Son yazısı Dikili festivaliydi; gazeteci Erbil Tuşalp'i kaybettik

Bir süredir KOAH hastalığı nedeniyle tedavi gören ve 1 Eylül’de İzmir Başkent Hastanesi’nde yoğun bakıma alınan gazeteci-yazar Erbil Tuşalp vefat etti.

Türkiye'nin en önemli kalemleri arasında görülen ve özellikle 12 Eylül döneminin korkusuz gazetecileri arasında yer alan Erbil Tuşalp kitaplarıyla da dönemin en önemli tanıklarından biriydi.

12 Eylül sonrasında düzenlenen "Dikili Emek, Demokrasi ve Barış Festivalleri"'nin de müdavimi olan Tuşalp bir süre önce anılarını gazeteci Oben Ulu'ya anlatmıştı.

Foto: Erbil Tuşalp'ın ilki yapılan Dikili Emek, Demokrasi ve Barış Festivallerinde katıldığı bir söyleşi...

Yer: Çamlaraltı. Fotoğraf: Ümit Otan Tarih: 1985

İşte Tuşalp'ın Dikili Emek, Demokrasi ve Barış Festivalleri ile ilgili Ajans Bakırçay'da yayınlanması için gönderdiği ilk yazı... 

Çeyrek yüzyıl geçti

Unutulmaz günlerdi. Cuntanın demir kapı taş, duvar arkasına kapatamadığı güzel insanlar, darbenin beşinci yılında bir kıyı kasabasında özgürlük istemlerini dile getirmek için bir araya gelmişti.

Korkularını, kuşkularını ertelemişler dostları için güneş toplamayı düşlemişlerdi.

Pek kolay olmadı. Çünkü küçük kasaba sanki polis işgaline uğramıştı.

Özgürlük, bağımsızlık, demokrasi taleplerini dillendirmek için yola çıkan Aziz Nesin ve arkadaşlarının arkasında polis ordusu dolaşıyordu. Tıpkı bugünkü gibi işbaşında seçilmiş bir iktidar vardı. Nakşiler iktidardaydı. Amerikanofil bir ekip rejimi teslim almıştı...

Bunca yıl sonra ulaşılan gelişmişlik düzeyine değinmeden o yılları anlatmak ve anlamak güç. O gün ne çok gülmüş, ne çok üzülmüştük.

Bir minibüse doluşmuş şen şakrak/şarkı türkü çevreyi dolaşıyorduk. 15 kişilik minibüste 2 yabancı olduğunu saptadık. “Kimsiniz…” sorusunun yanıtı inanması güç ama “polis…” oldu.

Anlayacağınız SHP’li Dikili belediyesince düzenlenen festivali ANAP iktidarı “15 kişinin arasına 2 ajan” sokarak Ankara’dan izlettiriyordu.

Doğru dürüst “pes.., insaf.. yuh..” bile diyemeden davetsiz konukları yol üstüne silkelemiştik. Şimdi öyle mi? Çağ atladık, değiştik, dönüştük.

Teknoloji gelişti. Telefon dinlemek için malum kişiye doğrudan bağlı bir kurum var. Dilerse tek telefonu, isterse tüm alanı uzaktan dinleyebiliyor.

Aradan çeyrek yüzyıl geçti ama o yaz “güneş toplamak için...” Dikili’ye gelen herkesi heyecanlandıran, unutulmaz tadıyla anıları süsleyen olağanüstü bir kavuşma olarak iz bıraktı. Yıllandıkça değerlendi. Arandı, özlendi, beklendi.

Yıllar sonra sevgili başkan Osman Özgüven’e ve emeği geçen herkese bir kez daha teşekkürler.

İyi ki varsınız. Asıl önemli olan iyi ki hala varsınız.

Erbil Tuşalp

Foto: Erbil Tuşalp'ın ilki yapılan Dikili Emek, Demokrasi ve Barış Festivallerinde katıldığı bir söyleşi...

Yer: Çamlaraltı. Fotoğraf: Ümit Otan Tarih: 1985

Foto: Dikili Emek, Demokrasi ve Barış Festivalleri Aziz Nesin imza günü 

Yer: Dikili Liman Fotoğraf: Ümit Otan Tarih: 1985

Foto: Dikili Emek, Demokrasi ve Barış Festivalleri Aziz Nesin söyleşi

Yer: Çamlaraltı. Fotoğraf: Ümit Otan Tarih: 1985

ERBİL TUŞALP KİMDİR?

Tuşalp, 9 Eylül 1945’te Konya’nın Akşehir ilçesinde doğdu. Çocukluk yıllarını Akşehir’de geçirdi. Kara Harp Okulu’nu kazandı ve okuldan 1965 yılında mezun oldu. TRT’de haber kameramanı olarak 1974 yılında başlayan Tuşalp, TRT’nin ardından Günaydın, Vatan, Dünya, Radikal, Posta ve Milliyet gazetelerinde, İSTA, ANKA Haber Ajansı, UBA Haber Ajansı ve ATV ve Show TV’de Olay, 32. Gün, Dünya Değişirken ve 40 Dakika programlarında çalıştı.

Cumhuriyet gazetesinin Ankara bürosunda siyasi muhabir olarak görev yaptı. Türkiye Gazeteciler Sendikası’nda iki dönem Yönetim Kurulu Üyesi olarak görev yaptı. İnsan Hakları Derneği’nin kurucuları arasında yer aldı. Tuşalp, insan haklarını sorgulayan, yakın dönemin “Susurluk Kazası” vb. karanlıkta kalmış siyasal olaylarına ışık tutan araştırmalarıyla tanındı.

Araştırmacı kimliğiyle tanınan Tuşalp’in Bin İnsan, Bin Tanık, Bin Belge, Eylül İmparatorluğu, Artık Demokrasi İsteyin, Ben Tarihim Bay Başkan, Paşa ile General, Önce Çocuklar Öldü, Evreninki mi Özalınki mi?, Çürüme, Plastik Papatya Kokusu, Şeriatı Beklerken, Demokrasi Sizin Neyinize, Şeriat A.Ş, Sen Sofi’nin Oğlusun, İslam Faşizmi, Bozkurtlar, Çete Parti Mafya, Aldanma, Kuklaturka, İslam İmparatorluğu gibi kitapları yazdı.

Basın kartını iptal etmişlerdi

Cumhurbaşkanlığı İletişim Daire Başkanlığı’nın basın kartını iptal ettiği yüzlerce gazeteciden birinin de 75 yaşındaki Erbil Tuşalp olduğu ortaya çıkmıştı. 1975 yılında mesleğe adım attığını ve o günden itibaren de basın kartını şerefiyle taşıdığını, gazeteciliği de hakkıyla yaptığını belirten Tuşalp “Bu benim için onur belgesidir. Bunu yapanlarda azıcık utanma olsaydı, yapmazlardı” demişti.