26.01.2020, 14:00

Çınar Çığ Ölmüş Diyeler

Üç Sözük

Coşku ki

Her gün ödedi vergisini Bedri Rahmi

Acı ki

Çınar içinden çürür

Şadan ki

Görünce çoğalır insan

(Çınar Çığ)

Anlattığım tarihsel olay ve söylencelerden şiir çıkaran iki dost şair vardı: Arif Karakoç ile Çınar Çığ. Birincisinden sonra, Çınar'ın da sonsuzluk evrenine göçtüğünü, ölümden iki gün sonra ortak dostumuz Zeki Arpas'ın şifreli mesajından öğrendim. Çınar'ın kızları Ilgın ile Didem, üzülürüm diye olsa gerek, bana duyurmadılar ölümü. Zeki de, “Başımız sağ olsun” falan diye yazmıştı ama, Çınar'ın öldüğünü açıkça bildirmiyordu.

Bunun üzerine, “Elf leyle ve leyle” yazımın yayınını erteleyerek, bu yazıyı tuşlamak üzere klavyeyi önüme aldım.

Önce Arif geldi aklıma. Heradot Tarihi'nde geçen, İskitlerin 28 yıl süren savaştan dönüşleri öyküsünü anlatmıştım. Arif, “Köleler Kırbıçtan Korkar” evrensel motifli şiirini yazmıştı. Çınar, bir çok öykünün yanı sıra, “Eros ile Psykhe” söylencesini “Sevgi Can” adıyla nefis bir şiire dönüştürmüştü:

“Anlat Şadan

nasıl ayrılır

Sevgi Can

Gökovalı çocukları

gençlik ve sevinç olan”

Çınar (01.05.1938-15.01.2020), erken gençliğinden beri şiir yazıyordu ama, ilk kitabı “Eski Bir Tanrı”yı, 1980 yılında okurla buluşturdu. Kitabına yazdığım “Önsöz”de, “Çınar Çığ, sevgi emek ve yüreğinden oluşturduğu can türküleriyle geldi size” diye yazmıştım.

Bilgin Adalı, “Kitabın tek kötü tarafı, Önsöz'ü” diye yazmıştı. Sevgide eli selek (cömert) bir kişilikti Çınar. Öyleyken, sevenleri, “hangimizi daha çok seviyorsun?” tartışmasına girerdi. En çok İzmir'i, sevgiyi, Muğla'yı, Tire'yi yazdı Çınar. Bir zamanların İzmirli şiir okuyucuları Alev Güçlü, Fethi Savaşçı, Serpil Bodrumlu, Attila İlhan ve Erdoğan Çokduru'lar arasında yer alırdı.

Kitaba girmiş illk şiir “anıt”ta:

“Aklın gözyaşı dökülür

vurulunca insan” diyordu.

Böylece sanki, bütün şiir senfonisinin üvertürünü veya prelüdünü söylüyordu. Bir yandan da, bana takılmadan duramazdı:

“Şarkıları türkü gibi söylersin

Ayşe Abla gülerdi.”

Fazlaca eziyet çektirdiği eşi Gülgün ise onun “bildiği tek şiir” idi. “Çağrı” şiirinde, “Dinle beni gözlerinle” dedikten sonra, Efesli Herekleitos'a inat:

“Bin kez yıkanırım

nasıl ölebilirsem senin için

aynı sularda”

“Eski Bir Tanrı”da 30 kadar şiir var. Bunlardan birisi “Yükselti 1270” adını taşıyor. Ben, dünyayı en güzel gören yerlerden birisi olan Gökova'daki “Kaykıseki” doruğunun yükseltisinin o kadar olduğunu sanıyordum. Sonraları oğlum Can, altimeterle ölçtü. Düzeltiyorum: Yükselti 904 metre...

Çınar'ın ikinci kitabı “Ağır Su” adını taşır. Ben bu sözün, birden çok anlamı olduğunu söylemiştim, değiştirmedi. Bu kitaptaki 20 kadar şiirden “Panta rei”, “İzmirli zaman”, Bayram Ağa”, “Tanrılar adına” dillerde dolaştı. Hele “Anadolu mirası”. Bu yoğun kültür taşıyan şiiri ben, “Uygarlığın Özeti Bergama” kitabımın başına aldım. Şairin son kitabı “Aslı Türküdür” ise, önceki iki kitabındakilere ek olarak 20 kadar yeni şiiri yer alıyor. Nazım Hikmet'in “Moskova Novodocichy” (Genç rahibeler) mezarlığından bir çınar yaprağı bulunan kitaptan bir şiir bırakıyorum kabrine, kır çiçeği yerine:

Anadolu Mirası

Yalnızlıkta barınak

bozkırda kavşak benim

en bildik ağaç

Anadolu mirası

gizim başkaldırmaktır

türkümü kendim söylerim

(Çınar Çığ)

Yorumlar (0)
17
parçalı bulutlu
banner17
Günün Karikatürü Tümü
Günün Anketi Tümü
Bergama İl Olmalı mı?
Bergama İl Olmalı mı?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 38 102
2. Fenerbahçe 38 99
3. Trabzonspor 38 67
4. Başakşehir 38 61
5. Kasımpasa 38 56
6. Beşiktaş 38 56
7. Sivasspor 38 54
8. Alanyaspor 38 52
9. Rizespor 38 50
10. Antalyaspor 38 49
11. Gaziantep FK 38 44
12. A.Demirspor 38 44
13. Samsunspor 38 43
14. Kayserispor 38 42
15. Hatayspor 38 41
16. Konyaspor 38 41
17. Ankaragücü 38 40
18. Karagümrük 38 40
19. Pendikspor 38 37
20. İstanbulspor 38 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 34 75
2. Göztepe 34 70
3. Sakaryaspor 34 60
4. Bodrumspor 34 57
5. Ahlatçı Çorum FK 34 56
6. Kocaelispor 34 55
7. Boluspor 34 53
8. Gençlerbirliği 34 51
9. Bandırmaspor 34 50
10. Erzurumspor 34 44
11. Ümraniye 34 43
12. Manisa FK 34 40
13. Keçiörengücü 34 40
14. Adanaspor 34 39
15. Şanlıurfaspor 34 38
16. Tuzlaspor 34 38
17. Altay 34 10
18. Giresunspor 34 7
Takımlar O P
1. M.City 38 91
2. Arsenal 38 89
3. Liverpool 38 82
4. Aston Villa 38 68
5. Tottenham 38 66
6. Chelsea 38 63
7. Newcastle 38 60
8. M. United 38 60
9. West Ham United 38 52
10. Crystal Palace 38 49
11. Brighton 38 48
12. Bournemouth 38 48
13. Fulham 38 47
14. Wolves 38 46
15. Everton 38 40
16. Brentford 38 39
17. Nottingham Forest 38 32
18. Luton Town 38 26
19. Burnley 38 24
20. Sheffield United 38 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 95
2. Barcelona 38 85
3. Girona 38 81
4. Atletico Madrid 38 76
5. Athletic Bilbao 38 68
6. Real Sociedad 38 60
7. Real Betis 38 57
8. Villarreal 38 53
9. Valencia 38 49
10. Deportivo Alaves 38 46
11. Osasuna 38 45
12. Getafe 38 43
13. Celta Vigo 38 41
14. Sevilla 38 41
15. Mallorca 38 40
16. Las Palmas 38 40
17. Rayo Vallecano 38 38
18. Cadiz 38 33
19. Almeria 38 21
20. Granada 38 21

Gelişmelerden Haberdar Olun

@