ABD'yi anımsarken

Durup dururken aklıma gelmedi. Kızım, damadım, torunlar bu yaz gelmediler Türkiye’ye. Ben de onların özleminden eski dosyaları açtım. İki yıl önceki gidişimle ilgili izlenimleri yazmışım. Neler yazmışım:

Kızım yirmi yıldan fazladır ABD’de yaşıyor. İki de torunum var ve onların büyümelerine tanıklık etmek, çocuklarımda kaçırdığım doya doya sevme fırsatını onlarda yakalamak için ben de her yıl olmazsa yılaşırı geliyorum ABD’ye. Emekli olduktan sonraki gelişlerimin çoğu ABD’nin eğlenceli günlerine denk geldi. Kendiliğinden denk gelmedi aslında, ben getirdim. Orada olacaksam bari eğlenceli günlerde olayım diye. Gerçi onlara her gün bayram ama ekim sonundan yeni yılın başlamasına kadarki süreç bir başka... Cadılar Bayramı, ardından Şükran Günü, derken Noel... Bir eğlence biterken öteki başlıyor. Cadılar Bayramının simgesi balkabağı. Balkabakları oyulup fenerler yapılıyor. Evler, bahçeler, ağaçlar, her yer, iskeletlerle, mezar taşları, hayaletler, örümcek ağları, korku malzemesi olarak akla gelebilecek her şeyle süsleniyor. Bayramda çocuklar bayrama özgü kıyafetlerle kapı kapı dolaşıp şeker topluyorlar. Herkes kapısını çalan çocuğa vereceği şekeri günler öncesinden hazır etmiş oluyor.

Balkabakları sahneden çekilirken yerini Şükran Günü’nün baş rol oyuncusu hindiye bırakıyor. Cadılar Bayramı biter bitmez Şükran Günü için hazırlıklar başlıyor çünkü. Bu sefer pek çok ev, günler öncesinden hindi motifleriyle süsleniyor. Hindi bibloları, hindili tabaklar, peçeteler, havlular, örtüler… Şükran Gününün özel menüsü de belli. Sabahtan fırına verilen, yemeğe katılacakların sayısına göre bir ya da iki hindi, özel sosu, bir çeşit (ekmek içi ile hazırlanmış) pirinçsiz iç pilav, balkabağından yapılan bir tatlı vb. Bizim memlekete Turkey (hindi) dedikleri için bizim sabah akşam hindi yediğimizi sanıyorlar. Hindiye sandıkları kadar düşkün olmadığımızı öğrenmek biraz şaşırtıyor onları. Sonrasında kocaman bir masada görkemli bir sofra... Akşamüstü atıştırmalıklarla başlayan yemek yatıncaya kadar sürüyor, tatlılar, pastalar, dondurmalar... Çocuklar yine unutulmuyor. Amerikalıların böyle gecelerde oynadığı sayısız aile oyunu var. Onları oynuyorlar, yarışmalar yapılıyor, herkes özel bir gösteri hazırlamış oluyor. Müzikler ayarlanıyor, giysiler, peruklar, her türlü aksesuar tamam. Kukla gösterileri, taklitler, yarışmalar, çeşit çeşit eğlence… Ertesi günkü Kara Cuma, bir anlamda Noel hazırlıklarını başlatıyor. Bu arada çocuklara çeşitli etkinliklerin yanı sıra ev biçimindeki zencefil kurabiyelerini rengârenk kremalarla boyamak, minik şekerlerle süslemek gibi yeni eğlence fırsatları sunuluyor.

Noel’e kadar görkemli geçit törenleri, çocuklar için çeşitli eğlenceler, şenlikler aralıksız sürüyor. Tek çocuklu aile yok gibi. Her ailenin en az iki-üç çocuğu var ve çocuklu ailelerde yaşam neredeyse çocuklara göre sürdürülüyor. Noel’de en çok hediye alınanlar yine çocuklar. Onlar için özel etkinlikler düzenleniyor. Noel çamı haftalar önce alınıp özel süslerle, rengârenk ışıklarla süsleniyor. Yalnız çam mı? Evlerin içi dışı, bahçesi, ağacı, çalısı, duvarı, her yeri ışıklandırılıyor. Evler arasında neredeyse bir süsleme yarışı sürüyor. Bu kez baş rolde Noel Baba’larla kardan adamlar... Noel çamının altı hediye paketleriyle dolarken şöminenin üstüne asılan Noel çoraplarındaki minik hediyeler de çocukların heyecanını artırıyor.

Bizde hâlâ yılbaşıyla Noel’i karıştırıp yılbaşı kutlamayı Hıristiyanlığın gereği sayanlar olmasına karşılık burada yılbaşı Noel kadar önemsenmiyor. Yeni bir yılın başlayacak olmasını Hıristiyanlıkla ilişkilendiren yok. Noel bile son yıllarda dinsel içeriğinden uzaklaştırılmaya çalışılıyor. Noel’in “Merry Christmas” diye kutlanması dinsel çağrışımlı bulunup onun yerine, “Happy Holiday” (Mutlu tatiller) demeyi yeğleyenler her yıl biraz daha çoğalıyor. 

Kıskanıyor muyum? Ne yalan söyleyeyim, evet. Biz orada canımızla uğraşırken elin Amerikalısının eğlenceden eğlenceye koşması hasedimden çatlatıyor beni. Ama en çok çocuklara verilen önemi, gösterilen özeni kıskanıyorum. Coğrafya kaderdir, diyorlar. Sadece coğrafya mı? Aradaki farkı belirleyen yalnızca coğrafya olamaz. Öyle çok, öyle çok etken var ki... Saymaya kalksam sayfalar yetmez.