02.02.2022, 17:43

Dikili'nin Liman ve Palamut Depoları...

1800'lü yılların ikinci yarısında Dikili bir kent kimliğine bürünmeye başladığında, önemli bir ticari liman özelliği ile de dikkatleri çekiyordu.  Kaptan İsmail Bey'in Liman Başkanı olarak atanmasıyla ticari faaliyetler, yerel Rum tüccarların tekelinden ziyade Osmanlı idaresinin kontrolünde kalması amaçlanmıştı. Kaptan İsmail Bey, ilk iş olarak bugünkü Bahriyun Cami'nin bulunduğu sokakta ve çevresinde Türk mahallesi oluşturdu.

Dikili 1900'lerin başında Türk ve Rum nüfusunun birlikte yaşadığı Midilli ile yoğun ticaretin olduğu Akdeniz'den gelen İstanbul'a giden birçok ticari geminin uğradığı küçük bir nahiye idi. O yıllarda gemiler şimdiki gibi hızlı değildi. Bazen 1 haftalık, bazen 1 aylık bekleyişler olurdu. Fırtınaya dayanıklı gemiler yoktu.  Hava muhalefetiyle seferlerin aksadığı çok durum yaşanmıştır.  Doğal olarak tüccarlar, ürünlerini gemiye yüklemek için liman çevresinde günlerce beklemek zorunda kalabiliyorlardı. Dikili Limanı'na gelen gemilere çoğu zaman tarımsal ürünler yüklenirdi. Bazen de yurt dışından veya civar adalardan çeşitli ürünler gelirdi. İthalat ve ihracat faaliyetleri Dikili Nahiyesi'ni dinamik bir kent haline dönüştürmüştü.

Özellikle 1900'lü yıllarda Dikili'den çeşitli limanlara sevk edilen ürünler arasında ilk sırayı palamut almaktaydı. Meşe Palamudu (ya da kısaca Palamut), Türkiye'de yetişen meşe ağacının sap kısmı kapalı ve oval, diğer kısmı açık olan ve içinde pelit denilen kestane türünden yemişi olan sert ve tırnaklı bir meyveydi. Dikili'nin Madra Dağları yamaçları bu ağaçlarla kaplıydı. Karadağ'ın eteklerinde de Meşe Palamudu oldukça fazlaydı. Boya üretiminde kırmızı renk palamuttan üretiliyordu. Dikili çarşısında bulunan bazı işletmeler palamudu işliyor, ihracat için hazır hale getiriyordu. Dikili Limanı'ndan gemilere yüklenmesi işi geminin gelişine göre aksayabiliyordu. Zaman içinde işlenen palamudun daha korunaklı bekletilmesi için liman girişinin sağına ve soluna doğru sıralı bazı depoların yapılmasına ihtiyaç duyuldu. Bu depolar belediye tarafından işletme sahiplerine veya tüccarlara kiralanıyordu. Sadece palamut depolamak için kullanılmamıştı bu mağazalar. Zeytin, tütün, ayçiçeği, zeytinyağı ve çeşitli meyvelerin de depolandığını görmekteyiz. Hatta bireysel eşyaların da gemilerin geliş tarihine kadar saklanması için bu depoların kiralandığı bilinmektedir.

Sahil boyunca uzanan bu depoların iki küçük de iskelesi vardı. Kayıklarla limana yanaşamayan büyük tonajlı gemilere bu iskeleler aracılığı ile taşımacılık yapılırdı. Dikili Limanı ahşap ve her geminin yanaşabileceği büyüklükte ve kuvvette değildi. Bu iskelelerden günümüze sadece bir tanesi kalmıştır. İlçemizde bir restoranın kullanımındadır.


 

1939 depreminde limanın solunda kalan depolar yıkıldı. Günümüzde Atatürk İlkokulu'nun önündeki plaj olarak bilinen yer bu depoların olduğu yerdi. Diğer depolar ise Muammer Aksoy Parkı ile Olof Palme Parkı arasında uzanan depolardı. Zamanla bu depolar ihtiyaç duyulmamasından dolayı ve ticari faaliyetlerin farklılaşmasından dolayı yıkılmış ve çay bahçeleri yapılmıştı.

Mimari anlamda değişim bütün kentlerde görülebilen bir olgudur. Dikili'de bu değişimden nasibini almıştır. En başta Dikili depremi ile bugün bir kare fotoğrafta bile göremeyeceğimiz binalar yok olmuştu. Peki ya sonrası, ayakta kalabilen kendine özgü, kent dokusuna uygun binalarımız nerede. Çoğunu bizler yıkmışız. Yerel yönetimler ise çarpık yapılaşmaya onay vererek ilçenin apartmanlardan oluşan oldukça berbat bir silüet kazanmasını sağlamış. El birliği ile Dikili'nin bir Foça, bir Ayvalık gibi olmasına ket vurmuşuz.

Yorumlar (6)
Ilker Gülen 13 ay önce
Cumhur kampın olduğu eski haliyle şimdi ki dikelya otel sahasında tuğladan yapılmış baca vardı 2 3 sene önce yıkıldı yola çıkan 50 cm kısmı vardı çok üzüldüm yıkılınca tarihi bir kalıntıydı.bu bacanın olduğu yerde eskıden palamut fırıfırınları varmış. Buda sizin benim tezimizi doğruluyor.bu bacadan bahsetmemıssınız bende ekleme yapayım demistim
...
The Killy 12 ay önce
Murat Bey ilçemizin tarihi ile ilgili yapmış olduğunuz araştırmalar için çok teşekkür ederiz. Deniz içerisinde sahil boyunca uzanan kayalıklar ile ilgili bir bilgiye ulaşırsanız paylaşmanızı rica ediyorum.
Gülten üze 13 ay önce
Çok haklısın çirkin yapılaşma devam ediyor sonradan görme entelleküel biriki mi olmayan zenginler çok katlı binalarda üst üste oturmayı çağdaşlık sandılar aslında avrupa da o binalarda farklı yaşam alanları işte bu yüzden ülke kesme şeker tarzı evlere büründü yazık oldu ülkemize
Mehmet Kamil ÇAM o yılları 12 ay önce
Mehmet
Anonim 12 ay önce
1939 depreminde mevcut yolun çökerek bu kayalıkların oluştuğunu duymuştum.
Mükerrem Can 5 ay önce
Kalemine, yüreğine sağlık
banner17
Günün Karikatürü Tümü
Günün Anketi Tümü
Bergama İl Olmalı mı?
Bergama İl Olmalı mı?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 19 45
2. Fenerbahçe 19 41
3. Başakşehir 19 37
4. Beşiktaş 18 35
5. Trabzonspor 19 35
6. Adana Demirspor 19 34
7. Konyaspor 19 27
8. Kayserispor 19 26
9. Alanyaspor 19 25
10. Karagümrük 19 22
11. Ankaragücü 19 22
12. Giresunspor 19 21
13. Gaziantep FK 19 19
14. Kasımpaşa 19 19
15. Antalyaspor 18 18
16. Sivasspor 19 18
17. Hatayspor 18 17
18. İstanbulspor 19 15
19. Ümraniye 19 14
Takımlar O P
1. Eyüpspor 20 41
2. Samsunspor 20 38
3. Keçiörengücü 20 36
4. Bodrumspor 20 35
5. Pendikspor 20 34
6. Rizespor 20 34
7. Bandırmaspor 19 34
8. Boluspor 20 33
9. Sakaryaspor 20 31
10. Manisa FK 19 28
11. Göztepe 20 27
12. Adanaspor 20 22
13. Tuzlaspor 20 19
14. Altay 20 18
15. Erzurumspor 20 18
16. Altınordu 20 16
17. Ö.K Yeni Malatya 20 13
18. Denizlispor 20 12
19. Gençlerbirliği 20 10
Takımlar O P
1. Arsenal 19 50
2. M.City 20 45
3. Newcastle 20 39
4. M. United 20 39
5. Tottenham 21 36
6. Brighton 19 31
7. Fulham 21 31
8. Brentford 20 30
9. Liverpool 19 29
10. Chelsea 20 29
11. Aston Villa 20 28
12. Crystal Palace 20 24
13. Nottingham Forest 20 21
14. Leicester City 20 18
15. Leeds United 19 18
16. West Ham United 20 18
17. Wolves 20 17
18. Bournemouth 20 17
19. Everton 20 15
20. Southampton 20 15
Takımlar O P
1. Barcelona 17 44
2. Real Madrid 17 41
3. Real Sociedad 18 38
4. Atletico Madrid 18 31
5. Villarreal 18 31
6. Real Betis 17 28
7. Osasuna 18 28
8. Athletic Bilbao 18 26
9. Rayo Vallecano 18 26
10. Mallorca 18 25
11. Girona 18 21
12. Valencia 17 20
13. Espanyol 18 20
14. Almeria 18 19
15. Sevilla 18 18
16. Getafe 18 17
17. Celta Vigo 18 17
18. Real Valladolid 18 17
19. Cadiz 18 16
20. Elche 18 6

Gelişmelerden Haberdar Olun

@