12.01.2023, 16:33

Şişedeki Mektup

Bir yazar arkadaşımla söyleşiyorduk. Söz arasında, zaman zaman yazarken umutsuzluğa düştüğünü, kaleme aldığı bunca yazının kime yaradığını sorguladığını söylemişti. Ben daha onun yanıtını beklemeden, “Öncelikle kendine!” deyivermişim. Değil mi ki yazmayı sürdürüyordu, “niçin” ya da “kimin için” soruları bana göre anlamlarını yitiriyorlar. Nitekim Şilili ünlü şair Pablo Neruda, bir soru üzerine yazmanın onun için nefes almak gibi bir şey olduğunu söylemişti.

Aslında bu tür sorular yazmaya soyunmuş birçoğumuzun aklından geçiyordur. Oysaki ister bir öyküyü ya da bir düşünceyi paylaşmak, ister yalnızca keyif almak için yazmış olalım, bunu sürdürüyorsak, beklentiler bir yana, bu çabayı öncelikle kendimiz için harcıyoruz diye düşünüyorum. Elbette ki daha çok okunmak, okurların duygularına seslenmek, onların düşüncelerini kışkırtmak, sonuçta beğenilmek isteriz. Ne denli aksini söylesek de bu gerçeği göz ardı edemeyiz. Ayrıca biliyoruz ki bir sanat yapıtı paylaşıldığı sürece anlam kazanır, çoğalır, yaygınlaşır. Defterlerin, çekmecelerin, depoların tozları arasında kalmış ürünler, okurlara ulaşamıyorsa, onları kaleme alanların dışında kimin için ne anlam taşıyabilir ki?

Umberto Eco bir yazısında şöyle diyordu:
“Bazen bir felsefecinin felsefe yapmasını, bir yazarın yazmasını sağlayan tek şey şudur: Şişenin içine bir mektup yerleştirmek. Böylece birinin inandığı ya da güzel bulduğu bir şey, arkasından gelen insanlar tarafından da inanılabilir veya güzel olarak görülebilir.”

Eco’nun sözlerine şunları da eklemek isterim: Şişedeki mektubun biri ya da birileri tarafından okunması koşuluyla! Yoksa kimsenin eline ulaşmamış bir mektup, yalnız yazılmakla kaldığı gibi, paylaşılması için boşuna bir beklentiye girilmiş olur.

Ünlü düşünürün söyledikleri kuşku yok ki başarılı, bir değer taşıyan ya da gelecekte umut veren yapıtlar için geçerli olacaktır. Yoksa her ortaya konan ürünün, herkese ulaşması, özellikle beğenilmesi gerektiğini düşünemeyiz.

Kuşkusuz, sanat tarihi içinde yaşarken değeri bilinmemiş yüzlerce kişi sayılabilir. Bunlardan birçoğunun ürünleri ya uzun yıllar gün yüzüne çıkamamış ya da toplum ve eleştirmenler tarafından gereğince değerlendirilmemiş. Bu insanların yoksulluk içinde yaşama gözlerini yumduklarını da okuyoruz.

Sözün bu noktasında aklıma Kafka geliyor. Ölüm döşeğindeyken yakın dostu Max Brod’a yazdığı mektupta şöyle diyordu: “Benden geriye kalacak her şeyi, günlüklerimi, el yazmalarımı, mektuplarımı –benim yazdıklarımı ve bana yazılanları- taslaklarımı ve diğer ıvır zıvırımı toplayıp yakmanı rica ediyorum.” Brod, büyük bir ahlaksal ikilemle karşı karşıyaydı: Ya dostunun bu son isteğini yerine getirecekti ya da büyük bir yazarın hiç yaşamamışçasına unutulmasına göz yumacaktı. Kendiyle verdiği bir savaşım sonrasında, biraz Kutsal Kitabın kimi yorumlarına dayanarak, biraz da öncelik kullanarak Kafka’nın tüm yazdıklarını yayımlamaya başlar. Brod’un bu olumlu kararı olmasaydı, belki de bu ünlü yazar edebiyat tarihinin çöplüğünde unutulup gitmişti.

Her sanatçının yaratmak için mutlaka bir nedeni vardır; ama bu neden, yalnızca kendisini doyurmak için olduğu sürece, Eco’nun deyişiyle şişenin içine konulan mektup, hiç açılmadan kalacaktır.

Yorumlar (0)
banner17
Günün Karikatürü Tümü
Günün Anketi Tümü
Bergama İl Olmalı mı?
Bergama İl Olmalı mı?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 20 48
2. Fenerbahçe 20 44
3. Başakşehir 20 40
4. Beşiktaş 20 39
5. Adana Demirspor 20 37
6. Trabzonspor 20 35
7. Kayserispor 20 29
8. Konyaspor 20 27
9. Alanyaspor 21 25
10. Karagümrük 20 23
11. Gaziantep FK 20 22
12. Ankaragücü 20 22
13. Sivasspor 21 21
14. Antalyaspor 19 21
15. Giresunspor 20 21
16. Hatayspor 19 20
17. Kasımpaşa 20 19
18. İstanbulspor 20 15
19. Ümraniye 20 14
Takımlar O P
1. Samsunspor 21 41
2. Eyüpspor 21 41
3. Bodrumspor 21 38
4. Keçiörengücü 21 37
5. Pendikspor 21 34
6. Rizespor 20 34
7. Bandırmaspor 20 34
8. Sakaryaspor 21 34
9. Boluspor 21 34
10. Göztepe 21 30
11. Manisa FK 20 29
12. Adanaspor 21 22
13. Altay 21 19
14. Tuzlaspor 21 19
15. Erzurumspor 21 18
16. Altınordu 21 17
17. Ö.K Yeni Malatya 21 16
18. Gençlerbirliği 21 13
19. Denizlispor 21 13
Takımlar O P
1. Arsenal 19 50
2. M.City 20 45
3. Newcastle 20 39
4. M. United 20 39
5. Tottenham 21 36
6. Brighton 19 31
7. Fulham 21 31
8. Brentford 20 30
9. Liverpool 19 29
10. Chelsea 20 29
11. Aston Villa 20 28
12. Crystal Palace 20 24
13. Nottingham Forest 20 21
14. Leicester City 20 18
15. Leeds United 19 18
16. West Ham United 20 18
17. Wolves 20 17
18. Bournemouth 20 17
19. Everton 20 15
20. Southampton 20 15
Takımlar O P
1. Barcelona 18 47
2. Real Madrid 18 42
3. Real Sociedad 19 39
4. Atletico Madrid 19 34
5. Villarreal 19 31
6. Real Betis 18 31
7. Rayo Vallecano 19 29
8. Osasuna 19 28
9. Athletic Bilbao 19 26
10. Mallorca 19 25
11. Almeria 19 22
12. Girona 19 21
13. Sevilla 19 21
14. Valencia 18 20
15. Espanyol 19 20
16. Celta Vigo 19 20
17. Real Valladolid 19 20
18. Cadiz 19 19
19. Getafe 19 17
20. Elche 19 6

Gelişmelerden Haberdar Olun

@