John Moshoeu
Iorfa ismini daha önce duyanınız olmuştur sanırım… Duymayanlar ya da hatırlamayanlar için kısaca anımsatmak istiyorum;
90’lı yıllara girilirken, ülkemiz en üst futbol liginde, bir Afrikalı ya da Afrika kökenli futbolcu oynatma yarışı başlamıştı. Elbet ki, yabancı futbolcuyu bulup, ülkemize getirme konusunda ihtisas sahibi olan ve ligimizi de domine eden üç büyükler başı çekecekti bu hususta…
Aslında İngiltere, Hollanda, Belçika ve Fransa liglerinde Afrika kökenli siyahi futbolcu sayısı oldukça fazlaydı, çünkü; zaten o ülke vatandaşları içerisinde doğan, büyüyen ve yaşayan binlerce Afrika kökenli insan vardı. Ama ligimizde siyahi bir futbolcunun boy göstermesi, ancak ve ancak transfer ile olabilirdi ki, Beşiktaş’ın sadece kısa bir süre oynatabildiği Ferdinand, buna en iyi örneklerdendir. Ancak iyi futbolcuyu, öyle şırrak diye getiremiyordunuz o senelerde.
Her neyse, Galatasaray takımı 1991 yılında Dominic Iorfa adındaki siyahi oyuncuyu İngiltere liginden transfer etti. Afrika kökenli oyuncuları, ülkemiz ligine getirme, oynatma yarışının fitilini de ateşlemiş oldu.
Peki, Iorfa iyi miydi? Galatasaray’da dönemin hocası Mustafa Denizli’nin istediği bir transferdi ve dönemin Başkanı Alp Yalman, oyuncunun kötü performansı ile ilgili olarak “O adamın günahı da, sevabı da Denizli’ye ait. Çünkü alınmasını O istedi” şeklindeki açıklamalarıyla, topu üzerinden atıyordu. Ve hatta, o yıllarda ligimizde Aydınspor forması giyen ve Belçika Liginde Iorfa ile birlikte forma giymiş olan Cezayirli oyuncu Amani’nin, “Iorfa’nın gol atabilmesi için, yan yana ve üstü üste dört kale daha lazım” şeklindeki açıklaması, oyuncunun ne kadar da kötü bir transfer olduğunu fazlasıyla kanıtlıyordu. Galatasaray da, fazla dayanamadı ve kısa süre sonra Iorfa’nın sözleşmesini fesih etti zaten.
Ne var ki, zaman geçtikçe, Afrika kökenli oyuncular konusunda kötü örnekler, yerlerini iyiye ve hatta çok çok iyiye bırakabildi. Dışarıdan uyguna futbolcu bulup, ligimize kazandırma konusunda, kendisine profesör unvanı yakışacak olan, Gençlerbirliği’nin efsane başkanı, rahmetli İlhan Cavcav da, öyle Afrikalı futbolcular getirdi ki, terim yerinde olursa, yer yerinden oynadı; Onlar oynadıkça…
İşte bunlardan biri de John Moshoeu… Bizzat İlhan Cavcav’ın çabasıyla, ülkemize futbol oynamaya gelen ve büyük başarı yakalan dörtlüden biri… Sonraları Real Madrid’e transfer olan Geremi, leblebi gibi gol atan Kona ve Khuse ile birlikte Gençlerbirliği’nin yolunu tutan Moshoeu, o kadar başarılı oldu ki, o seneler ligimizde fırtınalar estiren Kocaelispor’a transfer oldu. Burada Türkiye Kupası Şampiyonluğu sevinci yaşayan ve futbolunu daha da ileri götüren Moshoeu, Fenerbahçe formasını da üç sezon başarıyla terletti. Ardından Bursaspor’a transfer olan ve orada da iki sezon geçiren Moshoeu, 2003 yılında ülkemizden ayrıldı ve memleketine, Güney Afrika Cumhuriyeti’ne döndü. Ve 2011 yılında da aktif futbolculuk hayatına noktayı koydu.
Ancak, sağlıklı yıllarını geride bırakan ve hayatının son iki yılında kendisine konan kanser teşhisini, temize çıkaramayan Moshoeu, futbolu bıraktıktan sadece dört yıl sonra 2015 yılının 21 Nisan’ında hayata gözlerini yumdu. Ülkemiz futboluna faydası dokunanlardan olan ve onurlu yaşantını yitirmeyen John Moshoeu’yi anarken, bugün dünyada olmayan tüm spor emekçilerini de yâd edelim. Ruhlarının şad olması dileklerimle…
Dipnot; “Onur, insan hayatından uzun yaşar.” Anonim.

Bergama İl Olmalı mı?
| Takımlar | O | P |
|---|---|---|
1. Galatasaray |
20 | 49 |
2. Fenerbahçe |
19 | 43 |
3. Trabzonspor |
20 | 42 |
4. Göztepe |
20 | 39 |
5. Beşiktaş |
20 | 36 |
6. Başakşehir FK |
20 | 30 |
7. Samsunspor |
20 | 30 |
8. Gaziantep FK |
20 | 25 |
9. Kocaelispor |
19 | 24 |
10. Alanyaspor |
20 | 22 |
11. Gençlerbirliği |
20 | 22 |
12. Çaykur Rizespor |
20 | 20 |
13. Antalyaspor |
20 | 20 |
14. Konyaspor |
20 | 19 |
15. Eyüpspor |
20 | 18 |
16. Kasımpaşa |
20 | 16 |
17. Kayserispor |
20 | 15 |
18. Fatih Karagümrük |
20 | 9 |
| Takımlar | O | P |
|---|---|---|
1. Amed SK |
23 | 46 |
2. Erzurumspor FK |
23 | 45 |
3. Esenler Erokspor |
22 | 41 |
4. Çorum FK |
23 | 41 |
5. Bodrum FK |
23 | 39 |
6. Pendikspor |
23 | 39 |
7. Bandırmaspor |
23 | 36 |
8. Boluspor |
23 | 35 |
9. Iğdır FK |
23 | 34 |
10. Keçiörengücü |
23 | 33 |
11. Van Spor FK |
23 | 31 |
12. Manisa FK |
23 | 31 |
13. İstanbulspor |
23 | 31 |
14. Sivasspor |
23 | 30 |
15. Ümraniyespor |
22 | 27 |
16. Sarıyer |
23 | 27 |
17. Serik Belediyespor |
23 | 26 |
18. Sakaryaspor |
23 | 23 |
19. Hatayspor |
23 | 7 |
20. Adana Demirspor |
23 | 2 |
| Takımlar | O | P |
|---|---|---|
1. Arsenal |
24 | 53 |
2. Manchester City |
24 | 47 |
3. Aston Villa |
24 | 46 |
4. Manchester United |
24 | 41 |
5. Chelsea |
24 | 40 |
6. Liverpool |
24 | 39 |
7. Brentford |
24 | 36 |
8. Fulham |
24 | 34 |
9. Everton |
24 | 34 |
10. Newcastle United |
24 | 33 |
11. Sunderland |
23 | 33 |
12. Bournemouth |
24 | 33 |
13. Brighton & Hove Albion |
24 | 31 |
14. Tottenham |
24 | 29 |
15. Crystal Palace |
24 | 29 |
16. Leeds United |
24 | 26 |
17. Nottingham Forest |
24 | 26 |
18. West Ham United |
24 | 20 |
19. Burnley |
23 | 15 |
20. Wolverhampton |
24 | 8 |
| Takımlar | O | P |
|---|---|---|
1. Barcelona |
22 | 55 |
2. Real Madrid |
22 | 54 |
3. Atletico Madrid |
22 | 45 |
4. Villarreal |
21 | 42 |
5. Real Betis |
22 | 35 |
6. Espanyol |
22 | 34 |
7. Celta Vigo |
22 | 33 |
8. Real Sociedad |
22 | 28 |
9. Osasuna |
22 | 26 |
10. Deportivo Alaves |
22 | 25 |
11. Athletic Bilbao |
22 | 25 |
12. Girona |
22 | 25 |
13. Elche |
22 | 24 |
14. Sevilla |
21 | 24 |
15. Valencia |
22 | 23 |
16. Getafe |
22 | 23 |
17. Rayo Vallecano |
22 | 22 |
18. Mallorca |
21 | 21 |
19. Levante |
21 | 18 |
20. Real Oviedo |
22 | 16 |
Galatasaray
Fenerbahçe
Trabzonspor
Göztepe
Beşiktaş
Başakşehir FK
Samsunspor
Gaziantep FK
Kocaelispor
Alanyaspor
Gençlerbirliği
Çaykur Rizespor
Antalyaspor
Konyaspor
Eyüpspor
Kasımpaşa
Kayserispor
Fatih Karagümrük
Amed SK
Erzurumspor FK
Esenler Erokspor
Çorum FK
Bodrum FK
Pendikspor
Bandırmaspor
Boluspor
Iğdır FK
Keçiörengücü
Van Spor FK
Manisa FK
İstanbulspor
Sivasspor
Ümraniyespor
Sarıyer
Sakaryaspor
Hatayspor
Adana Demirspor
Arsenal
Manchester City
Aston Villa
Manchester United
Chelsea
Liverpool
Brentford
Fulham
Everton
Newcastle United
Sunderland
Bournemouth
Brighton & Hove Albion
Tottenham
Crystal Palace
Leeds United
Nottingham Forest
West Ham United
Burnley
Wolverhampton
Barcelona
Real Madrid
Atletico Madrid
Villarreal
Real Betis
Espanyol
Celta Vigo
Real Sociedad
Osasuna
Deportivo Alaves
Athletic Bilbao
Girona
Elche
Sevilla
Valencia
Getafe
Rayo Vallecano
Mallorca
Levante
Real Oviedo