12.12.2019, 15:08

Semtlerin Sıcaklığı ve Değişen Şeyler...

Basmane Günlerini izlerken aklımın bir köşesinde 70 ‘ li yılların Yeşilyurt’ u dönüp duruyordu.

Merkezinde bir cami, onun etrafında birkaç caddenin olduğu, harıl harıl bir haftada izinsiz, plansız evlerin yapıldığı bu yerin, nasıl birkaç on yıl içinde koca bir semte dönüştüğü..

Anadolu’ dan gelen insanların yurt edinirken yaşadıkları acılar, şehre tutunma hikayeleri, ruhsatsız, plansız  yapılan o evlerin ve o sokakların bir mahalleye ve semte dönüşme serüveni…

Aslında İzmir’ de ve diğer şehirlerimizde benzer hikayeler aynı, 70’ li yılların başında göç ve gelip şehre yerleşmek..Bir cümlede özetlenen bu yol haritası esasında son kırk yıllık bir sorunun tarifidir. Başka bir deyişle şehirlerin doğal yollardan gelişimini bozan, mahalle yapısını altüst eden, yeni ve farklı aidiyetler yaratan bir canavar.

Sorunun bir yanında şehrin fiziki olarak bozulması var ama diğer yanda ise insanımızın iç dünyasında yaşanan uzun bir tahribat.

Çoğu zaman bizler insanı unutup şehri bozulan mahalle yapısını düşünüyor bu konular üzerinde düşünce geliştiriyoruz…

Ya insan…

***

Şimdi gelin birlikte mahalle’ yi kuralım…

Yıl 1970.

Yer Yeşilyurt, Hatay semtinin bitişiği.

Benim anımsadığım tarlala, bol miktarda emlak ofisi. Bir hafta içinde imece usulü ile yapılan evler,  şehre tutunmanın işareti olarak sokakta yerini alıyordu. Tek katlı bu evler birer kale misali gibiydi; dünyada ve şehirde tutunacak bir dal’ dı göçle taa Erzurum’ dan Kars’ tan buralara gelenler için…

Her evin bitiminde sanki kutlama yapar gibi bir araya gelip birbirine yaslanan bu insanlar kendilerini ödüllendirirdi adeta. Bu minval üzere akşamüzeri birlikte içilen çaylar, Erzurumdan, Kars’ tan gelenlerin birbirine ikram ettiği keteler, katmerler;  Feramuz Amca’ nın bu şenliği Sümmani’ den söylediği türkülerle süslemesi ise tadından yenilmeyecek bir durumdu.

Buralar henüz mahalle değildi ama örüntüler “Mahalle” olgusunun taşlarını döşüyordu, öyle ya evler çoğalıyor, sokaklar ortaya çıkıyordu.

Nitekim öyle oldu, bu gecekondular çoğaldı, bir mahalle sıcaklığına kavuştu, aynı fırından, aynı manavdan alışverişler yapıldı, aynı berberde saçlar kesildi, bununla da kalınmadı her sabah aynı insanlar aynı meydandan geçerek otobüse binince önce başlarıyla birbirlerine selam verdiler, hal hatır sordular. Gün oldu  semtlerine dışarıdan biri bir şey söyleyince semti inadına savundular, giderek oturdukları semt onlarda bir tiryakilik yarattı; o semtin parkı onları ilgilendirir oldu, oranın bakımı, yeşili, belediyenin görevlendirdiği çalışanın doğru çalışıp çalışmadığı bile artık onların ilgi alanına giriverdi..Aynı şey semtin meydanı için, yolları için, çalışan otobüs hattı için de geçerliydi.

Hani semti bir idari birim olarak tanımlıyoruz ya aslında, bu idari birim olmanın hikayesinden öte şeyleri de unutmayalım.

Şimdi.

Benim anlattığım tarih 1970’lerin başı, aradan geçen zaman mahalleyi de şehir kavramını da değiştirdi. Çok katlı apartmanlar insanların birbirlerini tanımasının önüne engel çıkardı.

Gelenler kısmen şehre uydu. Velhasıl yeni kavramlar ve durumlar ortaya çıktı.

“Bunlar ne “dediğinizi duyar gibiyim…

Yazılarımda dilimin döndüğünce anlattığım hep işte bu değişimin ayak izleri…

Yorumlar (0)
banner19
10°
parçalı az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Bergama İl Olmalı mı?
Bergama İl Olmalı mı?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivasspor 18 40
2. Başakşehir 18 36
3. Trabzonspor 18 35
4. Fenerbahçe 18 34
5. Alanyaspor 18 32
6. Galatasaray 18 30
7. Beşiktaş 18 30
8. Göztepe 18 26
9. Malatyaspor 18 24
10. Gaziantep FK 18 24
11. Denizlispor 18 22
12. Çaykur Rizespor 17 20
13. Gençlerbirliği 17 18
14. Konyaspor 18 18
15. Kasımpaşa 18 15
16. Antalyaspor 18 14
17. Ankaragücü 18 12
18. Kayserispor 18 10
Takımlar O P
1. Hatayspor 18 37
2. Erzurum BB 18 31
3. Bursaspor 18 30
4. Akhisar Bld.Spor 18 28
5. Keçiörengücü 18 28
6. Ümraniye 18 28
7. Menemen Belediyespor 18 28
8. Adana Demirspor 17 24
9. Balıkesirspor 17 24
10. Altay 18 24
11. Giresunspor 18 24
12. Fatih Karagümrük 18 23
13. İstanbulspor 18 20
14. Altınordu 18 19
15. Osmanlıspor 18 16
16. Adanaspor 18 13
17. Boluspor 18 13
18. Eskişehirspor 18 9
Takımlar O P
1. Liverpool 22 64
2. Man City 23 48
3. Leicester City 23 45
4. Chelsea 23 39
5. M. United 23 34
6. Wolverhampton 23 34
7. Sheffield United 23 33
8. Tottenham 23 31
9. Crystal Palace 23 30
10. Arsenal 23 29
11. Everton 23 29
12. Newcastle 23 29
13. Southampton 23 28
14. Burnley 23 27
15. Brighton 23 25
16. West Ham 22 23
17. Watford 23 23
18. Aston Villa 23 22
19. Bournemouth 23 20
20. Norwich City 23 17
Takımlar O P
1. Barcelona 20 43
2. Real Madrid 20 43
3. Atletico Madrid 20 35
4. Sevilla 20 35
5. Getafe 20 33
6. Real Sociedad 20 31
7. Valencia 20 31
8. Athletic Bilbao 20 30
9. Villarreal 20 28
10. Granada 20 27
11. Real Betis 20 27
12. Levante 20 26
13. Osasuna 20 25
14. Deportivo Alaves 20 23
15. Real Valladolid 20 22
16. Eibar 20 22
17. Mallorca 20 18
18. Celta de Vigo 20 16
19. Leganés 20 14
20. Espanyol 20 14