23.03.2020, 15:35

Değişen Köy, Yeni Köylüler, Şehirler; Sema Erder…

Akademik yaşamını nerdeyse kentleri anlamaya, gelişmeleri irdelemeye ayırmış bir akademisyenin dile getirdikleri bu gün konumuz:

Kim bu bilim insanı? Sema Eder.

Meraklıları bilir, kent üzerine sözü olanların Sema Eder’i okumamış olması düşünülemez.

“İstanbul’ da bir kent kondu: Ümraniye “kitabını okuduğumda şehrin, göç olgusunun nasıl da toplumsal hayatımızda büyük bir yer tuttuğunu görmüş, bu çözülmeden diğer sorunların sağlıklı yürümeyeceğini düşünmüştüm, yıllar önce.

Hoca o kitabında göçü, Ümraniye ilçesinin oluşumunu, göçün sosyal etkileri gibi konuları irdeliyordu.

Bir başka önemli kitabı “Kentsel Gerilim” de ise kentlerde çeşitli biçimlerde oluşan ve sosyal yaşama sorun olarak yansıyan olguları mercek altına almıştı.

Yazıyı uzatmamak için bu önemli ve değerli akademisyenin eserlerinin geriye kalanını buraya yazmayacağım, isteyen bulsun okusun.

İşte bu değerli akademisyenin Sema Erder’ in “Sosyal Demokrat” derginin Ocak-Şubat 2020 sayısında önemli bir söyleşisi yayımlandı.

Yıllarını kentlerdeki sorunlara vermiş dolayısıyla yerel yönetimleri de araştırmış, çözümler üretmiş kitaplar yazmış bir akademisyenin görüşlerinin önemli olduğunu herhalde söylememe gerek yok, işte bu yüzden söyleşide anlatılanları sizlerle paylaşmaya uygun buldum:

Sema Erder, “Günümüz Türkiye’ sinde; (…) “Post Kentleşme” diye adlandıracağımız, kır-kent göçünün bittiği, yaşamın kırda ve kentte benzeştiği, bir anlamda bildiğimiz  ‘tarıma dayalı’ ekonominin ve köylülüğün sona erdiği yepyeni bir ortamda (…) “yeni bir evreye geldiğimizi belirterek önemli bir pencere açıyor.

Aynı değerlendirmede bu sürecin kent topraklarını değerli kıldığı, kentsel rantın yaşamın odağına oturduğu da vurgulanıyor. Kent toprakları değerlenirken sanki toprak hor görülüyor, ondan kaçış başlıyor, bir gecede yakılan ormanlar, yok edilen yeşil alanlar, kurutulan dereler, işlenmeyen tarım arazileri buna örnek veriliyor. Bildiğimiz tarım artık yapılmıyor, şehre gitmek önem kazanıyor.

Kentte de bu esnada kent arsaları değer kazanıyor ve her şey nerdeyse inşaata endeksli hale geliyor. Zaten ‘inşaata dayalı ekonomi’ nin başlamasından bu durum belli değil mi?

Böyle bir ekonomik modelde yerel yönetimin merkezi hükümetin kentteki rantı dağıtan aparatı gibi görüldüğü ise bir başka gerçek.

Peki, bu durumdan memnun olmayan var mı?

Sanki yok gibi; toprağın bağımlılığından yeni kurtulan eski köylüler, dolayısıyla kentin yeni sakini, yeni kentliler dönüşümü fazlasıyla memnun!

Nerden biliyoruz, verilen oylardan.

Neyse ki son dönemlerde bu topraktan kaçışın ve tahribatın fark edilir olması ile sanki yukarıda sayılanlardan bir parça geriye bir dönüşün olduğu, köylünün kendi doğasına, toprağına tekrar sahip çıkma noktasına geldiğine tanık oluyoruz gibi. Bunu her gün izlediğimiz Heslere karşı eylemlerden görmek mümkün…

Bu da içimize su serpen iyi gelişme.

PEKİ, BELEDİYECİLİKTE SOL YA DA SOSYAL DEMOKRAT ANLAYIŞ NE DURUMDA?

Peki, bu gidişatı yerel yönetimlerin geriye döndürme şansı var mı?

Zor…

Ancak yerel yönetimlerin bir takım güzel işleri yaparak tekrar eski itibarlı günlerine gelmesi durumunda etki gücünün artacağı, bunun da yapılan seçimlere yansıyarak var olan politik güçte bir değişikliğe aracılık edeceği öngörülüyor.

Buradan hareketle günümüzde yerel yönetimlerin izlemiş oldukları politika da Hoca’ ya soruluyor.

Bu bağlamda, bazı yerel yönetim uygulamalarında ihalelerin kamuya açık halde yapılmasını, bütçe harcamalarında halka bilgi verilmesi, tasarruf tedbirlerine gidilmesi gibi uygulamalar olumlu görülüyor.

Sema Eder bu uygulamalardan söz ederken esasında bu çalışmaların önceki zamanlarda yapıldığından da söz ediyor.

1980 ile 90’ lı yıllar arasında sol ve sosyal demokrat belediyecilik anlayışı içinde halkı kucaklayan;  “Halk Ekmek” , “Tanzim Satış”, “Konut Kooperatifleri”, Şehir Tiyatroları”, Kültür Merkezleri” gibi başarılı uygulamaların zaten var olduğu belirtiliyor.

Buna benzer gecekondu sorununu çözecek olan “Dikmen Vadisi Projesi”, “Batıkent”, “Kent- Koop”  projeler de gene bu yılların uygulamaları…

Düşük gelirli halka konut yapma projeleri de bu uygulamalar, halkı karar süreçlerine katmak için oluşturulan “Halk Senatoları” gene bu zaman diliminin uygulamalarından…

Sonraki tarihte bütün bu uygulamalar ortadan bir bir kalktı.

Sol ya da sosyal demokrat yerel yönetim anlayışı kendini Akp belediyeciliği yanında flu bir konuma itti.

Oysa bilinir ki, yerel yönetimlerde Sosyal Demokratlar ve Solda siyaset yapanlar daha başarılıdır.

O halde şimdi yerel yönetimlerde açık şeffaf, halkı yönetime samimiyetle katacak, yukarıda birçoğu denenerek başarılı olmuş projeleri hayata geçirecek iyi başkanlar aranıyor.

Bunun yerine günlük işlere boğulmuş, halktan uzaklaşmış başkanların işi zor.

Tekrar edecek olursak, bu söyleşiyi irdelemekle eski uygulamaları tekrar hatırlatmak istedim.

İlhan Tekeli hocanın dediği, sorun ortaya çıktığı anda bunları basmakalıp yöntemlerle çözemeyiz.

İşte tam da bu noktada Sema Erder gibi değerli bilim insanların fikirleri önem kazanıyor.

Mesela, Hocanın, köy, yeni tip tarım konusunda önemli görüşleri var ve bunlar şimdiye kadar savunulanlardan epeyi farklı.

Dolayısıyla hepimizin bunları tartışması gerek!...

Keyfiyet sizin efendim!...

Yorumlar (0)
banner19
29°
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Bergama İl Olmalı mı?
Bergama İl Olmalı mı?
Günün Karikatürü Tümü
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 26 53
2. Başakşehir 26 53
3. Galatasaray 26 50
4. Sivasspor 26 49
5. Beşiktaş 26 44
6. Alanyaspor 26 43
7. Fenerbahçe 26 40
8. Göztepe 26 37
9. Gaziantep FK 26 32
10. Denizlispor 26 31
11. Antalyaspor 26 30
12. Gençlerbirliği 26 28
13. Kasımpaşa 26 26
14. Konyaspor 26 26
15. Malatyaspor 26 25
16. Çaykur Rizespor 26 25
17. Ankaragücü 26 23
18. Kayserispor 26 22
Takımlar O P
1. Hatayspor 28 53
2. Erzurum BB 28 47
3. Bursaspor 28 46
4. Adana Demirspor 28 45
5. Akhisar Bld.Spor 28 45
6. Fatih Karagümrük 28 43
7. Altay 28 43
8. Ümraniye 28 40
9. Giresunspor 27 38
10. Keçiörengücü 28 35
11. Balıkesirspor 28 35
12. Menemen Belediyespor 28 35
13. İstanbulspor 27 33
14. Altınordu 28 31
15. Boluspor 28 25
16. Osmanlıspor 28 24
17. Adanaspor 28 20
18. Eskişehirspor 28 17
Takımlar O P
1. Liverpool 29 82
2. Man City 28 57
3. Leicester City 29 53
4. Chelsea 29 48
5. M. United 29 45
6. Wolverhampton 29 43
7. Sheffield United 28 43
8. Tottenham 29 41
9. Arsenal 28 40
10. Burnley 29 39
11. Crystal Palace 29 39
12. Everton 29 37
13. Newcastle 29 35
14. Southampton 29 34
15. Brighton 29 29
16. West Ham 29 27
17. Watford 29 27
18. Bournemouth 29 27
19. Aston Villa 28 25
20. Norwich City 29 21
Takımlar O P
1. Barcelona 27 58
2. Real Madrid 27 56
3. Sevilla 27 47
4. Real Sociedad 27 46
5. Getafe 27 46
6. Atletico Madrid 27 45
7. Valencia 27 42
8. Villarreal 27 38
9. Granada 27 38
10. Athletic Bilbao 27 37
11. Osasuna 27 34
12. Real Betis 27 33
13. Levante 27 33
14. Deportivo Alaves 27 32
15. Real Valladolid 27 29
16. Eibar 27 27
17. Celta de Vigo 27 26
18. Mallorca 27 25
19. Leganés 27 23
20. Espanyol 27 20