12.05.2024, 11:18

"İstiklal'in Müftüsü”'nün konağı yakılırsa…

Çocukluğumuzun gençliğimizin muhitidir Basmane...

Tarihtir, geçmiştir...

Güzel İzmir’dir... Altınpark’ıyla, Dönertaş Sebili’yle, Tilkilik Çarşısı’yla, Carfi Köşkü’yle, Uşakizade Konağı, Mavi Kortejosu, Oteller Sokağı’yla, Gar Binasıyla, hamamlarıyla, Kumrulu Mescidiyle, Altınordu’yla, Hatuniye Camii, artık geride kalmış Atlas, Cem, Gönül, Efedayı açık, Yıldız, İmren, Lale, Yeni gibi kapalı sinemalarıyla…

Bugün de bağımız sürer Basmane’yle...

Zaman zaman dolaşırız geçmişimizi anımsatan sokaklarında...

Mahallemiz Pazaryeri’nde (Bayramyeri), Kadı Avlusu, Taslıçeşme, Agora’da… 

****

İşte tarihi köşkleriyle, konaklarıyla, cumbalı evleriyle bezeli Basmane’nin -sözde- koruma altındaki konaklarından biriydi “İstiklalin Müftüsü” Rahmetullah Efendi’nin Konağı da...

Yaktılar bu tarihi konağı, yaktılar!..

Cayır cayır yaktılar, küle çevirdiler...

****

Bundan sonrasını -en iyisi-

Yaşar Aksoy Ustamız anlatsın; 

“İzmir Müftüsü Müftü Rahmetullah Efendi, 1919-1922 arası Yunan işgalinde, hem gizli direniş örgütünde gösterdiği üstün yararlıklar, hem de psikolojik olarak dini varlığının da etkisiyle halkta işgalciye boyun eğmeme noktasında inanılmaz bir moral vermiş, bir gerçek kuvayı milliyeci idi..

Kırmızı Kedi Yayınevi’nden çıkan ve büyük kitlelere ulaşan 'Gavur Mümin -Gazi Paşa’nın Casusu' isimli kitabımda Rahmetullah Efendi bölümünü kısaltarak sunayım önce: ‘Yunan İşgalinde İzmir gizli direniş örgütünün bir üyesi olan ve tüm vatanseverler üzerinde dini ve milli bir psikolojik ağırlığı bulunan İzmir Müftüsü Rahmetullah Çelebi Efendi, işgal öncesinde İzmir’de Maşatlık Tepesi’nde düzenlenen Redd-i İlhak Mitinginde, vatan sevgisinin dinsel imandan kaynaklandığını belirtmiş, 'Kardeşlerim, ciğerlerinizde bir soluk nefes kaldıkça, damarlarınızda bir damla kan kaldıkça, anavatanımızı düşmanlara teslim etmeyeceğinize Kur’an-ı Kerim’e el basarak benimle birlikte yemin edin…' şeklindeki söylevi ile şehir halkını direnişe çağırmıştı.

Yunan İşgal boyunca Türklerin din şemsiyesi altında korunmasını sağladı, İşgal Valisi Steryadis ve Kumandan Zafiryu ile dikkatli bir ilişki sağlayarak görevinin başında kalmasını bildi ve Milli Mücadele'ye manen desteğini sürdürdü. Osmanlı Devleti’nin son, Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Müftüsü olan Rahmetullah Efendi, Gazi Mustafa Kemal’in takdirini kazandı, 29 Ocak 1923’te Atatürk’ün Latife Hanım’la nikâhlarını kıydı.

Vefat ettiği 28 Ağustos 1944 tarihine kadar müftü idi. Aydın ve vatansever bir din adamıydı.

Yıllar içinde tahrip olan kabri, gazeteci Hasan Tahsin Kocabaş’ın ısrarlı takibi ve Büyükşehir Belediyesi Başkanı Aziz Kocaoğlu’nun emirleri ile 2017 yılında yeniden onarıldı. Namazgah’taki konağı ise Konak Belediyesince 2015 yılında restore ettirildi, ancak bina sahipsiz kaldı.

Bölge zaten sonra Suriyelilerin ve Afrikalıların işgali altına girdi.

Koruma altında, ancak içinde kiracı olmadığı için giren çıkanın belli olmadığı tarihi konak, 7 Mayıs akşamı bilinmeyen kişilerce ateşe verildi,  bina kül oldu.

Şimdi diyecekler ki, tinerciler yaktı, sarhoşlar yaktı, mahalleye egemen olmuş Araplar yaktı, yok inşaat mafyası yaktı..

Hayır.. Hayır.. Hayır..

Sözünü ettiğimiz müftü konağının 200 metre ilerisindeki, büyük dedem Hattat- Hacı Hacı Emin Efendi’nin büyük oğlu dedem Müderris Hilmi Efendi’nin kurucu müdürlüğünü yaptığı tarihi ‘Misakı Milli İlkmektebi’ni de ateşe verdikleri zaman da aynı şeyler söylendi..

Ama okulun ateşe verildiği tarih 9 Eylül 1980 gecesi idi... Yani İzmir’in kurtuluş gününü gecesi...

İsmi de 'Misakı Milli' idi....

Kadifekale’den aşağı inen bir maskeli çete, okulu gece yarısı ateşe vermişti.

Dedemin okulu 3 gün dayansa, 12 Eylül askeri darbesi olacak ve okul kurtulacaktı. Olmadı..Günümüzde ise, ‘İstiklalin Müftüsü’ Rahmetullah Efendi’nin konağı ateşe verilebilir, koruyun, kollayın..’ diye televizyonlarda boğazını defalarca yırtan Gazeteci Hasan Tahsin Kocabaş’ın sert uyarılarına kimse kulak vermedi...

Ne valilik, ne belediye, ne Emniyet, ne de havalı Koruma Kurulları..

Hep demişimdir;

‘İzmir, her çevre tarafından işgal edilmiştir’ diye..

Yazıklar olsun.. Yuh hepimize…”

****

Bu güzel ülkenin kentleri, kasabaları gibi Güzel İzmir de kendisiyle özdeşleşen tarihi güzellikleriyle bir çekim alanı.

Tarihi, kültürel mirası korumak da insanlık görevimiz değil mi? 

Yaşar Aksoy’un paylaşımını okuyunca Hasan Hüseyin’in dizeleri geldi usuma, yazdım yorum:

“Kör olasın demiyorum, kör olma da gör beni.

Gör beni…”

Koruma altındaymış ya Rahmetullah Efendi’nin konağı...

Nasıl korumaysa…

Sonra da Havra Sokağı’nın Kemeraltı girişindeki “Tarihi Basmane Lokmacısı’’nda karşılaştığım Orhan Beşikçi’nin sözlerini anımsadım;

“Basmane’de yaşanmış öyküler çok, bu binalar yok olursa bu öyküler de yok olacak!

1922 İzmir yangının yakamadığı yerler, şimdi yakılıp gidiyor…”

Yorumlar (0)
17
parçalı bulutlu
banner17
Günün Karikatürü Tümü
Günün Anketi Tümü
Bergama İl Olmalı mı?
Bergama İl Olmalı mı?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 37 99
2. Fenerbahçe 37 96
3. Trabzonspor 37 64
4. Başakşehir 37 58
5. Beşiktaş 37 56
6. Kasımpasa 37 53
7. Alanyaspor 37 51
8. Sivasspor 37 51
9. Rizespor 37 50
10. Antalyaspor 37 48
11. A.Demirspor 37 44
12. Samsunspor 37 43
13. Kayserispor 37 42
14. Konyaspor 37 41
15. Gaziantep FK 37 41
16. Ankaragücü 37 40
17. Hatayspor 37 38
18. Karagümrük 37 37
19. Pendikspor 37 37
20. İstanbulspor 37 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 34 75
2. Göztepe 34 70
3. Sakaryaspor 34 60
4. Bodrumspor 34 57
5. Ahlatçı Çorum FK 34 56
6. Kocaelispor 34 55
7. Boluspor 34 53
8. Gençlerbirliği 34 51
9. Bandırmaspor 34 50
10. Erzurumspor 34 44
11. Ümraniye 34 43
12. Manisa FK 34 40
13. Keçiörengücü 34 40
14. Adanaspor 34 39
15. Şanlıurfaspor 34 38
16. Tuzlaspor 34 38
17. Altay 34 10
18. Giresunspor 34 7
Takımlar O P
1. M.City 38 91
2. Arsenal 38 89
3. Liverpool 38 82
4. Aston Villa 38 68
5. Tottenham 38 66
6. Chelsea 38 63
7. Newcastle 38 60
8. M. United 38 60
9. West Ham United 38 52
10. Crystal Palace 38 49
11. Brighton 38 48
12. Bournemouth 38 48
13. Fulham 38 47
14. Wolves 38 46
15. Everton 38 40
16. Brentford 38 39
17. Nottingham Forest 38 32
18. Luton Town 38 26
19. Burnley 38 24
20. Sheffield United 38 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 37 94
2. Barcelona 37 82
3. Girona 37 78
4. Atletico Madrid 37 73
5. Athletic Bilbao 37 65
6. Real Sociedad 37 60
7. Real Betis 37 56
8. Villarreal 37 52
9. Valencia 37 48
10. Deportivo Alaves 37 45
11. Osasuna 37 44
12. Getafe 37 43
13. Sevilla 37 41
14. Celta Vigo 37 40
15. Las Palmas 37 39
16. Rayo Vallecano 37 38
17. Mallorca 37 37
18. Cadiz 37 33
19. Granada 37 21
20. Almeria 37 18

Gelişmelerden Haberdar Olun

@