Dostların arasında, güneşin sofrasında...

Memleketine hasret aramızdan ayrılışının 61.yılında, koca ozan Nazım Hikmet’imizin İzmir Sanat Merkezi bahçesindeki heykeli önünde saygıyla eğildikten sonra anmak için salona geçiyoruz…

Kimler yok ki düzenleyiciler arasında…

Ege 78’liler’den 15’ler Birlik Dayanışma’ya…
Demokrasi Dostluk Dayanışma’dan, İzmir 68’lilere…
DİSK ve KESK’den TMMOB’ye…
Sanat, Edebiyat, Kültür gruplarından Tiyatro derneklerine…
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin katkılarıyla…

Dünya tatlısı genç kızımızın sunumunda; dernek ve platformları adına Ayhan Dümen, Bilgehan Oğuz, Nail Dağdelen’in, ardından da İzmir Belediyesi adına temsilcinin konuşmalarını ilgiyle dinledik…

Haluk Çetin’in muhteşem gitar dinletisi ve Özgür Başkaya’nın şiir dramatizasyonuyla keyiflendik…

Vücudunda hala faşizmin çıkarılamayan kurşunlarıyla yaşayan dost Okan Yüksel’in konuşması ile duygulandık…

Şair Ataol Behramoğlu,şair Ömer Erdoğan ve Prof.Şerife Yalçınkaya panelde Nazım Hikmet şiirini yorumladılar…

Töb-Der İzmir Şubesi’nin müzik çalışmalarını yönetmiş can dost Galip Çevik’in ve can kardeş Bilgehan Oğuz’un da aralarında bulunduğu 'Grup Son Dakka'nın ezgileriyle kendimizden geçtik…

Galip’in bestelediği,Nazım Hikmet’in şiiri 'Asker Kaçağı'nın müziğiyle duygulandık.

Ardından hep bir ağızdan kocaman bir koro oluşturup 'dostların arasında güneşin sofrasındayız' diyerek kendimizden geçtik…

Onurlandırdılar,
sahneye çağırdılar.

Ben de konuşmamda,Nazım Hikmet’in yapı taşlarımın oluşmasındaki,düşünsel devrimlerimdeki etkisini küçük yaşam deneyimlerimle aktardım….

50’li yıllar…
İzmir’in bir gecekondu semtimde küçük bir çocuk olarak kuran kursu ve camiye gidiyorum.
İmamın sözleri ve davranışlarını kafamda bir yere oturtamıyor, işin içinden çıkamıyorum…

Birden bir ışık…
Nazım Hikmet’in 'Meşin Kaplı Kitap' şiiri hayatımın ilk düşünsel devrimini gerçekleştirmemi sağlıyor:

“Yazık yazık bize ki asırlarca aldandık!..
Karanlıkta çizilen izleri görmek için,
Görüp yüz sürmek için ,
Asırlarca bir çırağ gibi yandık.
Ne gökten necat geldi, ne bir parça merhamet.
çalışan esirlere İsa,Musa,Muhammet
Sade bir satır dua, bir tütsü buhur verdi.
Masal cennetlerinin yollarını gösterdi.
Ne beş vaktin ezanı, ne Anjelüs çanları
Zincirinden kurtardı yoksul çalışanları…”

Ortaokuldayım.
Hisarönü’nde bir kebapçıda çalışıyor,yatıp kalkıyorum.
Karşıdaki dondurmacı Mennan ve diğer dükkanlarda da Anadolu’nun çeşitli yörelerinden gelmiş çocuklar çalışıp, tezgahların üstünde yatıyorlar…
Öte yandan Kordon’daki sefahatı da görüyor, isyan ediyor, bir yere oturtmaya çalışıyorum…

Nazım imdadıma yetişiyor ve taşlar yerine oturmaya başlıyor:

“Hep bir ağızdan türkü söyleyip
hep beraber sulardan çekmek ağı,
demiri oya gibi işleyip hep beraber,
hep beraber sürebilmek toprağı 
ballı incirleri hep beraber yiyebilmek,
yarin yanağından gayrı her şeyde 
her yerde
hep beraber!
diyebilmek….”

1969.
Yüksek öğrenim için İstanbul’dayım…
Dünyada ve Türkiye’de 68 hareketinin rüzgarları…

Verilen bir kavga…
Yanıt yine Nazım’da:

“Yine kitapları, türküleri,
bayraklarıyla geldiler,
dalga dalga aydınlık oldular,
yürüdüler karanlığın üstüne.
Meydanları zaptettiler yine…
…
Daha gün o gün değil,
derlenip dürülmesin bayraklar
Dinleyin, duyduğunuz çakalların ulumasıdır.
Safları sıklaştırın çocuklar,
bu kavga faşizme karşı, bu kavga hürriyet kavgasıdır…”

Tamam; gencim, içindeyim ama yerine oturtamadığım taşlar var yine…

Nazım yanıtlıyor sorularımı:

“Türkiye işçi sınıfına selam!
Selam yaratana…
…
Beklenen günler, güzel günlerimiz  ellerinizdedir,
haklı günler, büyük günler,
gündüzlerinde sömürülmeyen, gecelerinde aç yatılmayan,
ekmek, gül ve hürriyet günleri
Türkiye işçi sınıfına selam!
Meydanlarda hasretimizi haykıranlara,
toprağa, kitaba, işe hasretimizi 
hasretimizi ayyıldızı esir bayrağımıza…”

1970’in başı…
Öğretmenim. Öğrencilerle “Kuvayi Milliye Destanı”…
Ulusal Kurtuluş Savaşımızın tek ve ilk destanı…

Sonuç? Koğuşturma…

Nuran ile evleniyoruz. Davette Nazım Hikmet’imizin dizeleri.

Sonuç? Taa Ankara’dan gelen müfettişler ve soruşturma…

İyiden ve güzelden yana mücadele eden tüm insanlar gibi yolumuz hapse, Mamak’a düştüğünde de Nazım yanımızda:

“boynunun borcudur fakat,
 düşmana inat
 bir gün fazla yaşamak…”
  
Yurdumuzdan ayrılmak zorunda kalıyoruz…

Avustralya’dayım.
Türkiye Barış Derneği’nin İzmir şubesi kurucuları arasında yer almanın onurunu Avustralya Barış Komitesi üyesi olarak da sürdürüyorum.
Uluslararası Demokratik Kadınlar Federasyonu Genel Başkanı Avustralyalı Freda Brown’un gözlerimi yaşartan sözleri:
“Aramızda büyük barışsever Nazım Hikmet’in ülkesinden bir yoldaşımız da var.
Uluslararası Barış Kongresi için Kopenhagen’e gidecek delegasyonda yer almasını öneriyorum…”

Nazım Hikmet bir kez daha yanımda, yanıbaşımda…

İki hafta önce Nuran ile Varna’daydık…
1980’lerin ortasında da oradaydım.
Kızlarımız Evrim ve Ürün’ü 12 Eylül faşizmi rehin tutuyordu.
Dört yıldır kızlarımıza hasrettik…

Karşı yaka memleket…

Kızlarıma seslenirken yanımda yine Nazım vardı:

“Karşı yaka memleket,
 sesleniyorum Varna’dan,
…
deli hasret,deli hasret,
oğlum sana sesleniyorum,
işitiyor musun?
memet! memet!..”

Gece bitti.
Yol uzun.
Çeşme’ye dönüyoruz…
Karanlığın sessizliği içinde güzelim sesiyle Nuran başlattı:

“Karlı kayın ormanında
Yürüyorum geceleyin…”

Bende mırıldanarak eşlik ettim…
Yol boyunca Nazım Hikmet yine yanımızda,
yanıbaşımızdaydı…

Nazım Hikmet aramızda…
Anısına bin sevgi ve saygı…

Bu güzel etkinliği düzenleyen dostlara teşekkürler..