02.02.2022, 17:43

Dikili'nin Liman ve Palamut Depoları...

1800'lü yılların ikinci yarısında Dikili bir kent kimliğine bürünmeye başladığında, önemli bir ticari liman özelliği ile de dikkatleri çekiyordu.  Kaptan İsmail Bey'in Liman Başkanı olarak atanmasıyla ticari faaliyetler, yerel Rum tüccarların tekelinden ziyade Osmanlı idaresinin kontrolünde kalması amaçlanmıştı. Kaptan İsmail Bey, ilk iş olarak bugünkü Bahriyun Cami'nin bulunduğu sokakta ve çevresinde Türk mahallesi oluşturdu.

Dikili 1900'lerin başında Türk ve Rum nüfusunun birlikte yaşadığı Midilli ile yoğun ticaretin olduğu Akdeniz'den gelen İstanbul'a giden birçok ticari geminin uğradığı küçük bir nahiye idi. O yıllarda gemiler şimdiki gibi hızlı değildi. Bazen 1 haftalık, bazen 1 aylık bekleyişler olurdu. Fırtınaya dayanıklı gemiler yoktu.  Hava muhalefetiyle seferlerin aksadığı çok durum yaşanmıştır.  Doğal olarak tüccarlar, ürünlerini gemiye yüklemek için liman çevresinde günlerce beklemek zorunda kalabiliyorlardı. Dikili Limanı'na gelen gemilere çoğu zaman tarımsal ürünler yüklenirdi. Bazen de yurt dışından veya civar adalardan çeşitli ürünler gelirdi. İthalat ve ihracat faaliyetleri Dikili Nahiyesi'ni dinamik bir kent haline dönüştürmüştü.

Özellikle 1900'lü yıllarda Dikili'den çeşitli limanlara sevk edilen ürünler arasında ilk sırayı palamut almaktaydı. Meşe Palamudu (ya da kısaca Palamut), Türkiye'de yetişen meşe ağacının sap kısmı kapalı ve oval, diğer kısmı açık olan ve içinde pelit denilen kestane türünden yemişi olan sert ve tırnaklı bir meyveydi. Dikili'nin Madra Dağları yamaçları bu ağaçlarla kaplıydı. Karadağ'ın eteklerinde de Meşe Palamudu oldukça fazlaydı. Boya üretiminde kırmızı renk palamuttan üretiliyordu. Dikili çarşısında bulunan bazı işletmeler palamudu işliyor, ihracat için hazır hale getiriyordu. Dikili Limanı'ndan gemilere yüklenmesi işi geminin gelişine göre aksayabiliyordu. Zaman içinde işlenen palamudun daha korunaklı bekletilmesi için liman girişinin sağına ve soluna doğru sıralı bazı depoların yapılmasına ihtiyaç duyuldu. Bu depolar belediye tarafından işletme sahiplerine veya tüccarlara kiralanıyordu. Sadece palamut depolamak için kullanılmamıştı bu mağazalar. Zeytin, tütün, ayçiçeği, zeytinyağı ve çeşitli meyvelerin de depolandığını görmekteyiz. Hatta bireysel eşyaların da gemilerin geliş tarihine kadar saklanması için bu depoların kiralandığı bilinmektedir.

Sahil boyunca uzanan bu depoların iki küçük de iskelesi vardı. Kayıklarla limana yanaşamayan büyük tonajlı gemilere bu iskeleler aracılığı ile taşımacılık yapılırdı. Dikili Limanı ahşap ve her geminin yanaşabileceği büyüklükte ve kuvvette değildi. Bu iskelelerden günümüze sadece bir tanesi kalmıştır. İlçemizde bir restoranın kullanımındadır.


 

1939 depreminde limanın solunda kalan depolar yıkıldı. Günümüzde Atatürk İlkokulu'nun önündeki plaj olarak bilinen yer bu depoların olduğu yerdi. Diğer depolar ise Muammer Aksoy Parkı ile Olof Palme Parkı arasında uzanan depolardı. Zamanla bu depolar ihtiyaç duyulmamasından dolayı ve ticari faaliyetlerin farklılaşmasından dolayı yıkılmış ve çay bahçeleri yapılmıştı.

Mimari anlamda değişim bütün kentlerde görülebilen bir olgudur. Dikili'de bu değişimden nasibini almıştır. En başta Dikili depremi ile bugün bir kare fotoğrafta bile göremeyeceğimiz binalar yok olmuştu. Peki ya sonrası, ayakta kalabilen kendine özgü, kent dokusuna uygun binalarımız nerede. Çoğunu bizler yıkmışız. Yerel yönetimler ise çarpık yapılaşmaya onay vererek ilçenin apartmanlardan oluşan oldukça berbat bir silüet kazanmasını sağlamış. El birliği ile Dikili'nin bir Foça, bir Ayvalık gibi olmasına ket vurmuşuz.

Yorumlar (5)
Ilker Gülen 5 ay önce
Cumhur kampın olduğu eski haliyle şimdi ki dikelya otel sahasında tuğladan yapılmış baca vardı 2 3 sene önce yıkıldı yola çıkan 50 cm kısmı vardı çok üzüldüm yıkılınca tarihi bir kalıntıydı.bu bacanın olduğu yerde eskıden palamut fırıfırınları varmış. Buda sizin benim tezimizi doğruluyor.bu bacadan bahsetmemıssınız bende ekleme yapayım demistim
...
The Killy 5 ay önce
Murat Bey ilçemizin tarihi ile ilgili yapmış olduğunuz araştırmalar için çok teşekkür ederiz. Deniz içerisinde sahil boyunca uzanan kayalıklar ile ilgili bir bilgiye ulaşırsanız paylaşmanızı rica ediyorum.
Gülten üze 5 ay önce
Çok haklısın çirkin yapılaşma devam ediyor sonradan görme entelleküel biriki mi olmayan zenginler çok katlı binalarda üst üste oturmayı çağdaşlık sandılar aslında avrupa da o binalarda farklı yaşam alanları işte bu yüzden ülke kesme şeker tarzı evlere büründü yazık oldu ülkemize
Mehmet Kamil ÇAM o yılları 5 ay önce
Mehmet
Anonim 5 ay önce
1939 depreminde mevcut yolun çökerek bu kayalıkların oluştuğunu duymuştum.
banner17
Günün Karikatürü Tümü
Günün Anketi Tümü
Bergama İl Olmalı mı?
Bergama İl Olmalı mı?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31

Gelişmelerden Haberdar Olun

@