İzmir'in ulaşım geleceği SKUp ile şekilleniyor

Daha güvenli, daha temiz, erişilebilir, uygun fiyatlı hareketlilik sağlayarak İzmir'in yaşanabilirliğine ve sürdürülebilirliğine katkıda bulunmayı hedefleyen SKUp İzmir çalışmalarının sonuna gelindi. En iyi Avrupa Birliği uygulamaları ve standartlarına uygun olarak, İzmir için bir Sürdürülebilir Kentsel Ulaşım Planı hazırlanmasını konu alan stratejik plan kapsamındaki çalışmalar tamamlandı.

SKUp İzmir’in çıktılarının sunulduğu kapanış etkinliğine İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, AB Türkiye Delegasyonu Başkan Yardımcısı Jurgis Vilcinskas, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı AB ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü AB Yatırımları Daire Başkanı ve İPA Direktörü Dr. Tijen İğci, İzmir Büyükşehir Belediyesi Meclis Başkan Vekili Dr. Levent Yıldır, İzmir Büyükşehir Belediyesi CHP Grup Başkan Vekili Altan İnanç, İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Ramazan Tezcan, ESHOT Genel Müdürü Övünç Özgen, ilçe belediye başkanları ve İzmir Büyükşehir Belediyesi bürokratları katıldı.

Açılışın ardından İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkan Danışmanı Prof. Dr. Yalçın Alver, SKUp İzmir’in çıktıları olarak hazırlanan projelerin sunumunu yaptı.

"Amacımız 30-40 belki 50 yıllık süreci planlamak”

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, sürdürülebilir, dirençli, çevre dostu, sağlıklı yaşam koşullarına sahip, iyi planlanmış bir kentin herkes için çok önemli olduğunu belirterek sözlerine başladı. Kentin kontrolsüz büyümesi nedeniyle ulaşımda bazı zorluklar yaşadıklarını belirten Başkan Dr. Cemil Tugay, 4,5 milyon nüfusun 3 milyonunun körfez çevresinde yaşadığını söyledi.

Toplu ulaşımı iyileştirmek için çalışmalara devam ettiklerini belirten Başkan Tugay, “Sürdürülebilir Kentsel Ulaşım Planı, çok değerli bir plan. Bize hedef olarak gösterilen, önerilen şeyleri uygulamak elbette ki en önemli görevlerimizden olacak. İzmir'de bunları hemen önümüze yakın zamanda gerçekleştireceğimiz hedefler olarak koyacağız. Kenti ulaşım master planıyla yeniden gözden geçirme çabamız da var. SKUp İzmir, önemli dayanaklarından birisi olacak. Bunun üzerine oturtacağımız bir master plan çalışması yapacağız. Amacımız 30-40 belki 50 yıllık süreci planlamak” dedi.

İlerleyen yıllarda teknolojiyle birlikte birçok şeyin değişebileceğini kaydeden Tugay, bu konuda da gelişmeleri takip ederek çalıştıklarını ifade etti. Tugay, “Öyle bir sistem kurmalıyız ki; kentin havası temiz olmalı, gürültü olmamalı, insanlar bir yerden bir yere erişimde kendi özel araçlarının dışında sağlıklı, güvenli, konforlu toplu taşıma alternatiflerine sahip olmalı. Şehirde mini mikromobilite araçlarıyla ulaşım da yapılabilmeli. Konuya bu çerçevede bakacağız. Şehrin özellikle merkezi yaşam alanlarında insanların daha özgürce hareket edebildiği, daha sağlıklı koşullarda yaşadığı bir şehir istiyoruz. Bunu yapacağız” şeklinde konuştu.

"Hep beraber bunu başarabiliriz"

İzmir'in 2030 İklim Nötr taahhüdünden bahseden Başkan Tugay, hükümet ve Avrupa Birliği'nden de katkı beklediklerini söyledi. Tugay, “Hep beraber bunu başarabiliriz. 2029'a kadar görevde olacak belediye başkanı olarak bu yolda çok çalışacağıma, hem Türkiye hem dünyadaki başka şehirlere de ilham verebilecek noktaya gelmek için çok çabalayacağıma söz veriyorum” diye konuştu. Tugay, sözlerini ise şöyle tamamladı: “Bu bir final değil, başlangıç. Pazartesi gününden itibaren bu konuda oluşturacağımız çalışma gruplarıyla, en kısa vadede hayata geçirebileceğimiz ve gerçekten şehrimizde fark yaratacak eylemler için çalışmaya başlayacağız.”

"İzmir bizim için oldukça önemli bir şehir"

AB Türkiye Delegasyonu Başkan Yardımcısı Jurgis Vilcinskas, İzmir’in modern Türkiye'nin doğduğu yerlerden bir tanesi olduğunu belirterek “İzmir bizim için oldukça önemli bir şehir. Şehrin ulaşım yolculuğunda yeni bir sayfa açmak için buradayız. Bu proje AB ve Türkiye'nin iş birliğinin göstergesi olarak da görülebilir. İzmir her zaman ilklerin şehri olmuştur. İzmirliler, rahatça yaşayabilecekleri bir şehri hak ediyorlar. Sürdürülebilir bir kentsel ulaşım planı ve bu konuda vizyon oluşturmak çok önemli, sonrasında benimsenip gerçeğe dönüştürülmesi de” şeklinde konuştu.

"Böyle anlamlı bir projenin paydaşı olmaktan onur duyuyoruz"

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı AB ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü AB Yatırımları Daire Başkanı ve İPA Direktörü Dr. Tijen İğci, “SKUp İzmir, bizim metropol ölçeğinde tamamladığımız ilk sürdürülebilir kentsel ulaşım planı projemiz. Bu başarı sadece İzmir değil, Türkiye'nin tüm şehirleri için ilham kaynağı, yol haritası olma özelliği taşıyor. İzmir'in bu öncü rolü, sürdürülebilir, insan odaklı, çevre dostu ulaşım sistemlerinin Türkiye genelinde yaygınlaşması için güçlü bir mesaj veriyor. SKUp İzmir sadece bir plan değil aynı zamanda bir vizyonun somutlaşmış hali. İzmir'in daha yaşanabilir, erişilebilir ve çevre dostu bir kent olma yolunda kararlılığını ortaya koymakta. Bakanlık olarak biz de böyle anlamlı projenin paydaşı olmaktan büyük onur duyuyoruz” şeklinde konuştu.

Panel: “SKUp’lar Aracılığıyla Kentlerimizi Dönüştürmek: Plan Belgesinden Eyleme”

Program “SKUp’lar Aracılığıyla Kentlerimizi Dönüştürmek: Plan Belgesinden Eyleme” başlığıyla düzenlenen panel ile sona erdi. ModeratörlüğünüKonsorsiyum Takım Lideri  Prof.Dr.Ela Babalık’ın yaptığı panele AB Türkiye Delegasyonu Ekip Koordinatörü Dr.Göktuğ Kara, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, AB ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü, AB Yatırımları Dairesi Başkanlığı, Sözleşme Yöneticisi M.Kubilay Atlay, İzmir Planlama Ajansı Başkanı Prof.Dr.Koray Velibeyoğlu, İzBB Ulaşım Dairesi Başkanı Dr.Özgür Yalçınkaya, ESHOT Genel Müdürlüğü, Ulaşım Planlama Dairesi Başkanı Dr. Hakan Uzun, İzBB Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı, Sürdürebilirlik ve Kent Stratejileri Şube Müdürü Enver Emre Uysal, İzBB Ulaşım Dairesi Başkanlığı, Toplu Ulaşım Hizmetleri Şube Müdürü Erdal Gülek ve İzBB Ulaşım Dairesi Başkanlığı, Ulaşım Planlama Şube Müdürü Aslıhan Tekin konuşmacı olarak katıldı.

Şeffaf ve katılımcı bir yaklaşıma dayanıyor

SKUp, daha iyi bir yaşam kalitesi için şehirlerdeki hareketlilik gereksinimlerini karşılamak üzere tasarlanmış stratejik bir plan olma özelliği taşıyor. Ayrıca AB politikaları ve hedeflerine uyum ve entegrasyonu gösteren bir sertifikasyon belgesi niteliğinde. Vatandaşların ve paydaşların etkin katılımına, kurumlar arasında yüksek düzeyde iş birliğine, tüm ulaşım türlerinin entegre bir şekilde geliştirilmesine ve izleme-değerlendirme gibi ilkelere dayanan bu planlama anlayışı; insan odaklı, erişilebilirliği ve yaşam kalitesini yükselten, belirli bir uzmanlık alanından ziyade disiplinler arası ekip çalışmasını gerektiren, şeffaf ve katılımcı bir yaklaşıma dayanıyor.

SKUp İzmir'de ne amaçlanıyor?

SKUp İzmir'in amacı temelde sürdürülebilir hareketliliği teşvik ederek motorsuz seyahatlerin, paylaşımlı hareketliliğin ve toplu taşımanın kullanımını artırmak. Ayrıca SKUp İzmir, özel araçtan diğer türlere geçişi kolaylaştırmayı ve kentsel hareketlilik sistemindeki olumsuz etkilerin azaltılmasına ve dekarbonizasyona katkıda bulunmayı hedefliyor. En iyi AB uygulamaları ve standartları temel kriter olarak alınarak, İzmir için hazırlanan SKUp ile daha güvenli, temiz, erişilebilir, dirençli ve uygun maliyetli hareketlilik sağlanacak, İzmir'de yaşanabilirliğe ve sürdürülebilirliğe katkıda bulunulacak.

SKUp İzmir'de neler yapıldı?

SKUp İzmir 4 temel bileşenden oluşuyor: Analiz ve Kapsam Belirleme (Bileşen-1), SUMP Stratejisi Geliştirme (Bileşen-2), Tedbir Planlaması ve SUMP Kabulü (Bileşen-3) ile Kapasite Geliştirme, Eğitim ve Görünürlük (Bileşen-4). Analiz ve Kapsam Belirleme’nin en önemli çıktısı “İzmir Ulaşım Modeli” oldu. Bu kapsamda hareketlilik ve ulaşım hizmetlerinin mevcut durumunun sayısal incelemesi, mevcut hareketlilik durumunun kapsamlı analizi ve İzmir Ulaşım Modeli’nin geliştirilmesi çalışmaları yapıldı. Aktivite tabanlı talep modeli olarak geliştirilen İzmir Ulaşım Modeli çalışmalarında kullanılmak üzere; 37 bin 171 hane ve 96 bin 484 kişi ile hane halkı anketi, dış yolculukların çıkarılması için 10 noktada 3 bin 227 tane yol kenarı anketi, 35 noktada bisiklet sayımları, 22 alt bölgede yaya sayımları ve 171 noktada araç sayımları yapıldı.

Bileşen 2 kapsamında: gelecek senaryoları, İzmir’in geleceğe yönelik ortak vizyonu, hedefler ve göstergeler belirlendi. Bileşen 3 kapsamında ise öncelikle tedbirlerin uzun listesi; paydaş katılımı, değerlendirme toplantıları, teknik çalıştay gibi çok boyutlu değerlendirme sürecinin ardından ise tedbirlerin kısa listesi oluşturuldu. Bu kapsamda 7 tedbir paketi içerisinde toplam 100 tedbir belirlendi. Aynı zamanda İzleme ve Değerlendirme Planı ve Finansal Plan çalışmaları tamamlandı. Bileşen 4 kapsamında ise; 18 teknik eğitim, 10 teknik çalıştay, 2 adet yurtdışı çalışma gezisi, 3 adet 250 kişilik Paydaş Katılım Çalıştayı ve 2 adet Vatandaş Forumu gerçekleştirildi.