Mecliste “Haka” Dansı

Geçen hafta Yeni Zelanda Parlamentosu’nda ilginç bir protesto gerçekleşti.

Sağcı hükümet, Yeni Zelanda yerlilerinin 184 yıldır varolan haklarında kısıtlamaya gitmek için; 1840 yılında İngiliz Kraliyet temsilcileri ve 500’den fazla Maori şefinin birlikte imzaladıkları Waitangi anlaşmasının yeniden yorumlanması için kanun tasarısı hazırlayınca, Maori kadın milletvekili Hana Rawhiti yasa tasarısının yazılı olduğu kağıdı yırtarak Haka Dansı yapmaya başladı.

Diğer Maori milletvekilleri de dansa katılınca, Meclis Başkanı yasa tasarısını görüşmeyi askıya aldı…

Nedir Haka Dansı?

Maorilerin savaşta düşmanı korkutmak için, gözlerini büyütüp beyaz kısmını gösterdikleri,ellerini vücutlarına ayaklarını da yere vurarak, dillerini olabildiğince dışarı çıkararak ve ellerini uzatıp bağırıp şarkı söyleyerek… düşmanı korkutup savaştan kaçırtmayı amaçlayan figürler dizisi…

Kısa tarihçe…

İngilizler Avustralya’dan sonra Yeni Zelanda’yı da sömürgeleştirmek isterler.
Ama Yeni Zelanda yerlileri Maori’ler; farklı dilleri konuşan ve küçük kabileler halinde yaşayan Avustralya yerlileri gibi kolay lokma değildirler.
Birliklerini sağlamışlardır.
Kralları vardır.

Savaşır ve direnirler.

Sonunda,İngilizler 1840 yılında Maorilerle Waitangi anlaşmasını yapmak zorunda kaldılar.
Maoriler bu yasa ile dil ve toprak dahil hukuksal haklarını (görece) güvenceye aldılar.

Şu anda iktidarda olan muhafazakar sağcı hükümetten önceki İşçi Partisi’nin Jacika Ardern başbakanlığındaki hükümet,
Maorilerin var olan haklarını geliştirmek için adımlar attı.

Başbakan Ardern, okullarda sömürgeci geçmişin gerçek yüzünün gizlenmeye çalışıldığını belirterek:
“Öğrenelim, Öğretelim ve Hatırlatalım” başlığıyla müfredatta değişikliğe gitti.

Yeni müfredat, Maorilerin adanın ilk sahibi olduğunun,
İngiliz sömürgeciliği döneminde yerli halka yönelik üstü örtülen baskıların ortaya çıkarılmasının, bu süreçte çekilen acıların ve 1840 Waitangi Anlaşması’nın öğretilmesini içeriyordu.

Jesica Ardern hükümeti,bu eğitim atılımı ile birlikte,Maori dilinin yaygın öğretimi, resmi kurumlarda kullanılmasının geliştirilmesi, Maorilerin yaşam standartlarının ve haklarının iyileştirilmesi için uygulamalar başlattı.

Maorilerin sağlık hizmetine daha kolay erişebilmeleri için Sağlık Bakanlığı bünyesinde,
doğrudan Maoriler tarafından yönetilen Maori Sağlık Otoritesi’ni kurdu…

Jesica Ardern’in görev süresi bitmeden kendi isteğiyle politikadan çekilmesi ve ardından yapılan seçimde iktidara gelen sağcı,
muhafazakar partiler koalisyonunun ilk işi, Maori Sağlık Otoritesi’ni kapatmak oldu.

Maori ve İngilizce dillerinin birlikte kullanılanıldığı resmi kurumlarda İngilizceye öncelik verilmesi kararını aldı.
Maorilerin sosyal haklarında kısıtlamalara gitti…

Sonunda da, Maorilerin 184 yıl önceki anlaşmayla elde ettikleri hakların yeniden gözden geçirilmesi için kanun tasarısı hazırladı…

Bunun üzerine Maori Kralı’nın çağrısıyla, ülkenin dört bir yanındaki Maoriler seçtikleri temsilcileri başkent Auckland yakınlarında bir kasabada toplandılar.

Kral, tüm Maorileri geleneklerine sahip çıkarak ‘kendileri olma’ya ve direnmeye çağırdı.
Yeni Zelanda’nın dört bir yanından binlerce Maori bugün (19 Kasım), Başkent Auckland’a varmayı hedefleyerek yürüyüşe geçti…

Bu gelişmeler üzerine Başbakan C.Luxon şu açıklamayı yaptı:

“Yeni Zelanda’lıların yasal gösteri düzenlemeleri en doğal haklarıdır.
İlerleyen süreçde protestolar daha da artabilir…
Şu anda başkente yürüyen göstericiler parlamentoya ulaştıklarında onlarla görüşmeye açığım…”

(Bu açıklama size hiç yabancı gelmiyor değil mi?..
Türkiye’de de hep böyle olmuyor mu!…)

Yazıyı, Maorilerin gösteri boyunca söyledikleri şarkının birkaç dizesiyle bitirelim:

“Yan yana durun! Yan yana!..
  Zirveye çıkacağız, zirveye!..
 Güneşin doğduğu yere!..”