Çandarlı Kalesi "UNESCO" yolunda

UNESCO Dünya Mirası geçici listesindeki Çandarlı Kalesi’nin daimi listeye alınması için hazırlıklar sürüyor. Çandarlı Kalesi ile birlikte Birgi, Gediz Deltası ile Foça ve Çeşme kaleleri içinde aynı hazırlıklar yapılıyor.

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer çalışmalarla ilgili bilgi vererek "İzmir sahip olduğu kültürel ve doğal değerlerle dünya ölçeğinde önemli bir coğrafya. İzmir’i UNESCO Dünya Mirası kategorisiyle taçlandırmak için Kültür ve Turizm Bakanlığı başta olmak üzere İzmir’deki tüm paydaşlarla büyük bir özveri içinde çalışıyoruz" dedi.

İzmir’in marka değerini arttıracağız

Başkan Tunç Soyer, Dünyanın İzmir Mirası çalışmalarının UNESCO yolundaki önemini vurgulayarak şöyle konuştu: "Dünyanın İzmir Mirası çalışmalarımız ile hem şehirdeki UNESCO alanlarının sayısını artırmayı hem de bu alanların birbirleriyle ilişkisini sağlayarak, sürdürülebilir bir turizm anlayışıyla İzmir’in marka değerini ve İzmir’e gelen turist sayısını artırmayı amaçlıyoruz. Bu program, İzmir Vakfı ve İzmir Kalkınma Ajansı ile birlikte hazırladığımız İzmir’in yeni turizm tanıtım stratejisinin de önemli bir ayağını oluşturuyor."

İzmir’de UNESCO Dünya Mirası kriterlerini karşılayan pek çok alan bulunuyor. Şehirdeki farklı paydaşlarla yürütülen çalışmaların sonucunda Kemeraltı ve çevresini içine alan Tarihi İzmir, Birgi, Gediz Deltası ve Ceneviz ticaret yolunun parçası olan Foça, Çandarlı ve Çeşme kalelerinin de daimi listeye alınması bekleniyor. Daimi listedeki Efes ve Bergama için ise alan yönetimi çalışmaları sürüyor.

ÇANDARLI KALESİ

İnşa edildiği yıl tam olarak bilinmeyen kale, Cenevizliler tarafından 14. yüzyılda restore edildi. Sadrazam Çandarlı Halil Paşa'nın emriyle 15. yüzyılda yeniden inşa edildi. 2009'da başlatılan son restorasyon çalışması ise 2014'te tamamlandı. UNESCO, 2013'te kaleyi Dünya Mirası Geçici Listesi'ne ekledi.

1429 yılında II. Murat tarafından sadrazamlığa getirilen Çandarlı Halil Paşa, denizciliği bir devlet politikası olarak benimseyip, denizciliğe, donanmaya ve kıyı kentlerine özel bir önem göstermiş. 24 yıllık Sadrazamlığı döneminde Pitane bölgesine de özel bir önem veren Çandarlı Halil Paşa ilk olarak bölgenin güvenlik sorununu ortadan kaldırmak için Çandarlı Kalesi’ni yeniden inşa ettirmiş. Kale, 16 metre yüksekliğinde ve beş burçlu olarak tekrar tasarlanmış, o dönemde yeni icat edilmiş olan top atışlarına karşı dayanıklı olması için taş bloklarla, payandalarla desteklenmiştir.

Günümüzde Çandarlı Kalesi 2.230 m² alan üzerinde kare plana yakın dikdörtgen yapısı, beş kulesi, mazgalları ve duvarları ile sağlam şekilde ayakta duruyor.

ÇANDARLI, FOÇA VE ÇEŞME KALELERİ

Akdeniz’den Karadeniz’e Kadar Ceneviz Ticaret Yolu’nda Kale ve Sur Yerleşimleri başlığında Türkiye’den farklı noktalarla birlikte yer alan Foça, Çandarlı ve Çeşme kaleleri, UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alıyor.

EFES

İzmir’in Selçuk ilçesinde bulunan Efes; Efes Ören Yeri, Meryem Ana Evi, Ayasuluk Tepesi ve St. Jean Bazilikası, Çukuriçi Höyük olmak üzere toplam dört bileşenle UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alıyor. Türkiye’nin en büyük açık hava müzelerinden biri unvanına sahip Efes Antik Kenti’ni her yıl milyonlarca kişi ziyaret ediyor. Efes’te antik dünyanın en büyük açık hava tiyatrosu Büyük Tiyatro, antik dünyanın yedi harikasından biri Artemis Tapınağı ve yine önemli bir mimari değer olarak tanımlanan Celsus Kütüphanesi yer alıyor. Efes, Küçük Menderes Deltası sulak alanın da parçası.

BERGAMA

Bergama, İzmir'de UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan bir diğer kültür miras alanı. Bergama Akropolü, içindeki kütüphane binası ile antik dünyada önemli bir eğitim merkezi ve Pergamon Krallığı'nın yönetim merkeziydi. Akropol ayrıca en dik antik tiyatroya ve ilk psikiyatri hastanesi olan Asklepion Sağlık Merkezi ve Kutsal Alanı’na ev sahipliği yapıyor.

TARİHİ LİMAN KENTİ

Bugün tarihi İzmir olarak adlandırılan ve İzmir’e antik liman kenti olma özelliği sağlayan bölge, 19. yüzyılda bu liman kentine bir giriş kapısı olarak inşa edilen Konak Pier’den başlayarak Kadifekale’ye kadar uzanıyor. UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde Tarihi Liman Kenti başlığıyla yer alan bu alanda Konak Meydanı ve Saat Kulesi gibi İzmir’in öne çıkan sembolleri bulunuyor; ayrıca zaman içinde iç limanın dolmasıyla genişleyen Kemeraltı Çarşısı ile dünyanın en eski ve en büyük açık hava alışveriş merkezlerinden birini de barındırıyor.

BİRGİ

Ödemiş’e bağlı Birgi UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alıyor. Birgi, yüksek taş evleri ve ahşap pencereleriyle geleneksel mimari dokusunu koruyan, yemyeşil bir coğrafyanın içinde bulunuyor. 5 bin yıl öncesine uzanan tarihiyle Birgi’de geçmişten günümüze gelen konakların yanı sıra türbeler, camiler ve hamamlar yer alıyor.

GEDİZ DELTASI

İzmir’in yanı başında yer alan Gediz Deltası, doğadan kopmadan modern bir şehirde yaşanılabileceğinin en güzel göstergesi. İzmir gibi büyük bir metropol, içinde yüzlerce kuş ve canlı türüne ev sahipliği yapan, Türkiye’nin en geniş kıyı sulak alanlarından Gediz Deltası’nı barındırıyor. Türkiye’deki tuz üretiminin yaklaşık üçte birini karşılayan delta, aynı zamanda İzmirli balıkçı ve çiftçilerin de üretim alanı. Gediz Deltası, barındırdığı farklı habitatlar sayesinde binlerce canlıya yaşam ortamı sunan uluslararası öneme sahip nadir sulak alanlardan biri. Dünya ölçeğinde Önemli Doğa Alanı ve Önemli Kuş Alanı olan Gediz Deltası’nın UNESCO Dünya Doğa Mirası Listesi'ne alınması için geçtiğimiz yıl İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından resmi adaylık başvurusu yapıldı.

UNESCO DÜNYA MİRASI

1972 Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunması Sözleşmesi’ne göre oluşturulan ve Dünya Mirası Komitesi tarafından belirlenen Dünya Mirası Listesi'nde Dünya Miras Alanı olarak ilan edilen 1.121 miras alan yer alıyor. Bunlardan 869’u kültürel, 213’ü doğal ve 39’u karma (doğal ve kültürel) miras alanları Türkiye’nin bu listede 16’sı kültürel, 2’si karma olmak üzere 18 miras alanı bulunuyor.

İzmir’in ayrıca UNESCO’nun şehirler arasındaki iki ağıyla ilgili çalışmaları da devam ediyor. UNESCO Öğrenen Şehirler Küresel Ağı’na Meslek Fabrikası’nın çalışmalarıyla dahil olan İzmir, UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı’na tasarım alanından başvurmak için de hazırlıklarını sürdürüyor.