22.04.2021, 15:44

Bir Film ve Kaçamadığımız Hatıralarımız…

Hatıralarımızdan ve dolayısıyla yaşadığımız geçmişten kaçabilir miyiz?

Çok zor.

Hayatımız çoğu kere hatırladıklarımız ile unuttuklarımız arasında gidip geliyor.

Değiştiğini, eskidiğini ve hatta yerinde olmadığını gördüğümüz şeyler bizi hüzne gark ediyor.

Gerçi Ahmet Hamdi Tanpınar, ‘sevdiğimiz şeyler bizimle birlikte değişir’ diyerek bunu doğal bir durum olarak sunuyor, ama insanın nesneyle kurduğu ilişki ve arada oluşan duygusal bağ işin o kadar da kolay olmadığını bize gösteriyor.

Yaşanan travmalar bunu bize gösteriyor.

Bizim gibi yer değiştirmeyi, bir yerden bir başka yere göç etmeyi yaşamının bir parçası haline getirmiş toplumlarda bu durum daha da vahim.

Düşünsenize, doğduğunuz ev size yabancı, çocukluğunuzun anılarına gittiğinizde her şey belleğinizden silinmiş, dönüp aradığınız hiçbir şey yerli yerinde değil!

Hatta yaşadığınız kent, o kentin parkları, kamusal mekânları o kadar sık değişiyor ki siz buna yetişemiyorsunuz.

Ve bunlar öyle uzun zaman aralığında olan şeyler değil, birkaç on yıla sığan aralıklar.

Hayıflanmanız biraz da buna.

2010 yılında İzmirli büyük yazar Tarık Dursun’la doğup, az bir süre yaşadığı Basmane’deki eve gittiğimizde bunu yaşamıştım.

Dönertaş Sebili’nden Kale’ye doğru çıkan ilk sağa dönen sokaktaydı ev.

Ev eski İzmir mimarisinin harika bir örneği ama kapılar pencereler sökülmüş, depo olarak kullanılan bir yer haline gelmişti. (Geçtiğimiz yıl uğradığımda ev artık çoktan savaşı kaybetmiş, yıkılmak için gün sayıyordu)

Tarık Dursun, o evin kapısına varmış, ellerini birkaç kez merdivenlere, pervazlara sürmüş, evin önündeki basamaklı merdivene çöküp kalmıştı. Kim bilir hangi anılar zihnine sökün etmişti…

Yüzündeki o hüzün gözyaşlarına karışmıştı.

**

Kadir İnanır’ın başrolünü oynadığı “Kapı” filmini izlediğimde bu sahne aklıma düştü.

Mardin’de yaşayan Süryani aile bildiğimiz baskılar nedeniyle Almanya’ya göç ediyor.

Yıllar sonra bu aile, kuyuda öldürülen oğullarının kemiklerini almaya geldiğinde evlerindeki eşyaların da talan edildiğini, alınıp satıldığını görür.

Bu eşyalardan biri var ki onun hatırası ayrıdır; o bir ceviz kapıdır ve baba bu kapıyı oğluyla birlikte yapmıştır.

İşte bu nedenle kapının bulunması yaşamsal bir konudur.

Baba, ceviz kapının peşine düşer.

Çünkü oğulun hatırası kapının nakışlarında, işlenen ahşapta, kokusundadır.

Kapının izi İstanbul’da bir antikacıda bulunur ve tekrar Mardin’e, yani, eve getirilir.

Bir baba, oğulla birlikte yapılan ve hatırası silinmeyen evin ceviz kapısı, baskıyla yerinden yurdundan edilen bir aile ve bu arada bir su kuyusunda öldürülen oğul..

İçinde bulunduğumuz yılların kadim acıları olsa gerek…

Sonuçta, en azından hatıralara sahip çıkılır; ölen oğulun kemikleri bulunur, ona bir mezar yapılır.

Babayla beraber yapılmış olan kapı tekrar getirilir.

Ama yaşanacak ev artık kalmamıştır.

Aile karar verir kapıyı da oğulun mezarına gömer.

Trajik bir son…

Kapı ve oğul açılan aynı mezara gömülür..

Aile tekrar Almanya’ ya döner; anılarını, canlarından çok sevdikleri oğullarının mezarını Mardin’de bırakarak.

 ***

Filmi izlerken Basmane’deki eski konaklardan çıkarılmış, o görkemli kapıların izini süren, onların arkasındaki görkemli hayatları dile getiren, gündemde tutan Gürol Tolunay ve Orhan Beşikçi aklıma geldi.

Filmdeki baba gibi kente ait bir hatıradan yola çıkıp köşkleri; onların anılarla yüklü kapılarının nasıl talan edildiğini bize ve şehrin yetkililerine anlatmaya çalışıyorlar.

"Kent geçmişi anlatmaz ama bir elin üstündeki çizgiler gibi geçmişini içerir" diyen İtalo Calvino’nun dediği gibi hepimizi bu şehre sahip çıkmaya çağırıyorlar. 

Bir kapı, bir kapı kolu, bir sokak, bir kilise, havra… bunlar şehrin anıları, hepimizin belleğindeki hatıralar…

Bizleri "…sonsuz şimdiye bağlayan" unsurlar….

Bir de sahip çıkabilsek!

Yorumlar (0)
16°
açık
banner19
Günün Karikatürü Tümü
Günün Anketi Tümü
Bergama İl Olmalı mı?
Bergama İl Olmalı mı?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 39 81
2. Galatasaray 39 81
3. Fenerbahçe 39 79
4. Trabzonspor 39 68
5. Sivasspor 39 62
6. Hatayspor 39 61
7. Alanyaspor 39 57
8. Karagümrük 39 57
9. Gaziantep FK 39 55
10. Göztepe 39 51
11. Konyaspor 39 49
12. Rizespor 39 48
13. Kasımpaşa 39 46
14. Malatyaspor 39 45
15. Başakşehir 39 45
16. Antalyaspor 39 43
17. Kayserispor 39 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 39 38
20. Gençlerbirliği 39 38
21. Denizlispor 39 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 35 80
2. M. United 36 70
3. Leicester City 36 66
4. Chelsea 36 64
5. Liverpool 35 60
6. West Ham 35 58
7. Tottenham 35 56
8. Everton 35 56
9. Arsenal 36 55
10. Leeds United 35 50
11. Aston Villa 35 49
12. Wolverhampton 35 45
13. Crystal Palace 35 41
14. Southampton 35 40
15. Burnley 35 39
16. Newcastle 35 39
17. Brighton 35 37
18. Fulham 35 27
19. West Bromwich 35 26
20. Sheffield United 35 17
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 36 80
2. Real Madrid 36 78
3. Barcelona 36 76
4. Sevilla 36 74
5. Real Sociedad 36 56
6. Real Betis 36 55
7. Villarreal 36 55
8. Celta de Vigo 36 50
9. Athletic Bilbao 36 46
10. Granada 36 45
11. Osasuna 36 44
12. Cádiz 36 43
13. Levante 36 40
14. Valencia 36 39
15. Deportivo Alaves 36 35
16. Getafe 36 34
17. Huesca 36 33
18. Real Valladolid 36 31
19. Elche 36 30
20. Eibar 36 30

Gelişmelerden Haberdar Olun

@