Notre Dame’ın Kamburu (Victor Hugo)

Paris Olimpiyatları 2024 açılış töreni alışagelmişin dışında Sen Nehrinde başlamış ve tören süresince nehrin etrafındaki çeşitli alanlarda gösteriler yapılmıştı. Bu alanlardan biride 1163 de temeli atılan 1189 da kutsanan ve 1200 de tamamlanan 19ncu yüzyılın başlarında yıkılması gündeme gelen, 2019 da ki yangında ağır hasar alan ve halen onarımı devam eden Notre Dame Katedralinin iskelelerinde yapılan gösteriydi. Ekranda katedralle ilgili verilen bilgiler ve Victor Hugo’nun eseri Notre Dame’ın Kamburundan bahsedilince yıllar öncesinden hatırladığım bu romanı yeniden okumayı planladım.

Bir başka dileğim olsa bu kadar çabuk olur muydu bilemiyorum ilkokulun kütüphanelerine destek için kitapçıya gittiğimde karşıma çıktı Notre Dame’ın Kamburu, Dionis Yayınlarından hem de Balzac’ın eseri Eugenie Grandet ile 646 sayfalık tek kitap halinde hani derler ya ‘ikisi bir arada” aynen öyle hem de sudan ucuz fiyata.

Tramvayda elimde kitap eve dönerken okuduğum sayfalarda 2024 Olimpiyat Oyunlarının açılış töreni sırasında, Notre-Dame Katedralinin iskelesinde gösteri yapan sanatçıların bir sahnesini ortaya koydukları kitapta romanın baş kahramanlarından olan zangoç Quasimodo ile tanışmıştım bile…

Notre Dame’ın Kamburu, orijinal adıyla Notre Dame de Paris Victor Hugo’nun 1831 yılında, 29 yaşında, yalnızca altı ay içinde yazdığı bir eser. Bu eser yayımlandıktan sonra katedralin bakımsızlıktan dolayı yıkılması gerektiğini düşünen şehir planlamacılarının fikrine karşı çıkılarak kilisenin yıkılmaktan kurtarıldığı da edindiğim bilgiler arasında…

Kitabın tanıtım bölümünden;

“Notre Dame’daki kubbeli gotik kulelerde çan çalan kambur Quasimodo yaşamaktadır. Görüntüsünden dolayı alay edilen ve kendisinden korkulan Quasimodo’ya sadece çingene dansöz Esmeralda acır. Quasimodo’nun tüm kalbiyle bağlı olduğu Esmeralda, aynı zamanda içten pazarlıklı baş rahip Cladude Frolla’nun da ilgisini çekmiştir. Ne zaman ki Esmeralda onun şehvetli arzularına karşı gelir, o zaman rahip onun için sadece Quasimodo’nun engelleyebileceği kötü bir plan hazırlar.”

Victor Hugo (1802-1885): Fransız edebiyatının en ünlü yazarlarından, subay olan babasının görevleri nedeniyle çocukluğu askeri ortamlarda geçen Hugo 15 yaşında Paris’te Fransız Akademisinin açtığı bir yarışma ile edebiyat hayatına atıldı. Yirmi dört yıl sonra şiirleri ve oyunları ile Fransız edebiyatına yaptığı katkılardan dolayı akademiye seçildi. Romantik akımın en tanınmış adları arasında yer aldı. Toplumsal sorunlar ve politikayla yakından ilgilendi, 1848 ayaklanmalarının ardından Kurucu Meclis’e katıldı, daha sonra milletvekilliği yaptı, l’Evénement (Etkinlik) adlı bir gazete çıkardı. 1852’de Louis Bonaparte’ın imparatorluğunu ilan ettiği hükümet darbesine karşı çıktığı için sürgün edildi. Cezası 1859’da sona erdi, fakat imparatorluk yıkılana kadar gönüllü olarak sürgünde kaldı, 1870’de Fransa’ya döndü. 1871’de Paris Komünü ’nü desteklemese de komüncüleri savundu. 1831 yılında yayımlanan Notre Dame’ın Kamburu ve 1862 yılında yayımlanan Sefiller klasik edebiyatın şaheserleri arasında yer alır.

1482 yılının Paris’inde geçen romanın ana konusu;

Kambur, tek gözlü, topal, sağır, yüzüne, bedenine bakılmayacak kadar çirkin bir bedende aşkının peşinde koşan Katedralin zangocu, çancı Quasimodo. İnsan mı, peri mi, melek mi, temiz, saf, havai, bazen bir kraliçe, bazen bir deli ve de cırcırböceği ateşli gözleriyle 16 yaşında ki dansçı Çingene kız Esmeralda. Nefsine hakim olamayan kadınlardan nefret eden ama aşkına ulaşmak için her yolu deneyen Katedralin başrahibi Claude Frollo.

Bu üç ana karakterin etrafında gelişen ve karşılığı ancak ölümde buluşan bir aşkın hikayesi olarak ortaya çıksa da romanın ana karakterlerinden biride katedralin kendisidir. Öyle bir karakter ki tarihi, mimari yapısı, sanatsal özellikleri yanında dini anlamlar yüklü bir katedral bu aşk hikayesine her yönü ile iştirak ediyor. Bu romanı okuduktan sonra katedrali ziyarete gidenler eminim ki romanın her sahnesini orada seçtikleri karakterle yaşayacaklardır. Diğer karakterler mi o kadar çok ki kim kimdi, hangi bölümdeydi okurken zorlandığım ve uzun tasvirlerle bazen sıkıldığım anlar olmadı değil ama ne olacak, devamında olaylar nasıl gelişecek soruları daha ağır bastığı için elimden bırakamadığım ve çok kısa zamanda okuduğum bir baş yapıt Notre Dame’ın Kamburu.

Kitabın konusunu uzun uzun anlatmayacağım kader ve tesadüflerin yol açtığı olaylar içerisinde birbirinden sosyal konum ve kişilik farklılıkları içinde ki karakterlerle gelişmesi, karanlık ve dehşeti yaşatan trajik bir aşk hikayesine eşlik eden 15nci yüzyıl Paris’i, katedralin gizemli yapısı, adalet ve din sisteminin eleştirileri içerisinde ana konudan kopmamanız için her bölüm bitişinde küçük geri dönüşler yapmanızı tavsiye edebilirim…

Notre Dame’ın Kamburu & Eugenie Grandet /Victor Hugo&Balzac/ Çeviri Canan Nur Polat- Özge Çalışkanoğlu/ Dionis yayınları 2017/664 sayfa