17.06.2023, 18:10

Keman Kraliçesi: Suna Kan

Bir siyah-beyaz fotoğraf...

Çankaya Köşkü’nde çekilmiş...

Cumhurbaşkanı İsmet İnönü,

sağında Suna Kan, solunda ise İdil Biret...

Şefik Kahramankaptan’ın  “İsmet İnönü ve Harika Çocuklar” kitabı, yetenekli çocukların o dönem yurt dışında öğrenim yapmalarını sağlayan yasanın bize nice uluslararası değerler kazandırdığını gösterir.

Fotoğraf da, genç Cumhuriyet’in kültüre, sanata, genç kuşaklara verdiği önemi de yansıtır.

****

Babası viyola sanatçısı Nuri Kan’dı Suna Kan’ın.

Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası’nda çalıyordu.

Müzik genlerinden geliyordu…

Muhteşem yetenekliydi. Muazzam bir eğitim aldı.

Dünya çapında ün kazanan keman sanatçımız oldu.

Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestramızın da Baş Kemancısıydı.

****

Bir Cumhuriyet çiçeğiydi o. 

Ona “Türkiye’nin Mozart’ı” da derlerdi.

Çok sesli müziğimizin tartışmasız temsilcisiydi.

Eski Kültür Bakanlarından Fikri Sağlar’ın dediği gibi;

“Suna Kan, ‘Harika Çocuk Yasası’yla laik demokratik Türkiye Cumhuriyeti’nin bir başka niteliğini dünyaya anlatan evrensel örnektir.”

18 Nisan 1946’da ilk resitalini Ankara Devlet Konservatuarı’nın konser salonunda Mozart’ın 5. Keman Konçertosu’nu seslendirerek vermişti.

Bu resital nedeniyle bir başka yıldızımız piyanist İdil Biret’le “Harika Çocuklar” olarak anılmıştı.

İsmet Paşa’nın çıkarttığı “Harika Çocuklar Yasası” uyarınca, “müzik eğitimini devlet bursuyla” yurt dışında yapmıştır.

Paris Konservatuarı’nda Gabriel Bouillon’la çalışmış,1952 yılında konservatuvarı birincilikle bitirmiştir…

****

Suna Kan,

her zaman Cumhuriyet ilke ve değerlerine bağlı kalmış, “Ben Atatürk’ün kızıyım” demiştir.

Edirne’den Hakkari’ye, Anadolu’yu karış karış gezmiş,  bir çok kent ve kasabada konserler vermiş, Klâsik Batı Müziğinin tanıtımına katkı koymuştur.

Dünyanın hemen hemen her yerinde sahne almıştır.

Repertuvarında mutlaka Ulvi  Cemal Erkin ya da Adnan Saygun konçertolarına yer vermiştir.

“Devlet Sanatçısı” unvanını alan ilk kadın sanatçımızdır da bu arada.

Fransız Devlet Nişanı’nı da 1976’da almıştır.

Bir başka gurur kaynağımız piyano sanatçısı Gulsin Onay  Meral Sayın’ın kitabı ”Kemana Adanmış Bir Ömür” kitabında önsözünü şöyle bitirir;

“Klasik müziğin ülkemizde yaygınlaşması için büyük emek veren ve ülkemizin her yerinde kemanıyla kalplere dokunmuş bir sanatçı.

Tabii ki Türk bestecilerinin yapıtlarını da yurt dışında dinletirken hayranlık uyandıran, uluslararası düzeyde muhteşem bir virtüöz…”

****

Evrensel virtüözümüz Kan’ın kemanı da ilginç öyküye sahiptir.

71 yıl o enstrümanını yanından ayırmamıştır sanatçı.

Her röportajında ''Bu keman bana kimin hediyesi bilmiyorum ama kendisine müteşekkirim, tüm ömrümce benimleydi.'' demiştir.

Suna Kan anlatıyor; “Fransa'da müzik eğitimi aldığım dönemde iyi bir kemanım yoktu. Benimle ilgilenmek üzere bakanlığın görevlendirdiği ‘talebe müfettişi’ yıl sonu sınav döneminde bana iyi bir keman kiraladı. Sınavlar sona erince bu keman iade edildi.

Sonra müfettiş 1952 yılında kullandığım 1752 yapımı kemanı getirdi.

O zaman bu keman kiralama işi Türkiye'de duyulmuş herhalde. İstanbul'da bir hanım, topluca bir para yollamış Paris'teki talebe müfettişine, tek şartı da isminin açıklanmaması olmuş. Benim bu hikayeden 7-8 sene önce haberim oldu. Daha önce haberim olsaydı, en azından hanım yaşamıyorsa bile ailesini bulurdum, bir şey yapardım. O zamanki talebe müfettişi yaşıyordu, şimdi vefat etti, ona sorardım. Artık sorabileceğim, öğrenebileceğim kimse kalmadı. Bu keman bana kimin hediyesi bilmiyorum, ama kendisine müteşekkirim, tüm ömrümce benimleydi.”

****

5 yaşında başladığı müzik, asil duruşu 87 yıllık hayatının yaşam biçimiydi Suna Kan için.

Olağanüstü bir müzik dâhisiydi.

Ona göre “Notalar cennetin kapısısnı aralardı”.

Olgunluk döneminden başlayarak bir yandan da öğrenciler yetiştirmiştir Suna Kan.

O Türk insanının klasik Batı müziğine  açılan yüzlerinden biri oldu yıllarca.

Bir başarı hikayesiydi onunki.

Usta Tiyatrocu

Orhan Aydın  vefatının ardından şu cümleyi paylaşmıştı,

“Suna Kan, bahar dallarından yaz güneşlerine bitmeyen senfoni…”

Evet Orhan Usta;

o efsane senfoninin ardından bakakaldık umarsızca.

Efsanedir “Keman Kraliçesi”, yeri asla doldurulmayacaktır. 

Sanata, hayata bıraktığı renklere izlere saygıyla, minnetle.

Güzel uyusun…

Yorumlar (0)
17
parçalı bulutlu
banner17
Günün Karikatürü Tümü
Günün Anketi Tümü
Bergama İl Olmalı mı?
Bergama İl Olmalı mı?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 38 102
2. Fenerbahçe 38 99
3. Trabzonspor 38 67
4. Başakşehir 38 61
5. Kasımpasa 38 56
6. Beşiktaş 38 56
7. Sivasspor 38 54
8. Alanyaspor 38 52
9. Rizespor 38 50
10. Antalyaspor 38 49
11. Gaziantep FK 38 44
12. A.Demirspor 38 44
13. Samsunspor 38 43
14. Kayserispor 38 42
15. Hatayspor 38 41
16. Konyaspor 38 41
17. Ankaragücü 38 40
18. Karagümrük 38 40
19. Pendikspor 38 37
20. İstanbulspor 38 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 34 75
2. Göztepe 34 70
3. Sakaryaspor 34 60
4. Bodrumspor 34 57
5. Ahlatçı Çorum FK 34 56
6. Kocaelispor 34 55
7. Boluspor 34 53
8. Gençlerbirliği 34 51
9. Bandırmaspor 34 50
10. Erzurumspor 34 44
11. Ümraniye 34 43
12. Manisa FK 34 40
13. Keçiörengücü 34 40
14. Adanaspor 34 39
15. Şanlıurfaspor 34 38
16. Tuzlaspor 34 38
17. Altay 34 10
18. Giresunspor 34 7
Takımlar O P
1. M.City 38 91
2. Arsenal 38 89
3. Liverpool 38 82
4. Aston Villa 38 68
5. Tottenham 38 66
6. Chelsea 38 63
7. Newcastle 38 60
8. M. United 38 60
9. West Ham United 38 52
10. Crystal Palace 38 49
11. Brighton 38 48
12. Bournemouth 38 48
13. Fulham 38 47
14. Wolves 38 46
15. Everton 38 40
16. Brentford 38 39
17. Nottingham Forest 38 32
18. Luton Town 38 26
19. Burnley 38 24
20. Sheffield United 38 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 95
2. Barcelona 38 85
3. Girona 38 81
4. Atletico Madrid 38 76
5. Athletic Bilbao 38 68
6. Real Sociedad 38 60
7. Real Betis 38 57
8. Villarreal 38 53
9. Valencia 38 49
10. Deportivo Alaves 38 46
11. Osasuna 38 45
12. Getafe 38 43
13. Celta Vigo 38 41
14. Sevilla 38 41
15. Mallorca 38 40
16. Las Palmas 38 40
17. Rayo Vallecano 38 38
18. Cadiz 38 33
19. Almeria 38 21
20. Granada 38 21

Gelişmelerden Haberdar Olun

@