Ortaçağ’ın ahşap baskı tekniğini günümüze taşıyan müze-atölye

Ksilografi Müzesi, bu yaz sanatçıları ağırlayacak.

ÖZELHABER 15.06.2023, 11:17 22.06.2023, 10:30
Ortaçağ’ın ahşap baskı tekniğini günümüze taşıyan müze-atölye

Heykeltraş Uğur Çalışkan’ın Ayvalık Küçükköy’de kurduğu Ksilografi Müzesi, dünyanın en eski ahşap baskı tekniği olan ksilografiyle üretilmiş eserlere ev sahipliği yapıyor. Müze-atölye, bu yaz sanatçıları ağırlayacak.

Ksilografi ya da ahşap baskı, ahşap levha kullanılarak, yüksek kazı tekniğiyle hazırlanan tahta kalıplarla gerçekleştirilmiş özgün bir baskı tekniği. 

Eski Türkler tarafından bilinmesine rağmen, kitap çoğaltma yerine daha çok yazmacılık tekniği olarak kullanılan Ksilografi, yazmacılığın yok olmasıyla kendisine çok fazla uygulama alanı bulamamış.

Haber: Özgür Duygu Durgun


 

Türk sanat ortamında tahta oyma resimleriyle gündeme gelen ilk sanatçılardan biri Turgut Zaim. Geçmişte, Güzel Sanatlar Akademisi’nin önemli hocalarından, Fransız ressam Leopold Levy’nin kurduğu gravür atölyesinde Sabri Berkel ve Bedri Rahmi Eyüboğlu’nun ksilografi tekniğiyle ilgilendiği biliniyor. Ahşap veya tahta kazı tekniği Aliye Berger, Mustafa Pîlevneli, Cemal Tollu, Orhan Peker ve Devrim Erbil gibi ustalar tarafından da çeşitli dönemlerde yorumlanarak eserlerine yansımış.

Kökeni Çin’e uzanan; Avrupa'da 15. ve 16. yüzyıllarda kullanılan bu tekniği günümüzde yaşatan merkezlerden biri de Türkiye’de, sanat galerileri, sanatçı atölyeleri ile son yıllarda sanatçıların gözde mekanlarından biri haline gelen Ayvalık’ın Küçükköy mahallesinde.

Tarihi 1490’lara uzanan Küçükköy’deki müzenin en önemli özelliği, Ortaçağ dönemine damgasını vuran ksilografi tekniğinin hala uygulanabilir olduğu tek mekan olması. Küçükköy’de yer alan Ksilografi Müzesi’nin kurucusu heykeltraş Uğur Çalışkan, müzenin aynı zamanda sanatçıların gelip bu eski teknik üzerine çalışabileceği bir ortama sahip olduğunu belirtiyor. Yaklaşık 10 yıl önce açılan müze-atölyede geçmiş yıllarda usta sanatçı Hayati Misman’ın liderliğinde bir “ağaç baskı resmi” çalıştayı da gerçekleştirilmiş.

Gazi Eğitim mezunu olan Uğur Çalışkan’ın uzmanlık alanı heykel. Ankara’daki atölyesinde yılın altı ayı heykel üzerine çalışan sanatçı, yılın geri kalan kısmında Küçükköy’de ksilografi tekniğini günümüze taşıyan çalışmalara ve etkinliklere imza atıyor.

Çalışkan, ksilografinin 1490 ile 1520 arasında 30 yıl süreyle Alman ressam Albert Dürer tarafından bir matbaa tekniği olarak uygulandığını, başka bir ifadeyle Avrupa’da sadece 30 yıllık zaman diliminde geçerli olduğunu belirtiyor. Bu nedenle dünyada oldukça az uygulama alanı olan bu tekniği günümüzde yeniden gündeme getiren Çalışkan’ın hedefi, bir Ortaçağ yerleşimi olan Küçükköy’de Ortaçağ baskı tekniği olan ksilografiyi yaşatmak ve güncel sanata yeni eserler kazandırmak.

Ksilografi’nin günümüzde Almanya, İtalya, Fransa, Rusya gibi ülkelerde toplam sekiz merkezde uygulandığını belirten Çalışkan, Türkiye’de bu alanda üretim yapan tek merkezin Küçükköy’de kurmuş olduğu Müze-Atölye olduğunu vurguluyor. Dünya genelindeki mevcut ksilografi merkezlerinde 1 veya 2 press makinası olduğunu ifade eden Çalışkan, Küçükköy’deki merkezin farklı ülkelerden toplanmış olan yaklaşık 25 civarında eski baskı makinasına sahip olduğunu ifade ediyor.

Müzeyi kurarken çıkış noktasının Rembrandt’ın Hollanda’daki müze evi olduğunu belirten Çalışkan, "O müze ev benim için büyük bir ilham kaynağı oldu. Rembrandt’ın Amsterdam’daki müzesi aynı zamanda günümüz sanatçılarının Rembrandt döneminden kalan press makinalarını kullanabildiği çok özel bir mekân. Burada da benzer bir atmosfer yaratmak istedim ve gerek Türkiye gerekse yurtdışından elektriksiz döneme ait, tamamen kol gücü ile çalışan baskı makinaları toplamaya başladım. Bu atölyede geçmişi oldukça eskiye uzanan baskı makinalarını ve aletlerini görebilirsiniz" diyor. Her yıl yaz döneminde güzel sanatlar akademilerinin farklı disiplinlerinden uzmanları ve kendilerini belli bir alanda kanıtlamış usta hocaları Küçükköy’e davet ederek ahşap baskı üzerine çalışmalarına imkân sağladıklarını ekleyen Çalışkan, "Burada çalışan sanatçıların eserlerini aynı zamanda müzenin duvarlarında görebilirsiniz. Resim veya heykel alanlarında ustalaşmış sanatçıların xsilografi tekniği kullanarak ürettikleri yapıtlardan oluşan ciddi bir koleksiyon oluşturuyoruz" diyor.

Müze hakkında bilgi için: XYLOGRAPHY MUSEUM (@arturagallery) • Instagram fotoğrafları ve videoları

Kaynak: AJANS BAKIRÇAY
Yorumlar (1)
Uğur ÇALIŞKAN 11 ay önce
Çok teşekkür ederim çok güzel bir anlatı ve kurgu olmuş kaleminize ve yüreğinize sağlık
17
parçalı bulutlu
banner17
Günün Karikatürü Tümü
Günün Anketi Tümü
Bergama İl Olmalı mı?
Bergama İl Olmalı mı?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 32 87
2. Fenerbahçe 32 85
3. Trabzonspor 32 52
4. Beşiktaş 32 48
5. Rizespor 32 48
6. Başakşehir 32 46
7. Kasımpasa 32 46
8. Sivasspor 32 44
9. Antalyaspor 32 42
10. Alanyaspor 32 42
11. A.Demirspor 32 40
12. Samsunspor 32 38
13. Ankaragücü 32 37
14. Kayserispor 32 37
15. Konyaspor 32 36
16. Hatayspor 32 33
17. Gaziantep FK 32 31
18. Karagümrük 32 30
19. Pendikspor 32 30
20. İstanbulspor 32 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 30 68
2. Göztepe 30 60
3. Kocaelispor 30 52
4. Ahlatçı Çorum FK 30 52
5. Sakaryaspor 30 51
6. Bodrumspor 30 49
7. Boluspor 30 46
8. Bandırmaspor 30 46
9. Gençlerbirliği 30 44
10. Erzurumspor 30 41
11. Keçiörengücü 30 36
12. Şanlıurfaspor 30 34
13. Ümraniye 30 34
14. Manisa FK 30 33
15. Tuzlaspor 30 32
16. Adanaspor 30 32
17. Altay 30 15
18. Giresunspor 30 7
Takımlar O P
1. M.City 32 73
2. Arsenal 32 71
3. Liverpool 32 71
4. Aston Villa 33 63
5. Tottenham 32 60
6. Newcastle 32 50
7. M. United 32 50
8. West Ham United 33 48
9. Chelsea 31 47
10. Brighton 32 44
11. Wolves 32 43
12. Fulham 33 42
13. Bournemouth 32 42
14. Crystal Palace 32 33
15. Brentford 33 32
16. Everton 32 27
17. Nottingham Forest 33 26
18. Luton Town 33 25
19. Burnley 33 20
20. Sheffield United 32 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 31 78
2. Barcelona 31 70
3. Girona 31 65
4. Atletico Madrid 31 61
5. Athletic Bilbao 31 57
6. Real Sociedad 31 50
7. Valencia 31 47
8. Real Betis 31 45
9. Villarreal 31 39
10. Getafe 31 39
11. Osasuna 31 39
12. Las Palmas 31 37
13. Sevilla 31 34
14. Deportivo Alaves 31 32
15. Mallorca 31 31
16. Rayo Vallecano 31 31
17. Celta Vigo 31 28
18. Cadiz 31 25
19. Granada 31 17
20. Almeria 31 14

Gelişmelerden Haberdar Olun

@