumspor 30 41
11. Keçiörengücü 30 36
12. Şanlıurfaspor 30 34
13. Ümraniye 30 34
14. Manisa FK 30 33
15. Tuzlaspor 30 32
16. Adanaspor 30 32
17. Altay 30 15
18. Giresunspor 30 7
Takımlar O P
1. M.City 32 73
2. Arsenal 32 71
3. Liverpool 32 71
4. Aston Villa 33 63
5. Tottenham 32 60
6. Newcastle 32 50
7. M. United 32 50
8. West Ham United 33 48
9. Chelsea 31 47
10. Brighton 32 44
11. Wolves 32 43
12. Fulham 33 42
13. Bournemouth 32 42
14. Crystal Palace 32 33
15. Brentford 33 32
16. Everton 32 27
17. Nottingham Forest 33 26
18. Luton Town 33 25
19. Burnley 33 20
20. Sheffield United 32 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 31 78
2. Barcelona 31 70
3. Girona 31 65
4. Atletico Madrid 31 61
5. Athletic Bilbao 31 57
6. Real Sociedad 31 50
7. Valencia 31 47
8. Real Betis 31 45
9. Villarreal 31 39
10. Getafe 31 39
11. Osasuna 31 39
12. Las Palmas 31 37
13. Sevilla 31 34
14. Deportivo Alaves 31 32
15. Mallorca 31 31
16. Rayo Vallecano 31 31
17. Celta Vigo 31 28
18. Cadiz 31 25
19. Granada 31 17
20. Almeria 31 14

Gelişmelerden Haberdar Olun

@