24.11.2023, 10:07

Nesini söyleyim canım efendim!..

“Türkiye hiç değilse bir bakımdan eski cumhuriyetleri utandıracak biçimde yeni yıla girdi. Tellallar,davullar çalarak bütün köylere yayıldılar. Arap alfabesi yerine, latin alfabesini öğrenmeleri için 16 ila 40 yaşları arasındaki herkesi Ulus okullarına (Millet Mektepleri.M.T) çağırdılar.

Dört ay içinde Türkiye’nin okur-yazar bir ülke olması planlanmıştır. Eğitim alanında yiğitçe bir atılımdır bu. Biz kendi beyaz çocuklarımız arasındaki okur-yazarlık oranını yüzelli yılda yükseltebildik. Mustafa Kemal’in Türkiye’yi okutmak için gösterdiği ilgi bizde de olsaydı, okullara devamı sağlayacak bir yol bulabilir,
bunun için gerekiyorsa davul da çalabilirdik…”

Millet Mekteplerinin 1 Ocak 1929’daki açılış haberini,
Newyork Times gazetesi 3 Ocak 1929 tarihli sayısında bu yorumla veriyordu.

(Avustralya Büyükelçisi olarak görev yaparken, 1.Dünya Savaşı başladığında Broken Hill kasabasında sivil insanları katleden iki Afganlıya Türk olarak sahip çıkması konusunda yoğun tartışmalarımız olsa da kitaplarını büyük bir ilgiyle okuduğum ve beş gün önce kaybettiğimiz değerli Büyükelçi Bilal Şimşir’in 1979 basımı, ‘Amerikan Belgelerinde Türk Yazı Devrimi’ kitabından. S:151)

Millet Mektepleri ile ilgili kararname, 24 Kasım 1928 tarihinde yürürlüğe girer.
Kurtuluş Savaşımızın Başkumandanı Atatürk, şimdi de cehalete karşı verilen savaşımın Başöğretmenidir…

9 Eylül 1922’de Belkahve’den İzmir’e akan ordulara bakarken, “Başardık Paşa’m,
zaferle bitti…” dediklerinde ne yanıt vermişti?

“Asıl savaş şimdi başlıyor…”

Daha sonraki konuşmalarında bu savaşın ne olduğunu da dile getirmişti:

“En büyük savaş cahilliğe karşı yapılan savaştır…
Gerçek kurtuluş ancak cehaletin ortadan kaldırılmasıyla olur.
Cehalet kaldırılmadıkça toplum yerinde kalıyor, yerinde duran şey ise geriye gidiyor demektir…”

“Bir millet savaş meydanlarında ne kadar parlak zaferler elde ederse etsin, o zaferlerin kalıcı sonuçlar vermesi ancak irfan ordusuyla mümkün olur…”

“Toplumu gerçek amacına 
gerçek mutluluğuna ulaştırmak için iki orduya gerek vardır: Biri vatanın hayatını kurtaran asker ordusu, diğeri ulusun geleceğini yoğuran bilim ordusudur…”

“Eğitimdir ki bir milleti; ya hür, bağımsız, şanlı, yüksek bir topluluk halinde yaşatır; ya da esaret ve sefalete terk eder…

Milleti kurtaranlar yalnız ve ancak öğretmenlerdir…”

Newyork gazetesi Türkiye’ye gıpta etmekte haksız mıydı?

Neydi Millet Mektepleri?

Genel başkanlığını Başöğretmen Mustafa Kemal Paşa’nın yapacağı Millet Mektepleri, köy şehir demeden tüm yurdu kaplayacak, iki ve dört aylık kurslar halinde iki derslik olarak açılacak; ilk derslikte okuma yazma yanında dilbilgisi, basit matematik işlemleri öğretilirken, ikinci derslikte yaşam için bilinmesi gereken ana bilgiler; sağlık bilgisi, hesap, vatandaşlık, yurt-tarih-coğrafya bilgileri verilecekti.
Okulu olmayan kırsal kesimler için gezici millet mektepleri oluşturulacaktı…

Millet mektepleri ile üç yıl içinde 1,5 milyondan fazla vatandaş kısa sürede okuma yazmayı öğrendi…
Yüzde 10’un altındaki okur yazar oranı, iki katını aşarak yüzde 20’yi geçti…

Bu,dünyada örneği az görülen büyük bir devrimdi…
Eğitim Devrimiydi…

1923’de tüm ülkede sadece 4894 ilkokul,
72 ortaokul ve 
23 lise vardı…

Kurtuluş Savaşı’nın ateşleri içinde, savaşın ortasında Temmuz 1921’de ‘Maarif Kongresi’ni düzenleyen Türkiye,kısa sürede ilkokul sayısı ikiye, ortaokul ve lise sayısı dörde katladı…

3 Mart 1924’de ‘Eğitim Birliği’ yasasıyla tüm okullar Eğitim Bakanlığı’na bağlandı.
Medreseler kapatıldı.

Birer yıl arayla:

1926’da her kademedeki eğitim parasız hale getirildi…

1927’de karma eğitime geçildi.

1928’de Arap Alfabesi kaldırıldı. Yeni Türk Alfabesi kabul edildi.
Bir yıl sonra ‘Evrim Teorisi’ müfredata eklendi.

Ardından Köy Eğitmenleri Projesi… Halkevleri, Halkodaları…
Köy Enstitüleri…

Ankara Cebeci mezarlığında bu eğitim devrimlerini gerçekleştirenlerden üçü,
genç Türkiye Cumhuriyeti’nin üç Milli Eğitim Bakanı yan yana yatıyorlar:
Reşit Galip, Mustafa Necati ve Vasıf Çınar…
Ankara’ya her gidişimde fırsat yaratıp ziyaret etmeye çabalarım.

Ortada yatan Mustafa Necati, Millet Mektepleri’nin çalışmalarını yürüterek,
talimatnamesini yazan bakandı.

Millet Mekteplerinin açıldığı gün, 1 Ocak 1929 yılında, yaşama veda etti…

Her üçü de Kurtuluş Savaşı’nda, ardından Genç Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunda gece gündüz,
canları pahasına öylesine mücadele etmişlerdi ki yıpranan bünyeleriyle genç yaşta yaşama veda ettiler.

Mustafa Necati 35,
Vasıf Çınar 40,
Reşit Galip 41 yaşındaydı…

Başöğretmen mi?

O da 57 yaşında aramızdan ayrıldı…

Bugün mü?..
Karşı devrim mi?..
Eğitim öğretimin ve öğretmenlerin hali pürmeali mi?..

Nasıldı Aşık Serdari’nin türküsü?

“Nesini söyleyim canım efendim…”

Öğretmenler Gününüz kutlu olsun…

---------

Ek: Cebeci’de üç eğitim devrimcisi…

Yorumlar (0)
17
parçalı bulutlu
banner17
Günün Karikatürü Tümü
Günün Anketi Tümü
Bergama İl Olmalı mı?
Bergama İl Olmalı mı?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 28 75
2. Fenerbahçe 28 73
3. Trabzonspor 28 46
4. Beşiktaş 28 46
5. Kasımpasa 28 40
6. Başakşehir 28 39
7. Rizespor 28 39
8. Sivasspor 28 38
9. Antalyaspor 28 36
10. A.Demirspor 28 35
11. Kayserispor 28 35
12. Samsunspor 28 33
13. Alanyaspor 28 33
14. Konyaspor 28 31
15. Ankaragücü 28 30
16. Karagümrük 28 29
17. Hatayspor 28 29
18. Gaziantep FK 28 29
19. Pendikspor 28 26
20. İstanbulspor 28 13
Takımlar O P
1. Eyüpspor 25 61
2. Göztepe 25 52
3. Kocaelispor 25 45
4. Sakaryaspor 25 43
5. Bodrumspor 25 42
6. Bandırmaspor 25 40
7. Ahlatçı Çorum FK 25 39
8. Boluspor 25 39
9. Gençlerbirliği 25 34
10. Erzurumspor 25 31
11. Keçiörengücü 25 31
12. Ümraniye 25 30
13. Manisa FK 25 28
14. Adanaspor 25 26
15. Şanlıurfaspor 25 24
16. Tuzlaspor 25 24
17. Altay 25 15
18. Giresunspor 25 7
Takımlar O P
1. Liverpool 27 63
2. M.City 27 62
3. Arsenal 26 58
4. Aston Villa 27 55
5. Tottenham 26 50
6. M. United 27 44
7. West Ham United 27 42
8. Newcastle 27 40
9. Brighton 27 39
10. Wolves 27 38
11. Chelsea 26 36
12. Fulham 27 35
13. Bournemouth 26 31
14. Crystal Palace 27 28
15. Brentford 27 26
16. Everton 27 25
17. Nottingham Forest 27 24
18. Luton Town 26 20
19. Burnley 27 13
20. Sheffield United 26 13
Takımlar O P
1. Real Madrid 27 66
2. Girona 27 59
3. Barcelona 27 58
4. Atletico Madrid 27 55
5. Athletic Bilbao 27 50
6. Real Betis 27 42
7. Real Sociedad 27 40
8. Las Palmas 27 37
9. Valencia 26 37
10. Getafe 27 35
11. Osasuna 26 33
12. Villarreal 27 32
13. Deportivo Alaves 26 29
14. Sevilla 27 27
15. Mallorca 27 27
16. Rayo Vallecano 27 26
17. Celta Vigo 27 24
18. Cadiz 27 19
19. Granada 26 14
20. Almeria 27 9

Gelişmelerden Haberdar Olun

@