Alma mazlumun ahını, çıkar aheste aheste

‘Cehalet ayrıcalıklı sınıfın ustaca kullandığı bir silahtır’

***

ALMA MAZLUMUN AHINI, ÇIKAR AHESTE AHESTE

Memleketin çivisi çıktı. Halkın dörte üçü ‘bir dokun, bin ah işit’ dönemini yaşıyor.’Geçinemiyoruz, yetti gari, bıçak kemiğe dayandı’ feryatları ülkenin dört bir yanına yayılıyor. Dünyaya toz pembe bakanlar, gözlerini kapayanlar, tuzu kuru olanlar soracaktır. ‘Kim mazlum? Kim mağrur, Kim muktedir?’ diyecektir.

Mağrur ve muktedirlerden başlayalım. İstanbul Sanayi Odasının açıkladığı verilere göre İSO 500’de yer alan firmalar geçen yıla göre satışlarını %36 artırmışlar.Otomotiv, savunma sanayi, demir-çelik şirketleri son hızla tepelere çıkmışlar. Bu şirketlerin en önemli özelliği ise İşçilerin hakları ve aldıkları ücretler konusunda sicillerinin bozuk olması. Bu şirketler; Tek Adam İktidarı’nın Ekonomi ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in ekonomi politikaları doğrultusunda en fazla %35 zam ve 3 yıllık toplu sözleşmeyi işçilerine dayatarak büyüyorlar, kârlarına kâr katıyorlar.

Bu şirketlerin bir başka özelliği de sendikal örgütlenmeyi engellemeye çalışmaları, sendikalaşan işçileri işten atmaları, işletmelerinde iş cinayetleriyle gündeme gelmeleri, ‘İşçiyi kullan, tazminatsız işten at’ anlayışlarıdır.

Bir diğer özellikleri de AKP-MHP destekli Cumhur İttifakı’nın kendilerine sunduğu teşvik, ballı ihaleler,vergi indirimlerinden doyasıya yararlanmalarıdır. Yüzlerinde utanma duygusu kalmadığı için bazılarının ‘sıfır’ vergi vermeleridir. İSO 500’ün ilk 10 sırasında yer alan şirketler 2023 yılında en çok vergi verenler listesinde yer almamışlar. Çok kazanmışlar ama az vergi vermişler.

Kapitalist sistemin temel özelliğidir.Semayenin gözü hiç bir zaman doymaz. Onların tek derdi emeğini sömürdükleri işçilerden daha fazla kâr elde etmek istemeleridir. Kâr elde edebilmek için doğayı, çevreyi, yaşam alanlarını yok etmekten çekinmezler. Kapitalisler çok bilinen bir deyişle ‘Gölgesinden yararlanamadıkları bir ağacı kesmekten’ çekinmezler. Onların insani duyguları, doğa ve hayvan sevgileri dumura uğramıştır.

Mazlumlara gelince;  TÜRK-İŞ’in 2025 yılı Mayıs ayı araştırmasına göre açlık sınırı 25.092 TL, yoksulluk sınırı ise 81.734 TL (4 kişilik bir aile) olmuş. En düşük emekli aylığının 14.500. asgari ücretin ise 22 bin TL olduğu bir yerde varın ötesini siz düşünün. Çarşı- pazarda en düşük meyve fiyatları 100 liradan başlıyor. Fiyatlar gün be gün el yakıyor. Emeklilerin, asgari ücretle geçinenlerin hali perişan, Ya diğer işçilerin, emekçilerin hali çok mu iyi? Kamuda çalışan yüzbinlerce işçi kimi zaman grevlerle, kimi zaman direnişlerle sefalet içinde yaşadıklarını haykırıyorlar. Petrol, metal, gıda, tekstil, belediye işçileri grevlerle, direnişlerle hak alma mücadelesi veriyorlar. ‘İnsanca yaşamak istiyoruz’ diyorlar. Açlık ve yoksulluk çığ gibi büyüyor.

Kapitalistlerin kârlarını alabildiğine arttırdığı bu dönemde işten atmalarda yoğunlaştı. Sendikaların yaptığı araştırmalara göre Mayıs ayında geniş tanımlı işsizlik %32.2’ye yükseldi. Son bir ayda 1 milyon 240 bin kişi işsiz kaldı. Kadın işçilerde ise bu oran %40 oldu (DİSK-AR).

İşsizlik ödeneğinin büyük bir kesimi sermayenin hizmetine sunulduğu için işsiz kalanların %85’inin işsizlik ödeneğinden yararlanamadığı  ortaya çıktı. 

Üretici köylülerin, esnafların hali de ortada. Borç yükleri katlanarak artıyor. İflas edenler. dükkanlarını kapatanlar çoğalıyor. Tarlasına, traktörüne, hayvanlarına haciz gelenlerin sayısı artıyor. Tüketici kredilerinin ezici çoğunluğu kredi kartları, ihtiyaç kredilerinden oluştuğu için yoksullaşma daha da derinleşiyor. Ezlenler borç batağı sarmalıyla boğuşmakla karşı karşıya bırakılıyor.

Emekten yana siyasi partiler, işçilerin talepleri doğrultusunda hazırlanan ‘Güvenceli iş, yasaksız grev, barajsız sendika’ yasa teklifini 15 Haziran’da TBMM’ne getirmeye hazırlanıyor. Patronlar işçilerin sendikalaşmaması için ellerinden gelen bütün gayreti gösteriyorlar. Sendikalaşmayı engelleyemeyince kendisine hizmet edecek ‘sarı sendika’nın yetki alması için çalışıyorlar. Siyasi iktidar da patronların talepleri doğrultusunda ya grevleri yasaklıyor ya da kolluk güçleri göndererek hak almak isteyen işçilere zor kullanıyor. 

Haziran ayı başlangıcında ‘Kurban Bayramı’ olacak. Diyanet İşleri Başkanlığını kurban kesme birim fiyatını 13.250 T olarak açıkladı. Emeklilere verilen bayram ikramiyesi ise 4000 TL. Emeklinin bayram ikramiyesinin 3.3 katı, asgari ücrele çalışanların maaşının ise yarısından fazlası. Emekli ne yapsın? Asgari ücretli ne yapsın? Varın ötesini siz düşünün. Yoksullara bayram kutlamak haram olacak.

Dikili-Çandarlı arasında %49’u Danimarkalı bir şirkete ait olan Queen Flowers sera şirketi bulunuyor. Burada 230'u mavi, 130’su beyaz yakalı olmak üsere 350 kişi çalışıyor. İşçiler Anayasal ve yasal haklarını kullanarak Disk’e bağlı BTO-SEN’e (Birleşik Tarım ve Orman İşçileri Sendikası) üye olmuşlar. Yetki alma aşaması aşılınca patronların baskılarıyla karşılaşmışlar. Bir işçi temsilcisi işten çıkarılmış, çalışanlarının çoğu kadın olan işçiler üzerinde baskılar ve mobbing uygulamaları artmış, patrona yaranmak isteyen bazı şoförler kadın işçileri taciz etmişler. Patronların sendikadan istifa etmeleri baskısı sonuç vermeyince işletmeye ‘sarı sendika’ sokulmaya çalışılmış. BTO-SEN iki sefer İstanbul’da Danimarka Konsolosluğu önünde sendikaya ve kadın işçilere yapılan baskıları protesto etmek için basın açıklaması yapmış. Mayıs ayı sonunda da Dikili Atatürk Meydanı'nda basın açıklaması yaparak yapılan baskıları kamu oyuna duyurdu. Haklı mücadelelerine destek istedi. 13 Haziran’da saat 13.50’de İzmir 4. İş Mahkemesinde sendikanın yetki baş vurusunun görüşüleceğini belirterek tüm emekten, demokrasiden yana kişilerden, kurumlardan, partilerden destek istedi. Köşe yazarı olarak onların, belediye işçilerinin, grev ve direnişlerde bulunan tüm işçilerin  haklı mücadelelerinin yanında olduğumu bildiriyorum. Onlar kazanırsa tüm Türkiye işçi sınıfı kazanacaktır. Onlar kazanırsa ezilenler, yok sayılanlar, emekliler yani bizler kazanacağız. Kurtuluş yok tek başına, ya hep beraber ya hiç birimiz.

Biliyoruz ki Haziran’da ölmek zor.

Nazım Hikmet’i, Ahmet Arif’i, Orhan Kemal’i, Maksim Gorki’yi saygıyla, sevgiyle anıyorum.