Mektuplarımı ve Düşlerimi Geri Ver; Kapitalizm               

Sağa dönüyorum….yok, sola dönüyorum….. yok… olmuyor da olmuyor!… Sabahın bilmem kaçı; gözlerim kan çanağına dönmüş, duvarda ki saatin sesi; ‘ben buradayım, ben buradayım; seni uyutmam ve hatta yaşatmam ’der gibi, kulaklarımın derin dehlizlerinde davul çalmakta.. Yattığım karyola – çok eskidi artık- Kasımpaşa bitirimi ayaklarında yampiri yampiri sağa kaykılmakta… of ve de of.

Yoksa.. Bu ayrıntılar benim yaşantımda hep var mıydı?

Yarın Salı; Avrupa sayısalı(Euro Mıllıons) var, son iki çekilişte yediyi bulan olmadı, büyük para birikti; oynamayı unutmamalı.  Çarşamba günü ‘Health Lottery’ sayısalı var, Avrupa sayısalı kadar büyük para vermese de geçen hafta oynamayı unutmuşum….bu kez kaçırmayalım. Perşembe günü ‘Postcode Lottery’ oynanacak, ‘Sunny’  beşinci ayakta yaktın beni. Sunny; köpek yarışlarında (greyhound) hiç ikircim yaşamadan banko oynadığım köpeğin ismi. Dün beni büyük hayal kırıklığına uğrattı.  Ya ‘Uçan Yel’e ne demeli? Dünkü koşularda ‘Uçan Yel’ ‘Duran Yel’e döndü. Adından da anlaşılabileceği gibi  ‘Uçan Yel’de  favori atım.  Bingo(tombalaya) ya gitmek isterdim ama oraya genelde yaşlılar gidiyor. Henüz o kadar yaşlanmadım. -galiba-    

Mahallede ki kuş ve horozların mesaiye başlama saatleri ne zamandır bu denli erkene alınmış?

Niye mi bütün bunlar gecenin bu saatinde beni ilgilendiriyor? …… Başlarım ben bu işin içine; sabahın bilmem kaçı olmuş; içinde sayısal olmayan bir düş kuramadım. İçinde talih oyunu olmayan hayal kuramayacak mıyız biz be?  Bize insan olduğumuzu hissettiren değerler nasıl da uçup gitmiş yaşantımızdan. Maddi olarak yoksulluğun cenderesinde boğulmamız yetmezmiş gibi manevi olarak da günden güne eriyip yitmiş, bir hiç olmuşuz...

Bugüne değin kapitalizmin insanlığa ait birçok şeyi öldürdüğü söylenir; yok efendim, kapitalizm romanı öldürmüş, yok efendim kapitalizm şiiri öldürmüş. Öldürmüşse öldürmüş, inanın, bütün bunlar, beni hiç ama hiç ilgilendirmiyor. Şimdilerde kapitalizmin öldürdüğü bir tek şey var beni sinirlendiren;  kapitalizm, düşlerimizi öldürdü. Bütün gece, içinde sayısal olmayan bir hayal kuramadım. Yolların sonunun Roma ya çıkması gibi düşlerin sonu da geliyor talih oyunlarına takılıyor. Gerçekten başlarım ben bu işin içine. Bana bak kapitalizm, canımı fena sıkıyorsun.  Önünden sıkça geçtiğim British Library’in yıllar öncesinden kıdemlisi, sakallı amcanın kitaplarını raflardan indirir, senin yıkılmana ait hayallerime geri dönerim. Seni son kez, ciddi olarak uyarıyorum; kapitalizm haddini bil.

Hadi hadi itiraf edin, bu sadece bana özgü bir olay değil. Siz de sabahlara kadar sayısalın katmerli hayallerini  kuranlardansınız…… Öyle değil mi?

Dünyamızı daraltılar,  tek tip uygulamasını yaşantımızın en ücra köşelerine taşıdılar. Bütün bunlara bir şey demedik, diyemedik. Bunların üstüne bir de hayallerimizi şekillendirmeye başladılar. Yok, işte buna dayanamam. Bırakın da, ne tür hayal kuracağımıza biz kendimiz karar verelim.

Bana kurduğun hayali söyle, sana ne tür bir insan olduğunu söyleyeyim. Bu da; duvar yazıları dağarcığımıza benden naçizane bir katkı olsun. 

Kapitalizmin kendini yeniden üretme becerisini somut olarak yitirdiğinde, ezilen sınıfların; düzeni, üretim ilişkilerini, yoksulluklar, eşitsizlikler ve sömürü üzerinden sorgulamaya başladığında, becerileri ve hızı küçümsenemeyecek kapitalizm sanal çözümlemeleri devreye sokar ve hayal ürünlerini pazarlamaya başlar. Sanal ürünlerin somut alıcıları bizler sınıfsal tıkanıklıkları aşmada yukarıda ironi olarak resimlemeye çalıştığımız uykusuz geçen geceleri yaşamaya başlarız. Ben kendi adıma sistemin -kapitalizm-  kendini yeniden üretme enstrümanlarına sanal dünyadaki sanal metalarını da katıyorum. Derya içinde olup deryanın farkında olmayan yığınlar kendini kandırma oyununda bin bir çıkmaz sokaktan oluşan labirentin içinde köşe kapmaca oynarken, talih oyunun biri biterken bir diğeri başlar ve bu kısır çıkmaz sistemin kendini sanal da olsa yeniden ürettiği bir döngüye evrilir. Sen ve ben belki de abartmasız hepimiz bazen bir kıyısından bazen bir köşesinden sistemi sırtlayan bu sanal oyunda somut zavallılara döneriz. Sayısalın bize çıkması hayalleriyle yatar, uykusuz geceler geçirir uykusuz kalkar, bir sonraki milli piyango çekilişinde büyük ikramiyenin bize çıkacağını düşlerken, bindiğimiz belediye otobüsünün bakımsızlıktan patlayan freninin neden olduğu kazada duvara toslamasının farkına bile varmayız. Oynanan maçların şikeli olduğunu cümle alemin bildiği futbol aldatmacasının doksanına takılırız.

Sanal Kapitalizm

Sermayenin dolaşımının tamamen tepeden tırnağa spekülatif olduğunu hatırlamak çok önemlidir (1)

‘Şunu anlamalısınız ki, spekülasyon, kumar, bizimki gibi kocaman bir işin merkezi mekanizmasıdır, yüreğidir. Evet  evet , kanı kendine çeker, her kaynaktan küçük derecikler olarak alır, toplar, nehirler halinde her yöne geri yollar ve muazzam bir para dolaşımı oluşturur. Bu, büyük işletmelerin yaşamının ta kendisidir.(Emile Zola)

Değişim değerini mutlaklaştıran bilinç (bilinçsizlik) düzeyi, ahlak ve yaşam tercihleri; kazanmak için her yöntem ve yolun denenmesi, kazanma ve kaybetmenin bireysel bir mücadele olarak algılanması, toplumsal (sınıfsal) kurtuluş kavramının saçmalık saptaması, kişisel tükenişin kabulü ve ideolojik yenilginin tescilidir. Bilince ermemiş, sistemi sorgulamayan emekçi, onun (kapitalizm) kutsal olduğuna inanmış (inandırılmış) bir ‘kul’ dur artık. Tanrının kulluğuna sistemin kulluğu eklenir.

Kapitalizmin en belirgin içsel özelliğinin büyüme zorunluluğunun güncel pratik yansıması; dünyayı mekan ve zaman boyutlarında yeknesaklaştırması, sermayenin değişik şekiller gösteren enstrümanlarından ‘talihinde’ evrenselleşmesi, en azından bölgeselleşmesini sağlamıştır. Bugün Avrupa’nın birçok ülkesinde oynana bilinen ‘Avrupa Sayısalı’ amiyane tanımıyla ‘kumar masasının’ ulaştığı boyutları ve ‘oyuncu’ kitlesinin büyüklüğünü gösteren magazinsel güzel bir örnektir.

Sermayenin büyüdükçe kitlelerin küçülmesi, fetişizmin - bilinç dışı kutsanma- sosyalist yazılımda henüz yeterince işlenmemiş bir konu.

Kapitalizm; senin, yeraltı ve yerüstü kaynaklarının sonsuz olmasının yanında soyut ve sanal kaynaklarının da sınırsız olduğunu itiraf ediyorum. Ama yine de yenilgiyi gelecek sayısalın bana çıkacağı üzerine iddiaya girerek kabul etmiyorum.

İnsanlığa ait ortak duyarlılıklar , paydası olduğumuz topluma yapabileceğimiz  insancıl  katkılar, bir şiirin, bir öykünün insanı sabahlara kadar sürükleyen çekiciliği, yazmayı düşündüğümüz romanın kahramanları, başkaları ile birlikte hiç bir ön yargı olmadan yapabileceğimiz sıradan uğraşılar,.. bunların hiç ama hiç biri geceleri düşlerinizi süsleyen, sürükleyen unsurlar olmaz, sadece ama sadece sanal aldatmacaların kölesi, körleştirilmiş kuklaları oluruz. Ücretli kölelik sanal tutsaklıkla birleşir.

Size önerim; içinde sayısal barındırmayan hayal kurgulamanız ve bunu sabahlara kadar yaşamanız. Hayalinizde-eğer gerçeği yoksa -sanal bir kadın/ ya da erkek sevgili yaratın, onunla konuşun geceler boyu. İnanın hiçte zor değil. Yapabilirsiniz bunu, kendinize ve hayal gücünüze inanın..

Hiç durmayın hemen bu akşam başlayın bu işe...

Ha bu arada; kapitalizmin yıkılmasıyla ilgili dersleri gizli ortamlarda- illegal olarak- vereceğim. O ayrı bir konu. Benden gelecek haberleri bekleyin.

Saygılar sunarım.

--------------------------------------

Kısa ilginç bilgiler

‘Ekonomisinin yüzde 79,2 oranında hizmet sektörünün( diğerleri; 20.2 endustury,0.7 tarım) oluşturduğu UK’ de ‘bahis ve talih’ oyunları gayri milli hasılaya yılda 12.48 milyar pound destek yapıyor.

Birleşik Krallıkta toplam 6219 bahis bayisi var.

Bahis oyunlarında dünyada en çok harcamanın yapıldığı ülke (ciro)  12.48 milyar ile Birleşik Krallık birinci–  10.96 milyar ile Amerika ikinci durumda.

Birleşik Krallıkta bir yılda 15 milyon insan talih oyunlarında şansını deniyor.  Bu rakam müze ve resim galerileriler ini ziyaret edenlerin sayısıyla neredeyse aynı.(2)  

İngiltere’de oynanan talih oyunları; köpek yarışından futbola, kazı kazandan, tombalaya; oynandığı yerler ve oyun türleri açısından çok çeşitlilik göstermekte. Yukarıda ki satırların İngiltere de yaşayan yazarı olarak Birleşik Krallıkta(UK) günlük ve haftalık oynanan şans oyunlarının sayısını bu yazıdan sonra araştırmaya başladım. Araştırmam henüz bitmiş değil.  Sabırlı olun! Araştırma bittiğinde size kesin sonucu bildireceğim.

1. Davıd Harvey Sermaye Muamması sayfa 63
2. Survey 2021 to 2022 Annual Report Industry Statıstıcs