12.12.2019, 15:08

Semtlerin Sıcaklığı ve Değişen Şeyler...

Basmane Günlerini izlerken aklımın bir köşesinde 70 ‘ li yılların Yeşilyurt’ u dönüp duruyordu.

Merkezinde bir cami, onun etrafında birkaç caddenin olduğu, harıl harıl bir haftada izinsiz, plansız evlerin yapıldığı bu yerin, nasıl birkaç on yıl içinde koca bir semte dönüştüğü..

Anadolu’ dan gelen insanların yurt edinirken yaşadıkları acılar, şehre tutunma hikayeleri, ruhsatsız, plansız  yapılan o evlerin ve o sokakların bir mahalleye ve semte dönüşme serüveni…

Aslında İzmir’ de ve diğer şehirlerimizde benzer hikayeler aynı, 70’ li yılların başında göç ve gelip şehre yerleşmek..Bir cümlede özetlenen bu yol haritası esasında son kırk yıllık bir sorunun tarifidir. Başka bir deyişle şehirlerin doğal yollardan gelişimini bozan, mahalle yapısını altüst eden, yeni ve farklı aidiyetler yaratan bir canavar.

Sorunun bir yanında şehrin fiziki olarak bozulması var ama diğer yanda ise insanımızın iç dünyasında yaşanan uzun bir tahribat.

Çoğu zaman bizler insanı unutup şehri bozulan mahalle yapısını düşünüyor bu konular üzerinde düşünce geliştiriyoruz…

Ya insan…

***

Şimdi gelin birlikte mahalle’ yi kuralım…

Yıl 1970.

Yer Yeşilyurt, Hatay semtinin bitişiği.

Benim anımsadığım tarlala, bol miktarda emlak ofisi. Bir hafta içinde imece usulü ile yapılan evler,  şehre tutunmanın işareti olarak sokakta yerini alıyordu. Tek katlı bu evler birer kale misali gibiydi; dünyada ve şehirde tutunacak bir dal’ dı göçle taa Erzurum’ dan Kars’ tan buralara gelenler için…

Her evin bitiminde sanki kutlama yapar gibi bir araya gelip birbirine yaslanan bu insanlar kendilerini ödüllendirirdi adeta. Bu minval üzere akşamüzeri birlikte içilen çaylar, Erzurumdan, Kars’ tan gelenlerin birbirine ikram ettiği keteler, katmerler;  Feramuz Amca’ nın bu şenliği Sümmani’ den söylediği türkülerle süslemesi ise tadından yenilmeyecek bir durumdu.

Buralar henüz mahalle değildi ama örüntüler “Mahalle” olgusunun taşlarını döşüyordu, öyle ya evler çoğalıyor, sokaklar ortaya çıkıyordu.

Nitekim öyle oldu, bu gecekondular çoğaldı, bir mahalle sıcaklığına kavuştu, aynı fırından, aynı manavdan alışverişler yapıldı, aynı berberde saçlar kesildi, bununla da kalınmadı her sabah aynı insanlar aynı meydandan geçerek otobüse binince önce başlarıyla birbirlerine selam verdiler, hal hatır sordular. Gün oldu  semtlerine dışarıdan biri bir şey söyleyince semti inadına savundular, giderek oturdukları semt onlarda bir tiryakilik yarattı; o semtin parkı onları ilgilendirir oldu, oranın bakımı, yeşili, belediyenin görevlendirdiği çalışanın doğru çalışıp çalışmadığı bile artık onların ilgi alanına giriverdi..Aynı şey semtin meydanı için, yolları için, çalışan otobüs hattı için de geçerliydi.

Hani semti bir idari birim olarak tanımlıyoruz ya aslında, bu idari birim olmanın hikayesinden öte şeyleri de unutmayalım.

Şimdi.

Benim anlattığım tarih 1970’lerin başı, aradan geçen zaman mahalleyi de şehir kavramını da değiştirdi. Çok katlı apartmanlar insanların birbirlerini tanımasının önüne engel çıkardı.

Gelenler kısmen şehre uydu. Velhasıl yeni kavramlar ve durumlar ortaya çıktı.

“Bunlar ne “dediğinizi duyar gibiyim…

Yazılarımda dilimin döndüğünce anlattığım hep işte bu değişimin ayak izleri…

Yorumlar (0)
banner19
26°
açık
Günün Anketi Tümü
Bergama İl Olmalı mı?
Bergama İl Olmalı mı?
Günün Karikatürü Tümü
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 34 69
2. Trabzonspor 34 65
3. Beşiktaş 34 62
4. Sivasspor 34 60
5. Alanyaspor 34 57
6. Galatasaray 34 56
7. Fenerbahçe 34 53
8. Gaziantep FK 34 46
9. Antalyaspor 34 45
10. Kasımpaşa 34 43
11. Göztepe 34 42
12. Gençlerbirliği 34 36
13. Konyaspor 34 36
14. Denizlispor 34 35
15. Çaykur Rizespor 34 35
16. Malatyaspor 34 32
17. Kayserispor 34 32
18. Ankaragücü 34 32
Takımlar O P
1. Hatayspor 34 66
2. Erzurumspor 34 62
3. Adana Demirspor 34 61
4. Akhisar Bld.Spor 34 57
5. Fatih Karagümrük 34 56
6. Bursaspor 34 56
7. Altay 34 54
8. Ankara Keçiörengücü 34 50
9. Menemen Belediyespor 34 44
10. Giresunspor 34 44
11. Ümraniye 34 44
12. İstanbulspor 34 40
13. Balıkesirspor 34 38
14. Altınordu 34 37
15. Boluspor 34 33
16. Osmanlıspor 34 30
17. Adanaspor 34 21
18. Eskişehirspor 34 12
Takımlar O P
1. Liverpool 38 99
2. Man City 38 81
3. M. United 38 66
4. Chelsea 38 66
5. Leicester City 38 62
6. Tottenham 38 59
7. Wolverhampton 38 59
8. Arsenal 38 56
9. Sheffield United 38 54
10. Burnley 38 54
11. Southampton 38 52
12. Everton 38 49
13. Newcastle 38 44
14. Crystal Palace 38 43
15. Brighton 38 41
16. West Ham 38 39
17. Aston Villa 38 35
18. Bournemouth 38 34
19. Watford 38 34
20. Norwich City 38 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 87
2. Barcelona 38 82
3. Atletico Madrid 38 70
4. Sevilla 38 70
5. Villarreal 38 60
6. Real Sociedad 38 56
7. Granada 38 56
8. Getafe 38 54
9. Valencia 38 53
10. Osasuna 38 52
11. Athletic Bilbao 38 51
12. Levante 38 49
13. Real Valladolid 38 42
14. Eibar 38 42
15. Real Betis 38 41
16. Deportivo Alaves 38 39
17. Celta de Vigo 38 37
18. Leganés 38 36
19. Mallorca 38 33
20. Espanyol 38 25