Ayvalık'taki meclis kararı komşu ilçelere örnek olur mu?

Ayvalık Belediyesi Meclisi, kıyı bölgelerde turizm imarlı alanlarda kötüye kullanılan teşviklerle yükselen yapılaşma tehlikesini bertaraf edecek bir uygulamaya imza attı.

Olağanüstü toplanan Belediye Meclisinin aldığı kararlarla, otel, motel veya tatil köyü olarak inşa edilen yapıların konut veya rezidans şeklinde satışının önünü kesmek hedefleniyor.

Ege sahillerinde 'rezidanskondu'lara tepki: "Kıyıları geri alacağız"

Turistik tesis görünümlü rezidans ve konut projelerinin yoğunlaştığı Dikili, Çandarlı ve Datça'da ise Kıyı Hareketleri platformunun çağrısıyla "Kıyıları Geri Alacağız" imza kampanyası düzenlendi.

Haber: Özgür Duygu Durgun

Son yıllarda özellikle kıyı bölgelerinde örneklerine sıkça rastlanılan turizm imarlı alanlardaki yoğun yapılaşma projeleri ile ilgili Ayvalık Belediye Meclisi dikkat çekici bir karara imza attı. 27 Ocak 2025'te gerçekleştirilen olağanüstü meclis oturumunda alınan karar, turizm imarlı alanlarla ilgili kötüye kullanımına ve haksız menfaat yaratılmasına sebep olan uygulamaları kapsıyor. Ayvalık Belediye Meclisinin yeni uygulamasıyla otel, motel veya tatil köyü olarak inşa edilen yapıların konut veya rezidans şeklinde satışının önünün kesilmesi hedefleniyor.

Meclis kararına göre; turistik tesis alanlarında yapılaşma 2.00 emsalden 1.20 emsale düşürülerek kat yüksekliği en fazla 5 kattan 3 kata indirildi. Tercihli alanlarda yüzde 50'den fazlası konut yapılaşması tamamlanmış ise geri kalan parsellerde turistik tesis yapılamayacağı kararlaştırıldı. Otellerin toplam oda sayılarının maksimum yüzde 10'u kadar suit oda yapılabileceği karara bağlandı ve yapıların kitle boylarının en fazla 30 metre; kitle arası mesafelerin ise 10 metre olacağı kayda geçirildi.

Ayvalık Belediyesi basın bürosundan aldığımız bilgiye göre, yoğunluk değerlerinin Büyükşehir uygulamasıyla kapatılan eski Altınova Belediyesi tarafından 03.07.2006 tarihli, 61 sayılı meclis kararı ile turizmi teşvik amaçlı artırıldığı ve günümüzde geçerli yoğunluk değerlerine çıkartıldığı ifade edildi. Bu kararın gerekçesi olarak ise 2006 tarihinden bu zamana kadar Altınova Mahallesi’nde sahil kesiminde turistik tesis alanlarında bu teşvikin amacına ulaşmadığı ve kötüye kullanıldığı kaydedildi.

Neden daha önce müdahale edilmedi?

Altınova kumsalında deniz 10 metre uzaklığında, beş katlı beş bloktan oluşan yapının ruhsat ve plan iptali için Altınova Koruma Girişimi tarafından Ayvalık Belediyesi'ne açılmış bir dava bulunuyor. Altınova Koruma Girişimi sözcüleri, 27 Ocak'ta alınan meclis kararının yıllar önce alınabilecek iken şimdi alınması karşısında Ayvalık Belediyesi'ne "Altınova Koruma Girişimi olarak yıllardır verdiğimiz sivil ve hukuki mücadelenin bir tarafı olarak bu yapının var olma sorumluluğu kimde? diye soruyoruz. Yıllardır bu meclis kararı alınabilecekken neden alınmadı? Bir facia olmadan kumsaldaki bu beton duvar için ne yapmayı düşünüyorsunuz?" sorularını yöneltti.

Karar, geçmişte yapılan projeleri kapsamıyor

Ayvalık Belediyesi yetkilileri ise, alınan kararların geçmişe dönük olmayacağını; başka bir deyişle, Altınova sahilindeki beş katlı beş bloktan oluşan yapıya uygulanmayacağını belirtti. Turistik tesis alanlarını ilgilendiren yeni imar kararlarının bu bölgede bundan sonra turizm amaçlı yapılacak inşaatları kapsadığını ifade eden yetkililer, Belediye Meclisi'nden geçen yeni düzenlemenin hali hazırda Altınova sahillerindeki 20 farklı parseli kapsadığını ve bundan sonra bu alanlarda beş katlı bina yapılamayacağını kaydetti.

Bakanlık 2022'de uyarsa da 'rezidanskondu'lar hız kesmedi

Bodrum, Çeşme gibi popüler tatil beldelerinden başlamak üzere Ege kıyılarında hızla çoğalan turistik tesis görünümlü ancak pazarlaması konut olarak yapılmakta olan projelerin son adreslerinden biri de Ayvalık-Altınova.

Kısa süre önce Ayvalık Tabiat Platformu tarafından yapılan basın açıklamasında bölgede Privatus Ayvalık Oliva Mare-VA Gayrimenkul, Grande Ayvalık, Erçin Ünver ve Vox Ayvalık isimli projelerin yer aldığı belirtilmiş ve otel görünümlü rezidans konut satışları hakkında Ayvalık Kaymakamlığı ve Ayvalık Belediyesine dilekçe ile başvuruda bulunmuştu. Ayvalık Tabiat Platformu gönüllüleri, hazırlanan dilekçede sahillerde turizm tesisi olarak inşa edilmesi planlanan yapıların kat mülkiyetine konu olamayacağının altını çizerek, yerel yöneticilere konuyla ilgili yasayı hatırlatmıştı.

Turizm tesisi ruhsatı almış olan yapıların daha sonra konut olarak kullanılmasının engellenmesi yönünde Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın 27 Mart 2022'de yürürlüğe giren uygulaması bulunuyor. Buna göre, bakanlık belediyelerden, turizm tesisi olan yapıların devremülk, kat mülkiyeti veya kat irtifakına konu olamayacağına ilişkin tapu siciline bildirim yapmaları ve yapı kullanım izin belgesi (iskan) verilmemesi istenmişti. Ayrıca tapu müdürlükleri turizm tesisi olarak inşa edilen yapılara devremülk, kat irtifakı ve kat mülkiyetli tapu verilmemesi konusunda uyarılmıştı. Yapılan düzenlemeye rağmen, Kuzey Ege kıyılarında otel görünümlü ''rezidanskondu''lar yapılmaya devam ediyor.

Teşvikler kötüye kullanıldı, yasal olmayan konut satışlarıyla haksız kazanç sağlandı

Ayvalık Belediye meclisinin olağanüstü toplantısında Altınova Mahallesi Uygulama İmar Planı’nda Turistik Tesis Alanları için yapılanma koşulları yeniden belirlendi. Hazırlanan plan değişiklikleri ve ilavelerinin meclise sunulmasına ve bu değişiklik ve ilavelerin uygulamaya alınmasına kadar turistik tesis alanı kullanımlarının plan ve plan gereği uygulamalarının durdurulmasına, meclis üyelerinin oy birliği ile karar verildi.

İlgili mevzuat hükümlerine ve onaylı imar planlarının ruhuna ve amacına aykırı şekilde, karma kullanım veya tercihli alan kullanımlarında, belediyelerden turizm tesislerinin yüksek emsal ve yapılaşma koşullarından yararlanılarak yapı ruhsatı alınmasına rağmen, bu alanlarda konut kullanımına yönelik yapılar inşa edildiği ve sonrasında ise bu yapılar üzerinde devremülk, kat irtifakı veya kat mülkiyeti kurularak üçüncü kişilere bağımsız bölüm olarak konut satışı gerçekleştirildiği ifade edildi. Bu durumun, onaylı imar planlarında turizm tesisi yapılmasını teşvik için daha yüksek olarak belirlenen emsal ve yapılaşma koşullarının amaca ayrı şekilde kötüye kullanımına ve haksız menfaat yaratılmasına sebep olduğu kaydedildi.

Kıyılar için Dikili, Çandarlı ve Datça'da imza kampanyası

Öte yandan Ocak ayında Kıyı Hareketleri platformunun çağrısıyla tüm Türkiye'de başlatılan "Kıyıları Geri Alacağız" kampanyası kapsamında Dikili, Çandarlı ve Datça'da kurulan standlarda imza veren vatandaşlar, kıyıların korunmasını ve kıyılara serbestçe erişim hakkını talep etti. Dikili Halk Meclisi ise vatandaşları anayasal güvence altında olması gereken sahil şeridindeki yapılaşmaya karşı ses yükseltmeye davet etti.

Dikili sahilinde, turizm imarlı olan 2095 ada 1 parsel ve 771 ada 1-2 parselde yapılması planlanan yapıların otel görünümü verildiği halde konut olarak pazarlanması dikkat çekiyor. Kıyı Kanunu'na aykırı olduğu görülen projeler 1. derecede sit alanında ve Atarneus antik kentinin liman bölgesinde yer alıyor. Dikili Halk Meclisi'nden Serap Acar konuyla ilgili Dikili Belediyesine başvuruda bulunduklarını belirterek şöyle ekledi; "Bu yapıların inşaat ruhsatı ve projelerini görmek için Belediyeye başvurduk, gelen cevapta 'yasal boşluk var' gerekçesi ileri sürüldü ve bilgi talebimiz karşılanmadı. Bu durumda CİMER'e başvuruda bulunup soru ve taleplerimize yanıt almayı hedefliyoruz"

Dikili pazar yerinde kurulan stantta imza toplayan Dikili Halk Meclisi gönüllüleri Anayasa'nın 43. maddesine göre kıyıların devletin hüküm ve tasarrufu altında olup, bu alanlarda öncelikle kamu yararının gözetilmesi gerektiğine dikkat çekti. İmza toplayan gönüllüler, Dikili kıyılarında beş katlı yapılaşma tehlikesini gündeme getirerek, bölgenin 1. derecede deprem bölgesi olduğuna dikkat çekti.

"Bolu'da yanan otelde 78 vatandaşımız hayatını kaybetti. 2021'de Florida'da deniz kıyısında çöken binada 98 kişi öldü. Dikili'de deniz kıyısına beş katlı otel dikilmesi olası yeni felaketlere davetiye çıkarmaktır'' diyen Dikili Halk Meclisi imza kampanyası ile 5 bin kişiye ulaşmayı hedefliyor. Serap Acar, "Bugün itibariyle 2800 imzacımız var, bugünkü (28 Ocak) etkinliğimizle biraz daha hedefimize yaklaşacağız. Burada, Dikililerin sesini TBMM'ye duyurmayı hedefliyoruz" diye konuştu.