45. Yılında, İzmir Tıp Fakültesinden, Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesine (1 Mart 1978–1 Mart 2023)

1. Giriş ve Amaç

1. Ege bölgesi ve İzmir’in tıp tarihindeki önemi

Antik çağdan günümüze, Batı Anadolu, ekolojik ve kültürel çevresi ile dünya tıbbının doğuşunda ve insan varlığının gelişiminde yeri olan önemli bir yaşam alanıdır.

Güncel olarak, Ege bölgesinde antik dönemden kalan; görkemli kalıntıları, uygarlık yapıları, ulaşım yolları ve limanlar bunun en önemli kanıtlarındandır.

Bölgede yaşayan toplumlar, tarih boyunca, “varlık” içerisinde yaşamış, yalnız demokrasi kültürünün, bilimin, sanatın, uygarlığın değil, aynı zamanda tıbbın gelişmesine de katkı yapmışlardır.

Örneğin, Kos (İstanköy), Knidos (Datça), Pergamun (Bergama) (İÖ 4. yy), Efes Tıp Okulları tanınmıştır.

Tıbbın babası olarak bilinen Hipokrates Kos doğumludur (İÖ:460).

Bergama Asklepionu, Galenos’un (IS 129-216) yetiştiği yerdir.

Bergama Asklepionu, şifalı (düşük dozda radyasyon içerir) su ile dünyanın ilk psikiyatri hastanesidir.

Bergama’ya 18 km uzaklıktaki Allianoi, kükürtlü sıcak suyu ile hidroterapi merkezidir.

Balçova Agamemnon Kaplıcaları, antik dönemin, İzmir’de yer alan bir diğer şifa merkezidir.

Antik Efes (Ephesus) Tıp Okulu; Soranos (İS 110-130) ve Rufus (İS 98-138) gibi doktorları ile ünlüdür.

İzmir’in yakın çevresinde yer alan, antik çağın tıp okullarının uzaklığı, Bergama 80 km, Efes 100 km dir.

Selçuklular ve Osmanlılar da bu bölgede sağlık merkezleri (Şifahane, Daruşşifa), tıp okulları açmıştır.

2. Türkiye’de ve İzmir’de çağdaş tıp eğitimine giden yolun açılması

Türkiye’de çağdaş tıp eğitimine yönelik gelişmeler, Sultan II. Mahmut (1785-1839) ile başlamıştır:

1. 14 Mart 1827, Tıphane-i Amire ve Cerrahhane-i Amire

Çağdaş tıp eğitiminin başlaması: Dr. Karl Ambroise Bernard (Viyana) (1808-1844)(3 Aralık 1838).

2. 1898, Gülhane Tatbikat Hastanesi (30 Aralık 1898), Haydarpaşa Hastanesi (6 Kasım 1903) Alman Prof. Dr. Robert Rieder (1861-1913) ve Prof. Dr. Georg Deycke (1865-1938)
3. 1909, İstanbul Haydarpaşa Darül- Fünun Tıp Fakültesi (Sivil ve Askeri Tıbbiye birlikte): Prof. Dr. Cemil Topuzlu (1866-1958), Dekan (Fransa’da eğitim görmüştür).
4. 1 Ağustos 1933, Atatürk’ün Üniversite Reformu; İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi kurulması
5. 1945, Ankara Tıp Fakültesinin kuruluşu (Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, 1946)
6. 1955, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi (Dekan Ord. Prof. Dr. Muhiddin Erel, 1889-1986)
7. 1 Mart 1978, Ege Üniversitesi İzmir Tıp Fakültesi kurulması (sonradan 20 Temmuz 1982, Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi adını alması)

Ege bölgesinin nüfus artışı ve yoğun göç alması, yeni tıp fakültelerinin kurulmasına gereksinim doğurmuş, kamuoyunda bu yönde istekler bildirilmiştir.

Böylece, Ege Tıp Fakültesi (1955), İzmir Tıp Fakültesi (1 Mart 1978, Dokuz Eylül Tıp Fakültesi) dışında, Katip Çelebi, Bakırçay, Demokrasi, SBÜ, Ekonomi, Tınaztepe Tıp Fakülteleri de kurulmuştur.

Bu makalenin amacı, güncel olarak, Türkiye’nin önemli bir tıp ve sağlık merkezi olan Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesinin (İzmir Tıp Fakültesi), geçmişten günümüze ulaşan zaman süreci içerisinde, kuruluş ve gelişim aşamalarını incelemek ve geleceğe ışık tutmaktır.

2. Dokuz Eylül Tıp Fakültesinin (İzmir Tıp Fakültesinin) kuruluşu

İzmir’de 1 Mart 1978’de Ege Üniversitesine bağlı ikinci bir fakülte olarak İzmir Tıp Fakültesi kurulmuş ve 20 Temmuz 1982’de kurulan Dokuz Eylül Üniversitesi içinde Tıp Fakültesi adını almıştır. Bu nedenle tarihçeyi 2 bölümde incelemek yerinde olur: