'Kadınlığımdan Utanın...'

Eşim ve ben kronik kalp hastasıyız.
İtalya ile oynadığımız yarı final maçını zor da olsa bitirebilen Nuran,final maçının heyecanına dayanamayacağı için seyredemedi.Ben salondan üst kattaki eşime yayın yaptım…

Maç biter bitmez de ortadaki sehpanın çevresinde Amerikan kızılderililerinin ateş dansını yaparcasına dönmeye başladım.
Baktım Nuran şaşkınlıkla beni seyrediyor…
İyi ki torunlar tatili bitirip gitmişlerdi…
O halime çok gülerlerdi…

Atatürk’ün kızları bir kez daha bizi gururlandırdılar…

20 sene öncesine gidiverdim.
Japonya’da Dünya Kupası’na katılmıştık.
İtalya ile oynarken, daha ilk sayının ardından koç mola alınca seyirciler ve televizyonda maçı izleyenler şaşırmışlardı.
Dakika bir ve mola!..
Oyuncularımız toplanıp saygı duruşuna geçince iyice şaşırdılar…
Onlar şaşırırken biz duygulandık; çünkü tarih 10 Kasım 2003, saat ise 9’u 5 geçiyordu…

Gelin bugün bu çığırı başlatan bir onur kadınımızı anarak voleybolcu kızlarımızı selamlayalım…

Fenerbahçe erkek voleybol takımının tek kız oyuncusu…
Sabiha Rifat Gürayman…

Gelin kendisi anlatsın:

“Ben 1910 doğumlu Sabiha Rıfat, babası Yüzbaşı Rıfat Bey’i yaralı, yorgun bir savaşçı olarak anımsıyorum.
Kars’da, Filistin’de,
Balkanlar’da dövüşmüş,
vurulup esir düşmüş babamı.”

İstanbul…Kız Lisesi…

“İngilizler müsaade etmemişlerdi Halide Edip’in konuşmasına. Kalabalığı dağıttılar. Ama herkes Mustafa Kemal’i konuşuyordu. Her geçen gün bir arkadaş aramızdan kayboluyordu.
‘Babası ile Anadolu’ya geçti, Mustafa Kemal’in yanına…’ diyorlardı.
Gıpta ediyor, özlem duyuyor,
birer kahraman olarak düşünüyorduk giden arkadaşlarımızı…”

Ve mühendislik…

İstanbul Kız Lisesi’ni bitirmiştir. İyi voleybol oynamaktadır…

“Okul arkadaşım Nesibe’ye uğramıştım.Atatürk’ün emri ile Mühendislik Mektebi’ne bu yıl kız öğrenci alınacağını söyledi.
(o zamanki adıyla Mühendishane-i Bahr-i Hümayun, bugünün İstanbul Teknik Üniversitesi.M.T)
Koşup gittik. Kayıtlar o gün kapanıyordu. Giriş sınavlarına ise iki gün kalmıştı. 
‘Boşuna yorulma kızım…’
dediler. Tepem atmıştı. ‘Beyefendi, bana sadece kayıt şartlarını söyleyiniz…’ dedim.
…Okulda 350 erkek öğrencinin arasında iki kız talebe idik, Melek ve ben…”

Voleybol…

Okulun sadece erkeklerden oluşan Voleybol takımı vardır: Ateş…
Sabiha o kadar iyi oyuncudur ki onu da takıma alırlar.
Sonra da Fenerbahçe kulübünün oyuncusu olur.
Erkeklerin içinde tek kız…

“Artık erkek arkadaşlarımla spor yapabiliyordum. O yıllar Galatasaray ve Fenerbahçe takımları vardı. Birinci yılın sonunda okulun voleybol takımına seçildim. Sonra Fenerbahçe kulübüne kaydedildim…”

Türkiye klüpler liğinde ilk kadın voleybolcumuzdur…

Şantiye…
İlk işi 1933-1934 yılları arasında Erzurum Çeşmesi semtindeki iki ortaokul projesidir.
Cumhurbaşkanı olduktan sonra ilk karşılaşmalarında İnönü kendisine:
"Ben sizi tanıyorum efendim.
Siz şu okulu yapan mühendis hanım değil misiniz…" der.

O yıllar Ankara-Beypazarı yolunda bir köprü yapılacak.

“Başmühendise 'ben gitmek istiyorum' dedim. ‘Dağbaşında şantiyede bir kadın mühendis olmaz’ dedi.
Direndim…”

Ve gider.

“Kış bastırmıştı, yollar bozuktu. İşin bir an önce bitmesi gerekiyordu… Birden içeri müteahhit girdi. ‘Gidiyorlar mühendis hanım’ dedi. Çırayı kaptığım gibi dışarı fırladım.Var gücümle, ‘Durun, durun…’ 
diye bağırdım. 
‘Nereye gidiyor sunuz?..’
Daha iyi para alacaklarını, bu nedenle köydeki cami yapımına gittiklerini söylediler.
‘Yazıklar olsun.’ dedim.
‘Kadınlığımdan utanın…’
Camiden çok bu köprünün yapımı gerekli, dönün bu işimizi bitirelim…’ dedim.
Bitirdik.
Yıllar sonra öğrenebildim.
Bizim kemer köprüye ‘Kız Köprüsü’ adını takmışlar. Ne kadar sevindim duyunca…”

Sabiha Rıfat Gürayman Anıtkabir’in yapımında kontrol şefliğine getirilir.

“Atatürk mü? Peygamberimdi. Yazıyı okuyunca ağladım… Büyük devrimciye olan borcumun altında eziliyordum. Bu borcun hiç değilse küçücük bir parçasını ödeyebilmek için bu ne kadar güzel bir raslantı idi…”
(Alıntılar, Milliyet Gazetesi’nin 20/12/1973 günkü sayısında gazeteci Güngör Gönültaş’ın Sabiha Rıfat Gürayman ile yaptığı röportajından.MT)

Anıtkabir’e gelen yabancı konuklara yapı ile bilgiyi Sabiha Hanım verir…
Ziyarete gelen Yunanistan Başbakanı Venizelos, Sabiha hanımın elini sıkarak:
“Hayatımda ilk defa böylesine büyük bir işin başında bir kadın görüyorum. Sizi tebrik ederim.” der…

Voleybolcu kızlarımızın Japonya’da oyunu durdurarak Atatürk’e saygı duruşuna geçtikleri 2003 yılında yitirdik ilk voleybolcumuz, ilk mühendisimiz olan bu devrimci kadınımızı.
Şimdi İzmir Doğançay’da görevini yapmanın huzuruyla yatıyor…

Voleybolcularımızı niçin ‘Atatürk’ün Kızları’ olarak tanımlayıp bu yaşta ateş dansı yaparak selamladığımı 
anlatmak istedim…

Yazının başlığına gelince,
voleybolcu kızlarımıza çirkince saldıranlara karşı ilk voleybolcu kadınımızın Sabiha Hanım’ın yanıtı olsun…