12.01.2023, 16:33

Şişedeki Mektup

Bir yazar arkadaşımla söyleşiyorduk. Söz arasında, zaman zaman yazarken umutsuzluğa düştüğünü, kaleme aldığı bunca yazının kime yaradığını sorguladığını söylemişti. Ben daha onun yanıtını beklemeden, “Öncelikle kendine!” deyivermişim. Değil mi ki yazmayı sürdürüyordu, “niçin” ya da “kimin için” soruları bana göre anlamlarını yitiriyorlar. Nitekim Şilili ünlü şair Pablo Neruda, bir soru üzerine yazmanın onun için nefes almak gibi bir şey olduğunu söylemişti.

Aslında bu tür sorular yazmaya soyunmuş birçoğumuzun aklından geçiyordur. Oysaki ister bir öyküyü ya da bir düşünceyi paylaşmak, ister yalnızca keyif almak için yazmış olalım, bunu sürdürüyorsak, beklentiler bir yana, bu çabayı öncelikle kendimiz için harcıyoruz diye düşünüyorum. Elbette ki daha çok okunmak, okurların duygularına seslenmek, onların düşüncelerini kışkırtmak, sonuçta beğenilmek isteriz. Ne denli aksini söylesek de bu gerçeği göz ardı edemeyiz. Ayrıca biliyoruz ki bir sanat yapıtı paylaşıldığı sürece anlam kazanır, çoğalır, yaygınlaşır. Defterlerin, çekmecelerin, depoların tozları arasında kalmış ürünler, okurlara ulaşamıyorsa, onları kaleme alanların dışında kimin için ne anlam taşıyabilir ki?

Umberto Eco bir yazısında şöyle diyordu:
“Bazen bir felsefecinin felsefe yapmasını, bir yazarın yazmasını sağlayan tek şey şudur: Şişenin içine bir mektup yerleştirmek. Böylece birinin inandığı ya da güzel bulduğu bir şey, arkasından gelen insanlar tarafından da inanılabilir veya güzel olarak görülebilir.”

Eco’nun sözlerine şunları da eklemek isterim: Şişedeki mektubun biri ya da birileri tarafından okunması koşuluyla! Yoksa kimsenin eline ulaşmamış bir mektup, yalnız yazılmakla kaldığı gibi, paylaşılması için boşuna bir beklentiye girilmiş olur.

Ünlü düşünürün söyledikleri kuşku yok ki başarılı, bir değer taşıyan ya da gelecekte umut veren yapıtlar için geçerli olacaktır. Yoksa her ortaya konan ürünün, herkese ulaşması, özellikle beğenilmesi gerektiğini düşünemeyiz.

Kuşkusuz, sanat tarihi içinde yaşarken değeri bilinmemiş yüzlerce kişi sayılabilir. Bunlardan birçoğunun ürünleri ya uzun yıllar gün yüzüne çıkamamış ya da toplum ve eleştirmenler tarafından gereğince değerlendirilmemiş. Bu insanların yoksulluk içinde yaşama gözlerini yumduklarını da okuyoruz.

Sözün bu noktasında aklıma Kafka geliyor. Ölüm döşeğindeyken yakın dostu Max Brod’a yazdığı mektupta şöyle diyordu: “Benden geriye kalacak her şeyi, günlüklerimi, el yazmalarımı, mektuplarımı –benim yazdıklarımı ve bana yazılanları- taslaklarımı ve diğer ıvır zıvırımı toplayıp yakmanı rica ediyorum.” Brod, büyük bir ahlaksal ikilemle karşı karşıyaydı: Ya dostunun bu son isteğini yerine getirecekti ya da büyük bir yazarın hiç yaşamamışçasına unutulmasına göz yumacaktı. Kendiyle verdiği bir savaşım sonrasında, biraz Kutsal Kitabın kimi yorumlarına dayanarak, biraz da öncelik kullanarak Kafka’nın tüm yazdıklarını yayımlamaya başlar. Brod’un bu olumlu kararı olmasaydı, belki de bu ünlü yazar edebiyat tarihinin çöplüğünde unutulup gitmişti.

Her sanatçının yaratmak için mutlaka bir nedeni vardır; ama bu neden, yalnızca kendisini doyurmak için olduğu sürece, Eco’nun deyişiyle şişenin içine konulan mektup, hiç açılmadan kalacaktır.

Yorumlar (0)
17
parçalı bulutlu
banner17
Günün Karikatürü Tümü
Günün Anketi Tümü
Bergama İl Olmalı mı?
Bergama İl Olmalı mı?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 27 72
2. Fenerbahçe 27 70
3. Trabzonspor 27 46
4. Beşiktaş 27 46
5. Kasımpasa 28 40
6. Sivasspor 28 38
7. Başakşehir 27 36
8. Rizespor 27 36
9. Antalyaspor 27 35
10. Kayserispor 27 35
11. Samsunspor 27 33
12. A.Demirspor 27 32
13. Ankaragücü 28 30
14. Alanyaspor 27 30
15. Karagümrük 27 29
16. Hatayspor 27 29
17. Gaziantep FK 27 28
18. Konyaspor 27 28
19. Pendikspor 27 26
20. İstanbulspor 28 13
Takımlar O P
1. Eyüpspor 25 61
2. Göztepe 24 49
3. Kocaelispor 24 44
4. Bodrumspor 25 42
5. Sakaryaspor 24 40
6. Boluspor 24 39
7. Bandırmaspor 24 39
8. Ahlatçı Çorum FK 24 38
9. Gençlerbirliği 24 33
10. Keçiörengücü 25 31
11. Erzurumspor 24 30
12. Ümraniye 25 30
13. Manisa FK 24 28
14. Tuzlaspor 25 24
15. Şanlıurfaspor 24 23
16. Adanaspor 24 23
17. Altay 25 15
18. Giresunspor 24 7
Takımlar O P
1. Liverpool 26 60
2. M.City 26 59
3. Arsenal 26 58
4. Aston Villa 26 52
5. Tottenham 25 47
6. M. United 26 44
7. Brighton 26 39
8. West Ham United 26 39
9. Wolves 26 38
10. Newcastle 26 37
11. Chelsea 25 35
12. Fulham 26 32
13. Crystal Palace 26 28
14. Bournemouth 25 28
15. Everton 26 25
16. Brentford 26 25
17. Nottingham Forest 26 24
18. Luton Town 25 20
19. Burnley 26 13
20. Sheffield United 26 13
Takımlar O P
1. Real Madrid 26 65
2. Girona 26 59
3. Barcelona 26 57
4. Atletico Madrid 26 52
5. Athletic Bilbao 26 49
6. Real Betis 26 42
7. Real Sociedad 26 40
8. Las Palmas 26 36
9. Valencia 25 36
10. Getafe 26 34
11. Osasuna 26 33
12. Deportivo Alaves 26 29
13. Villarreal 26 29
14. Rayo Vallecano 26 25
15. Sevilla 26 24
16. Celta Vigo 27 24
17. Mallorca 26 24
18. Cadiz 26 18
19. Granada 25 14
20. Almeria 27 9

Gelişmelerden Haberdar Olun

@