Edremit’te kapatılan maden çukuru zehir saçıyor!

Maden kapandı, ama çukuru zehir saçmaya devam ediyor!

ÇEVRE 11.01.2020, 16:00 11.01.2020, 17:25
Edremit’te kapatılan maden çukuru zehir saçıyor!

Maden ve benzer şirketlerin neden oldukları doğa tahribatı en büyük dert iken, bulundukları bölgeyi maden çöplüğüne çevirircesine terk edip gitmeleri ve neden oldukları korkunç çere kirliliği ise bir başka dert. Edremit ile Havran sınırındaki Tepeoba Köyü de bunun acısını çekiyor. Yürüttüğü bakır madenciliği faaliyetini 1 yıl önce durduran Özdoğu Madencilik şirketi burayı adeta maden çöplüğü gibi terk edip gitmiş.

Haber: Metin Sert

Maden ve benzer şirketlerin neden oldukları doğa tahribatı en büyük dert iken, bulundukları bölgeyi maden çöplüğüne çevirircesine terk edip gitmeleri ve neden oldukları korkunç çere kirliliği ise bir başka dert. Yöre halkı ise madenin yarattığı doğa tahribatından başka sonra bir de buraları maden çöplüğü gibi terk edip gitmesinin yarattığı sıkıntılarla başbaşa kalıyor. Bir diğer dert ise yetkililerin denetim yapıp, buna yol açan şirketlerden hesap sormaması, şirketlere yarattığı çevre kirliliğini gidermek veya düzeltmek için yaptırım uygulamayıp adeta bu duruma çanak tutması. Bu da yurttaşların bir başka mağduriyetine neden oluyor. Oysa maden açmak çevre hukuku açısından nasıl bazı kural ve yasalara tabi ise, kapatıp gitmek de bazı kurallara bağlı olması gerekiyor. Görülüyor ki, Türkiye’de herşey sadece şirketlerin çıkarı için ve bunun için çevre hukuku da yok sayılıyor.

Balıkesir’in Balya ilçesi 100 yıl önce yapılan bakır maden işletmesinin yol açtığı doğa tahribatının yaralarını bir türlü saramazken, bölgede hâlâ 4 milyon ton maden atığının var olması manzaranın vahametini ortaya koyuyor. Edremit ile Havran sınırındaki Tepeoba Köyü de bugün aynı dramı yaşıyor. Yürüttüğü bakır madenciliği faaliyetini 1 yıl önce durduran Özdoğu Madencilik şirketi burayı adeta maden çöplüğü gibi terk edip gitmiş.

Tepeoba köyü yakınında bulunan ve bir seneyi aşkın süredir de faaliyetini durdurmuş olan Özdoğu Madencilik A.Ş.’ne ait “Bakır ve Molibden Zenginleştirme Tesisi”nin geçtiğimiz yıl faaliyetin durmasına rağmen hiç bir yükümlülüğünü yerine getirmediği görülüyor. Çünkü bölge adeta maden çöplüğüne dönüşmüş bir halde. konu ile ilgili bir açıklama yapan Edremit Çevre Platformu (EDÇEP), “Şirket, madeni çalıştırmadan önce hazırlayıp sunduğu ve Çevre Bakanlığı’nın da kabul edip onayladığı ÇED raporunda taahhüt ettiklerini yerine getirmek zorundadır. Şirket maden için kazdığı çukuru olduğu gibi bırakıp gidemez” diyerek yetkilileri göreve davet etti.

Maden kapandı, ama çukuru zehir saçmaya devam ediyor!

Şirketin çevre ile ilgili taahhütleri ve yasal yükümlülüklerini yerine getirdiği iddiasının doğru olmadığını ifade eden EDÇEP (Edremit Çevre Platformu), açıklamasında “Çevre Bakanlığı ile Orman Bakanlığı’nın verdikleri bilgiler birbiriyle çelişiyor” sözleri ile de ilgili kurumları eleştirdi. Şirketin söyledikleri ile yaptıkları da birbirini tutmazken ortada yetkililerce bir denetimin yapılmaması da ayrı bir eleştiri konusu.

EDÇEP tarafından yapılan açıklamada, “Şirket, madeni çalıştırmadan önce hazırlayıp sunduğu ve Çevre Bakanlığı’nın da kabul edip onayladığı ÇED raporunda taahhüt ettiklerini yerine getirmek zorundadır. Şirket maden için kazdığı çukuru olduğu gibi bırakıp gidemez. Asit maden drenajıyla bu çukurda meydana gelen su birikintisinin ihtiva ettiği ağır madenlerin, yeraltı sularına sızıp zehirlemesine sebep olamaz. Ayrıştırma havuzlarındaki zehirli suların, yazın buharlaşma sonucu havaya karışmasına fırsat veremez” sözleri ile duruma dikkat çekilirken, ayrıca şu bilgiler verildi:

“Sorumluluklarını yerine getiren bir şirket, bu çukurdan kurtulmak için sürekli ve ısrarla yeni girişimlerde bulunur mu? Bunları sırasıyla aktarırsak:

1-) Şirket maden çukurunu önce Orman İşletme’ye “hediye etmeye” kalktı. O devasa çukura dolacak yağmur suları ile yakınından akan derenin üst kodlarından alınacak suyun, burayı doldurmaya yeteceğini iddia etti. Bu yatırımları kendisi değil, ormancılar yapacaktı elbette. Fakat o çukura, orman helikopterlerinin girip su almaları havacılık tekniği gereği mümkün değildi. Üstelik Havran Barajı, helikopterler için iki adımlık mesafede bulunuyordu ve olası bir yangında, oradan su alarak müdahale etmek gayet mümkündü.. Haliyle, şirketin bu girişimi sonuçsuz kaldı.

2-) Şirket aynı çukuru Havran Belediyesi’ne çöp depolama alanı olarak “hediye etmeye” kalktı. Bu önerisi neredeyse kabul de görecekti. Ancak, yukarılardan gelen bir talimatla, il genelinde “Sıfır Atık” diye adlandırılan bir proje sonucu, ilçeler çöplerini acele inşa edilen aktarma istasyonlarından TIR’lara yüklenerek Balıkesir merkezdeki çöp değerlendirme alanına taşınmaya başlandı. Bu nedenle, şirketin bu girişimi de sonuçsuz kaldı.

3-) Şirket şimdi de geride bıraktığı bu çukuru, Balıkesir Büyükşehir Belediyesi’ne “hediye etmeye” kalkıyor! Bu maden çukuruna, çevredeki tüm ilçelerin eski vahşi çöp alanlarında yıllardır biriken binlerce ton çöpün taşınarak depolanmasını öneriyor. Eski çöp alanları kirlilikle, yangınlarla boğuşuyor ve oralardaki birikimin bu çukura taşınması sonrasında, eski çöp alanlarının rehabilitasyonu konusunun hemen mümkün olabileceği iddia ediyor.

“Bu kadar da olmaz artık” dedirten teklif!

“Şirket kendisinin doldurması, makul eğimlere getirmesi, daha önceden koruması gereken orman toprağıyla da yüzeyini düzeltmesi ve ağaçlandırılmasını sağlaması gereken bu çukuru, neden ısrarla birilerine “hediye etmek” istiyor acaba? Sorumluluklarından ve bu sorumluluğun maliyetinden kurtulmak için olabilir mi?” sorularının yöneltildiği Edremit Çevre Platformu’nun açıklamasında, ormanlık alanın tam ortasında, Tepeoba Köyü’nün 3 km üzerindeki bu çukura, Körfez ilçelerinden taşınacak binlerce ton eski çöp malzemesi gömülemiyeceği de ileri sürülüyor.

Bu akıl dışı teklifin, ciddiye bile alınmaması gerektiği belirtilen açıklamada, madenle ilgili olarak hukuki süreçlerin halen devam etmekte olduğu da hatırlatılarak, “O nedenle, şimdi aceleye getirerek, uyanıklık yaparak, mütecaviz zorlamalara başvurulmaya çalışıldığı görülmektedir” denildi. “170 metre derinliğindeki bir çukura, metan gazı çıkış boruları döşenebilir mi? Bunca çöpün altına, sızdırmazlığı sağlayabilecek bir malzeme serilmesi mümkün olabilir mi? Deprem bölgesi olan bir coğrafyada, böylesi bir risk alınabilir mi?” sorularının yöneltildiği açıklamada, ayrıca yerel yönetimler ile tüm sivil toplum kuruluşları ve yurttaşlaın gereken karşı tepkiyi ortaya koymaları çağrısında bulunuldu.

Ekoloji Birliği‘nin bileşenlerinden olan Edremit Çevre Platformu‘nun açıklamasının son bölümünde şunlar yer alıyor:

“Özellikle de, Balıkesir Büyükşehir Belediyesi’ni geçen haftalarda TÜMAD’ın İvrindi Altın Madeni için başvurduğu gibi bir “temize çıkartma” komisyonu ve oylaması yapmaması konusunda uyarıyoruz. Bu tür projelerin, komisyon ve Belediye Meclisi kararlarıyla değil, tarafsız bilim insanları ve üniversiteler tarafından incelenmesi esas olmalıdır. Belediye Meclisi, çevre uzmanlarıyla mı dolu? Böylesi projeler asla siyasi olamaz, bilimsel olmak zorundadır. Hiç bir yetkili veya seçilmiş yönetici, Özdoğu A.Ş.’nin geride bıraktığı bu cehennem çukuruna, içine atlanacak bir “bedava mezar” gözüyle bakmaya kalkmasın lütfen.

Elbette yıllardır söylediğimiz gibi, eski vahşi çöp alanlarının rehabilite edilmesini, doğaya kazandırılmasını istiyoruz. Ancak bunun yolu, elin çukurunu onun yerine doldurup, o coğrafyaya bir saatli bomba gömmek olmamalıdır. Kamuoyunu, sivil toplum kuruluşlarını, siyasi partileri ve belediyeleri uyarıyor, bu konuda duyarlı olmaya çağırıyoruz.”

Yorumlar (0)
banner19
parçalı az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Bergama İl Olmalı mı?
Bergama İl Olmalı mı?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 26 53
2. Başakşehir 26 53
3. Galatasaray 26 50
4. Sivasspor 26 49
5. Beşiktaş 26 44
6. Alanyaspor 26 43
7. Fenerbahçe 26 40
8. Göztepe 26 37
9. Gaziantep FK 26 32
10. Denizlispor 26 31
11. Antalyaspor 26 30
12. Gençlerbirliği 26 28
13. Kasımpaşa 26 26
14. Konyaspor 26 26
15. Malatyaspor 26 25
16. Çaykur Rizespor 26 25
17. Ankaragücü 26 23
18. Kayserispor 26 22
Takımlar O P
1. Hatayspor 28 53
2. Erzurum BB 28 47
3. Bursaspor 28 46
4. Adana Demirspor 28 45
5. Akhisar Bld.Spor 28 45
6. Fatih Karagümrük 28 43
7. Altay 28 43
8. Ümraniye 28 40
9. Giresunspor 27 38
10. Keçiörengücü 28 35
11. Balıkesirspor 28 35
12. Menemen Belediyespor 28 35
13. İstanbulspor 27 33
14. Altınordu 28 31
15. Boluspor 28 25
16. Osmanlıspor 28 24
17. Adanaspor 28 20
18. Eskişehirspor 28 17
Takımlar O P
1. Liverpool 29 82
2. Man City 28 57
3. Leicester City 29 53
4. Chelsea 29 48
5. M. United 29 45
6. Wolverhampton 29 43
7. Sheffield United 28 43
8. Tottenham 29 41
9. Arsenal 28 40
10. Burnley 29 39
11. Crystal Palace 29 39
12. Everton 29 37
13. Newcastle 29 35
14. Southampton 29 34
15. Brighton 29 29
16. West Ham 29 27
17. Watford 29 27
18. Bournemouth 29 27
19. Aston Villa 28 25
20. Norwich City 29 21
Takımlar O P
1. Barcelona 27 58
2. Real Madrid 27 56
3. Sevilla 27 47
4. Real Sociedad 27 46
5. Getafe 27 46
6. Atletico Madrid 27 45
7. Valencia 27 42
8. Villarreal 27 38
9. Granada 27 38
10. Athletic Bilbao 27 37
11. Osasuna 27 34
12. Real Betis 27 33
13. Levante 27 33
14. Deportivo Alaves 27 32
15. Real Valladolid 27 29
16. Eibar 27 27
17. Celta de Vigo 27 26
18. Mallorca 27 25
19. Leganés 27 23
20. Espanyol 27 20