İki yazar, dört kitap

YAZARLAR;

“Hasan Efe” Bloğumda okuduğum kitapları yanında çeşitli dergilerde yayınlanan yazılarını ve karikatürleri paylaştığım hemşerim 1957 Alaşehir doğumlu. Anadolu Üniversitesi’nde Türk Dili ve Edebiyatı, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi’nde Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık öğrenimi gördü. Türkçe ve Türk Dili ve Edebiyatı öğretmenliği görevlerinde bulundu. Ayrıca İzmir Katip Çelebi Üniversitesi’nde Aile Danışmanlığı ve Hipnoterapi eğitimi, Anadolu Üniversitesi’nde Karikatür Eğitiminde Yeterlilik Belgesi aldı… Almanya’nın Münih kentinde Asam Gymnasium’da beş yıl Türkçe, üç yıl karikatür dersi verdi ve dergi yayınladı… Çalışmaları Almanya’daki bazı okullarda, Türkiye’deyse MEB ilköğretim ve ortaöğretimde uygulamaya konuldu. “Karikatür ve eğitim” , “Karikatür ve yazınsal metinler” konularında lisans ve yüksek lisans öğrencilerine danışmanlık yapmaktadır. Daha çok şiir çözümlemeleri ve deneme türü üzerinde yoğunlaşan Efe, edebiyat dergilerinde düzenli olarak deneme yazmaktadır. Bunun dışında yurtiçi ve yurtdışındaki izlenimlerini de gezi türüyle kaleme aldı ve yayımladı. Halen Psikolojik Danışman, Aile Danışmanı ve Hipnoterapist olarak çalışmalarını sürdürmektedir.

Vicdan Efe, Eskişehir’de doğdu. İlk ve orta öğrenimini Eskişehir’de tamamladı. AÜ İktisat Bölümünü 1989’da bitirdi. Dört yıl Almanya Münih’te kaldı. İzmir Millî Eğitim Müdürlüğünden 2008’de emekli olduktan sonra, edebî eserler vermeye yoğunlaştı. Edebiyat hayatı, 1996’da yayımlanan ilk hikâyesiyle başladı ve Almanya-Münih’te yayınlanan Merhaba ve Mozaik gazetelerinde yer alan hikâyeleriyle devam etti. Vicdan Efe, çocuklara yönelik yazdığı hikâyeler ile edebiyat dünyasına ayak basmış, daha sonra gençlere yönelik romanlar yazmaya yönelmiştir. Hikâyelerinde insana dair durumları, yine insan sıcaklığı ve sahiciliği elden bırakmadan kaleme almıştır. Vicdan Efe’nin eserlerinde unutulmaya yüz tutmuş geleneklere ve terk edilmiş sıla topraklarına özlemi, o eskinin içten dostlukları, yardımlaşmayı ve insan ilişkilerindeki güzellikleri arayış hissedilir. Pek çok dergide yayımlanan hikâyeleri, düşünce yazıları ve kitapları ile 2002 yılında Yaba Edebiyat Dergisi’nin düzenlediği “Sokaktaki İnsan Öyküleri” konulu hikâye yarışmasında başarı ödülü aldı ve hikâyesi ortak kitapta yer aldı. 2004 yılında Samim Kocagöz Öykü Yarışmasında, “Gülbiye” adlı hikâyesi ikincilik ödülü aldı. Anafilya Sanal Edebiyat Dergisi’nde, “Eriyik Bir Hayat” adlı hikâyesi ile ikincilik ödülü aldı. 2004’te Sen de Topla Düşlerini adlı kitabıyla Kocaeli Yüksek Öğrenim Derneği Jüri Özel Ödülüne layık görüldü. Aynı kitap Sabit İnce Ödüllerinde üçüncülük aldı. Tambur Ağıtları kitabı (Ağustos’ta Tambur Ağıtları adıyla) 2001 Orhan Kemal mansiyon ödülünü kazandı.

KİTAPLAR

İLK MEKTUP

Okuduğum bazı kitaplarda sadece okumaz o anları yaşarım, hatıralarım canlanır dün, bugün ve yarın arasında bağlantı kurarım. İlk Mektupta bu kitaplardan biri. Lise 1nci sınıf öğrencisi Mert’in sosyal medya bağlantısı ve bu bağlantı üzerine kurulmuş yaşamı. Bugün her an, her yerde karşımıza çıkan çocuklarımızla, torunlarımızla yaşadığımız doğrusu hiç yok yanlışı ise pek çok ama çaresini bulmakta zorlandığımız bir gerçek olarak karşımıza çıkıyor ‘dijital bataklık.’ Yazar Hasan Efe kitabında bu dijital bataklıktan kurtulmanın yollarını anlatıyor. İşte burada başlıyor benim gezintilerim satırlarda.

Karşıyaka sokaklarında dolaşıyorum, efsaneleri yaşıyorum, yazarlarla sohbet ediyorum, yıllardır gitmediğim Asansörü ve o güzelim manzarasını hayal ediyorum. Bu satırları yazdığım anlarda iki gün sonra buluşacağım torunum Ege’ye hediye edeceğim kitabın 76’ncı sahifesinde ki hikayede Alaşehir’de üzüm bağında her yıl yaptığımız ‘Torunlar Buluşmasını’ hatırlıyor, bağ bozumunu yaşıyorum…

Düğün, dernek, türkülerin hikayesi, kestane kebap acele cevapla sonlandırılan mektuplar, dede, torun hatıraları, Kestane Deresi, doğada temiz hava almak, çiçeklerin adları, kokusu, çarşı, pazar, karlı pekmez, köpüklü helva internet yokluğunu yalnızlık olarak değerlendiren sosyal medya bağımlısı Mert’in kendisini sorgulamasına yol açarken beni ise yıllar öncesine götürüyor Salihli’de dedemin evinde, bağında halam ve amcamlarla kuzenlerimle geçirdiğimiz günler bugün kubbede kalan hoş bir seda… Dün ve bugünü yaşarken yarının planını yapıyorum torunum ve kuzenleri sosyal medyasız birkaç gün…

Ailesinden aldığı destek yanında öğretmen ve öğrenci ilişkileri, kitaplar ve dergiler arasında gezinti ile sosyal medyayı değerlendiren Mert’in gerçek yaşamdan, doğadan, kırsal kesimde yaşayan insanlardan beslenmesi. Akrabası Zeynep ve onunla eğitimi ve kitap okumak üzerine konuştukları sonrasında kendisini sorguladığı anlar. Zeynep’ten gelen bir mektup Mert’in yeniden gerçek hayata dönüşün hikayesi…

Çocuklara dijital bataklığa saplanmadan interneti bilgi amaçlı nasıl kullanılacağı konusunda yol gösterici, aile ilişkisinin önemi, iletişimi, sanal ortam dışında yaşamda var olan ama bataklığa saplananların göremediği insani ilişkileri, çevreyi, mutlu olmanın yollarını hatırlatan sanal bahçeden, gerçek bahçeye geçişi keşfetmenizi sağlayacak bu kitap aile büyüklerince okunmanın yanında çocuklar tarafından da mutlaka okunmalı okullarda yazar- öğrenci buluşmalarında değerlendirilmelidir…

İlk Mektup/Hasan Efe/ Koza Yayın 2011/237 sayfa

SIR KIZ

Lise öğrenimi için Almanya’dan Türkiye’ye gelen Münih ve İzmir’deki yaşamını, yerel yönetimler ve uygulamalarını, toplumsal ve sosyal sorunları, okuduğu okulları, öğretmen ve öğrenci ilişkileri değerlendiren ve sorgulayan Utku’nun hikayesi. Ve tüm bu yaşamın içinde ‘geçmiş olsun Utku bir şeyin yok ya’ diyerek düştüğü yerde kendisine yardım eden kızın sesinin peşine düşen ve ‘Sır kızı’ arayışın öyküsü…

Bu öyküye eşlik eden Karşıyaka sokakları, Ege gezileri, şiirlerden, türkülerden mini demetler, Utku ve ninesinin sohbetleri yazarın “İlk Mektup” kitabını hatırlatıyor. Ve bu kitapta da yaşıyorum eski günleri 1969 Alaşehir depremini…

Deneme,makale ve düşünce kitapları düşünceni geliştirir” Sır Kız kitabından aldığım bu satırlarla 4 kitabı okuyunca hak verdim bu sözü söyleyen Reyhan’a. Sadece bu mu üniversite sınavlarında soruları hızlı okumanın ve anlamanın yöntemini de kitap okumanın olmazsa olmazı olarak öğretiyor.

Sır Kız/ Hasan Efe/ Koza Yayın 2011/223 sayfa

CAMLI GÖL

“Su ve Yaşam, Yol ve Uygarlık, İzmir Körfezi ve Yolculuk, Prag ve Kentleşme, Münih’te Soğuk Bir Kış Günü İzmir’i Yaşamak, Kentler Trenler ve Vapurlar, Ihlamur Ağaçları ve Kent, Çuha Çiçeklerim Siz Onları Koparmayın, Faytonla Yaşatılan Kültür, Yolunuz Bir Gün Münih’e Düşerse, Başkanlar Nereden Yürümeli, İki Faytonlu Prag ve İzmir Faytonları, Bir Şiir ve Bir Şehir, Kent Çizgileri, İzmir Körfezinden Bursa’ya, Şahlandı Atım Alp Dağlarında, Kareler Anıtlar ve Taş Melodiler, Bir Nakış, Bir Camlı Göl ve Rüya Sarayı, Bayern ve Çocukluğum, Son Karar ve Prag, Dün, Bugün ve Yarın, Ucuz Serseriler, Birey Olmak, Ana, Şiir ve Kaygı, Kül ve Ateş, Fakültelim.”

Başlıklarını taşıyan 27 öyküde her bir bölümde kent, çevre, yaşamla ilgili sorunlar, farklı şehirlerde ki uygulamalar ama sonuçta yaşama ve yaşatma sevincine ulaşmanın verdiği hazzı yaşarken sorgulayacak ve düşüneceksiniz ‘dünden, bugüne yaşadıklarınız ve yarına bırakacaklarınız.”

Kitabın tanıtım metninden;

“Bir taş aradım bulamadım. Suyun kıyısındaki çakıllardan bir tane alıp geri çekilerek göle doğru fırlattım. Cam kırıldı!

Dibe dalan çakıl suyun derinlerinden göz kırptı bana ben de ona.

Kıyıdaki sıralardan birine oturup yeryüzünün o andaki renklerini izlemeye başladım; doruklarda beyaz kar onun hemen altında koyu yeşil çam ormanları daha da altta açık yeşil ağaççıklar gerilerde puslu ormanlar gökyüzünün ormanlarla kesiştiği bölüm koyu ve açık mavi güneşin Alplere verdiği kızıllık gölün üzerinde sararmış bir yaprak sanki.

Göl ile güneşin oluşturduğu yakamozlar yer yer beyaz mavi; yer yer gölü yalayan bir portakal rengi…

Suyun üzerinde de iki ördekle iki ak kuğu…”

Bu kitabı okuyun ama en çok kent yöneticileri okusun ki o unutulan ve sıradanlaştırılan kent belleğini ortaya çıkarmak adına notlar alsınlar ve uygulasınlar…

Camlı Göl/ Hasan Efe/ Bumerang Yayınları 2000/96 sayfa

TAMBUR AĞITLARI

Yazar “Vicdan Efe’nin” ‘Komşu Duvarı ve Seyit Onbaşı’ kitaplarını okumuş Seyit Onbaşıyı Alaşehir Atatürk İlkokulunda öğrenci- yazar buluşmasında öğrencilerle anmıştık. 2005’te Orhan Kemal Öykü Yarışmasında “Mansiyon Ödülü” almış Tambur Ağıtları 13 öyküden oluşuyor…

Hasan Efe’nin “İlk Mektup” kitabında ‘Mert’ ve ‘Zeynep’ okudukları kitaplar hakkında konuşurken geçiyor aşağıda ki diyalog;

“…Hangi kitaplar?”

“Aklımda Tambur Ağıtları kalmış.”

“Ağıt mı?”

“Kitabın adı öyle, ama içinde öyküler var.”

“Hiç duymamıştım…”

Kitabı elime aldığımda bu satırlar geldi aklıma ve ben de Zeynep gibi düşündüm ‘neden Tambur Ağıtları’ ve ilk aklıma gelen klasik Türk müziğinin, yay veya mızrapla çalınan, yarım küre şeklinde bir tekneye sahip, uzun saplı, derin, etkileyici ve dramatik bir sese sahip telli çalgısı ile ölen bir kimsenin değerini, iyiliklerini, ölümünden dolayı duyulan acıyı sayıp döken şiir, yazı ya da ezgili şiirlerden oluşan ağıtlar okuyacağımı düşündüm.

“Gülüm de Viran Oldu”, “Gülbiye”, “Memduh”, “Savan Amcanın Sırrı”, “Secer”, “Bebek”, “Ayna Çocuk”, “Keşfe Nine, Rıza Amca ve Babam”, “Lacivert Kokulu Kadın”, “Heykel Adam”, “Dökük Sırlar”, “Eriyik Bir Hayat”, “Babam” adlı öykülerde kırsal kesimin yoksul insanlarının iç dünyalarını, acıklı öykülerini, yüzleşmelerini, hayatı sorgulamalarını, çatışmalarını, sevdalarını, umutlarını, paylaşmayı gerçek duyguları eşliğinde okuyorsunuz. Kulağınızda tamburun sesi yok ama yazarın derin, etkileyici ve dramatik satırları bir ağıta dönüşüyor her bir hikaye kahramanının ardından…

Tanıtım bölümünden Osman Şahin’in kaleminden

“Öykü sanatı, insanı soyunun en yaratıcı söz sanatlarından biridir. Ve her zaman yaşanılandan bağımsızdır. Genç öykücü Vicdan Efe’nin Tambur Ağıtları’ adlı öyküler toplamı yukarıdaki savı doğrular niteliktedir.

Vicdan Efe, kendi gözlemlerine ve görüşlerine dayalı duygusal naif öykülerle çıkıyor okurun karşısına.

Öykü kahramanlarına dumanlı puslu bir gözle bakmıyor. Kişilerin doğa ve toplum yaşamlarını ezici, sert baskıları, bize basitmiş gibi gelen yanlarını umut kırıklarını öykü, kıvamında ve tam öykü kaynaşması içinde veriyor.”

Öykülerinde insanın ‘hayatından çeşitli kesimlerini, yaşam sürecinde ki savrulmalarını, hayatı sorgulayan felsefi bakış açısıyla düşündüren oldukça rahat okunan bu kitabı edinin ve okuyun…

Tambur Ağıtları/ Vicdan Efe/ Şenocak Yayınları 2008-2012/ 101 sayfa

2 yazar “Hasan Efe” ve eşi “Vicdan Efe,” 4 kitap “İlk Mektup, Sır Kız, Camlı Göl” Hasan Efenin “Tambur Ağıtları” ise Vicdan Efenin eserleri.