Reşit Galip

Büyük değişimlerin yaşandığı / yaşanacağı günlerle iç içeyiz.

Bir araya gel(e)meyen liderler ve partiler şimdi yan yana… Sevindirici!

Öte yandan, torunlarımızın ileride 'neden?' diye soracağı soruların da çoğalacağı günleri yaşıyoruz.

İktidarın, devlet madalya ve nişanlarındaki Atatürk kabartmasını/ siluetini çıkartmasına sessiz kalışımızı torunlar bağışlar mı dersiniz?

13 Mart 2022 tarihli gazeteler oldukça geniş yer ayırdılar buna. Aynı gazetelerde kapkara giysili imam eşlerinin Finike köy okullarında öğretmen olarak derslere girdiklerine dair görüntüler de yer alıyordu o haberlerde. Asıl büyük haber ise: "Danıştay’ın iki kararı vicdanları kanattı, yürekleri sızlattı" üst başlıklı haberdi.

"Atatürk’ün mirasını bir kalemde sildiler."

Bu da üst başlığın altındaki manşetti.

İktidar, 2013 yılındaki açılım günlerinde okullarda Andımız’ın okunmasına son vermişti. Dava açılmış ve Danıştay 8. Dairesi 2018 yılında 'Andımız kaldırılamaz' demişti. MEB de buna itiraz etmişti. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 8. Daire’nin kararını iptal etti ve Andımız artık tarih oldu.

Mahkeme kararıyla Atatürk kabartması kaldırılıyor. Yine mahkeme kararıyla andımız kaldırılıyor.

Siyasetin isteği doğrultusunda verilmiş kararlar bunlar.

Ne olursa olsun büyük cesaret!

Kararı verenlere cesaret madalyası takılmalı bence. Karpuz kabuğundan…

Bu cüret nereden geliyor diyecek olursanız,

"Günden güne cahilleştirilen/ yoksullaştırılan insanların tepki göstermeyeceğinden emin oldukları için…"

***

Bu kararlara itirazı olanların yapabilecekleri tek şey iktidar olmak!

İktidar olmadıktan sonra Andımızın okunması artık olası görülmüyor.

13 Mart 2021’de o sayfa Danıştay eliyle kapandı.

Sadece Danıştay dersek eksik olur. Kimin/ kimlerin kaldırdığı malum…

2011 yılında, "Her sabah har sabah yeniden 8 yıl boyunca ilköğretim çocuklarına Andımız’ın okutulması… Militarizmin çocukların ruhuna işlenmesi faaliyeti değil midir?" diyen Selahattin Demirtaş da andımızın kaldırılmasından yanaydı.

***

Yerlici/ Millici RTE’nin daha önce "Her türlü milliyetçiliği ayaklarımın altına alırım" sözünü göz önüne getirince RTE’nin Andımız’ın kaldırılmasına itiraz eden Devlet Bahçeli’yle nasıl anlaşabildiğini anlamak ise zor. Andımız konusunda bölücü dediği HDP ile anlaşabilen RTE, küçük ortağıyla bu konuda ne konuşuyor orasını bilemiyoruz.

Kaldırılması yerine Andımız metni üzerinde değişiklik yapılabilirdi pekala.

Soğukta sıcakta, her sabah askeri eğitim gibi okumaktansa ders saatinde de okunabilirdi Andımız…

"Ülküm yükselmek ileri gitmektir"’in militarizmle bir ilişkisi yok çünkü.

Metin 1933’te yazılmıştı. Pekala 2000’li yılların konjonktürü göz önüne alınarak bir düzenleme yapılabilirdi ve bugünkü gibi sert tartışmalar yaşanmayabilirdi.

AKP Andımız’ı kaldırmakla belli ki sorun çıkarmada rakipsiz olduğunu kanıtlama derdinde.

88 yıl okunan Andımız için öğrenci annelerinin ve babalarının ya da öğretmenlerin hiç seslerini çıkarmaması ise bir garabet…

Danıştay’a gelince…

2016’da yapılan yasal değişiklikten sonra Danıştay üyelerinin üçte birine yakını, iktidarın siyasi referanslarıyla atanmış. Dava Daireleri Kurulu’nun yapısı baştan sona değişmiş.

Danıştay, eskiden idarenin yanlış işlemleri karşısında vatandaşın hakkını hukukunu, kamunun çıkarını korurdu.

Sivas Eğitim Enstitüsü’nden atıldığımda Avukatlarım Senih Özay- Hüseyin Özdoğan ikilisi hakkımı hukukumu aramış ve Danıştay’dan yürütmeyi durdurma kararı çıkarmıştık.

Danıştay o günlerde mağdurların kapısıydı.

Şimdi ise Deniz Zeyrek’in dediği gibi, "Hükümetin ve idarenin her türlü adımının yasal güvencesine dönüştü."

Andımız, her sabah öğrencilerce okunuyordu. Yıllarca okuttuk öğretmenler olarak…

1933’ten 2013’e kadar aralıksız okundu.

Konuşması gereken bakan susuyor.

Milli Eğitim Bakanının bu konuda bir şeyler söylemesi gerekmez mi?

Andımız Kanaryasevenler Derneği girişinde mi okunuyordu yoksa…

Cumhurbaşkanı varken, bir başkasının konuşmasına ne gerek var dedirten bir durumla karşı karşıya gibiyiz.

Diplomasız Cumhurbaşkanı ise doğru olmayan bilgiler gölgesinde konuşuyor zaten:

"Andımız olarak bilinen metnin yazarı son derece tartışmalı isim olan Reşit Galip’ti. Reşit Galip, Türkçe ezan zulmünün mimarlarındandır. Reşit Galip, insanları kafataslarına göre sınıflandıran sözüm ona bir bilim insanıydı."

Neymiş onun son derece tartışmalı yanı?

Reşit Galip’in zahmet edip yaşam öyküsünü okusaydı böyle konuşur muydu acaba? Başkalarına Sözcü okumayın diyordu ya… Keşke Yılmaz Özdil’in Reşit Galip’le ilgili yazısını okuyup bilgilenseydi.

Dincilere göre "Alliance İsrailete’de okumuş bir Yahudi."

Cumhurbaşkanına göre ise kafatasçı biri…

Reşit Galip Caddesi yıllardır Ankara’nın en merkezi yerinde…

Ağalar bugüne kadar Reşit Galip’in adının caddeye verilmiş olmasından da haberdar değiller ki şimdi akıllarına geliyor onun Yahudi ve kafatasçı olduğu…

Birileri kulaklarına fısıldadı, onlar da harekete geçti sanki…

Büyük savaş başladığında gençlerle 'Köycüler Cemiyeti'ni kurmuş yürekli- örgütçü bir delikanlı Reşit Galip. Cumhuriyet’in Devrimci Milli Eğitim Bakanı.

Andımız’ı yazmış bir yurtsever…

Anakronizme düşmemek gerek…

1932’de Birinci Türk Tarih Kongresi’nde "Her şeyden evvel şunu ilan edelim ki biz insanlığın deri veya saç rengine göre parlayıp karardığına, ruhların iskelet boyundaki santimetre yekun ile yükselip alçaldığına inanan ve alemi inandırmak isteyenlere küçümsemeyle ve aşağılamayla bakarız." ( Aytunç Erkin/ 17 Mart 2021- Sözcü )

Bu tümcede kafatasçılık mı var kafatasçılığa karşı duruş mu var?

Cumhurbaşkanı, Reşit Galip’i partisinin belediye başkanı ve milletvekilleriyle karıştırıyor olmalı…

"Herkes Audi ile gelsin, ben Passat mı çekeyim?" diyen bir Düzce Belediye Başkanı vardı hani… Mehmet Keleş…

Beyefendi mutlaka yerlici/ millicidir, endişemiz yok. Belli ki aynı zamanda markacı!

Ya Reşit Galip?

Öldüğünde cebinden sadece beş lira çıkan biri.

O Reşit Galip ki doktor, milletvekili ve Bakan…

1933’te yazılan, 1972’de ilaveler yapılan ve 1997’de son halini alan Andımız artık yok.

O günlerin ruh haliyle yazılmış, belki üzerinde değişiklikler yapılabilecek bir metinken şimdi tamamen kaldırılmış durumda. Kaldırmak yerine metin üzerinde düzeltmeler yapılmalıydı bence…

Danıştay’ın kararı iktidarın hık deyicisi Devlet Bahçeli tarafından "Pimi çekilmiş bomba" olarak değerlendirildi.

Dedi ki, "Danıştay bu karardan dönmeli."

***

Cumhurbaşkanının ve Ömer Çeliklerin Reşit Galip’e olan düşmanlıklarının altında onun eğitimci/ örgütçü ve devrimci kimliğinin dışında sebepler olmalı.

Buldum galiba…

1925 yılında Şeyh Sait İsyanı sırasında Ankara İstiklal Mahkemesi’nde görev yaptı ya…

Halkevlerinin gelişmesine katkılarda bulundu ya…

Kimbilir belki de Hitler zulmünden kaçan Yahudi bilim insanlarının Türkiye’ye gelmesine emek verdiğinden… Belki de ezanın Türkçeye çevrilmesine katkı koymasından…

Genç yaşına karşın yaşından çok büyük işlerin içinde yer almış Reşit Galip için Orhon Seyfi Orhon’un şu sözü onu daha iyi anlatıyor gibi: "O, bizim yürüdüğümüz yolda koşuyordu."

Türk Dil Kurumu Başkanlığı da yapmış olan Reşit Galip, koca yürekli bir devrimciydi.

Bir akşam sofrasında Atatürk’e bile diklenebilen yüreğin sahibiydi o!

5 Mart 1934’te öldü.

Şimdikileri görünce onu çok özlüyorum!