Dikili'deki büyük keşfin sırrı çözülüyor

Dikili'de 14 bin yıl öncesine ait insan izlerinin bulunduğu mağaranın ‘avcılık toplayıcılık’ döneminden Roma Dönemi'ne kadar kullanıldığı tespit edildi.

Kurtarma kazılarının 2021 yılı sonbahar aylarında yapıldığı ‘anıtsal mağarada’ bulunan Geç Yontma Taş Devri'ne ait insan kemikleri ve aletler koruma altına alındı. 

Batı Anadolu'daki ilk insan izlerinin bulunduğu mağara tarihsel bir keşif değeri taşıyor. 

BULUNTULAR 14 BİN YIL ÖNCESİNE AİT

TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi tarafından yapılan Karbon 14 ile yaş tayini analizinde, buluntuların yaklaşık 14 bin yıl öncesine ait olduğu tespit edildi.

Kültür ve Turizm Bakanlığı Bergama Müze Müdürlüğü, Ankara, Celal Bayar ve Sinop üniversitelerinden akademisyenler ve Alman Arkeoloji Enstitüsü uzmanları ‘Batı Anadolu'daki en eski insan izleri’ olarak değerlendirilen buluntulara ilişkin ilk çalışmalarını yaptı.

Anıtsal özelliğe sahip mağaranın insanlığın avcılık toplayıcılık döneminden itibaren mevsimsel olarak kullanım gördüğü, bu kullanımın da Roma Dönemi'ne kadar kesintisiz sürdüğü belirlendi.

Bulunan aletlerden mağaranın Epipaleolitik dönemde ‘üretim alanı’ olarak kullanılmış olabileceği, daha sonra da Kibele adanmış bir kült merkezi olarak ziyaret edildiği tahmin ediliyor.

BATI ANADOLU İÇİN TARİHSEL KEŞİF

Bergama Müzesi Müdürü Nilgün Ustura; "Batı Anadolu'da ilk kez 14 bin yıl önce yani Geç Yontma Taş Devri'ne ait çok önemli bir kullanım alanı bizi karşıladı” dedi.

KUTSAL GEÇİCİ KULLANIM ALANI

Ustura; "Kutsal mağara olarak kullanılmış. Geç Yontma Taş Dönemi'nde geçici süreli kullanımı daha yoğun. Çakmak taşlarının, yongalama aletlerinin üretimi de kısmen yapılmış. Avcılık toplayıcılık döneminde av mevsimlerinde kullanıldığını gösteriyor. Mağara kullanımının 14 bin yıl öncesiyle sınırlı kalmadığını, Roma Dönemi'ne kadar bölgenin terk edilmediğini tespit ettik” şeklinde konuştu.

Çok sayıda çakmak taşının koruma altına alındığını aktaran Ustura, 14 bin yıl önce insanlar için bölgenin güzergah alanı ve çekim merkezi olduğunu belirtti. 

Ustura, anıtsal mağaranın insanlar için bir iletişim kurma alanı olabileceğine de dikkati çekerek, "Kısa süreli bir gezi alanı diyebiliriz. Konumu, coğrafyası o dönem yaşayanlar için çok güzel, çekici bir alan olduğunu kanıtlıyor” dedi.

Alman Arkeoloji Enstitüsünün yürüttüğü Pergamon kazılarına paralel olarak gerçekleştirilen yüzey araştırmalarında, Dikili ve Bergama arasında keşfedilen bir mağarada Geç Yontma Taş Devri'nden 14 bin yıllık tabakalara rastlanmasının büyük bir sürpriz olduğunu kaydeden Alman Arkeoloji Enstitüsü Müdürü Prof. Felix Pirson, daha önce verdiği demeçte; "Profillerin temizlenmesiyle ortaya çıkan tabakalarda taş aletler ve kemikler ele geçirilmiştir. Taş aletlerin uzmanlar tarafından incelenmesi ve kemik buluntuların laboratuvarlarda radyokarbon yöntemiyle tarihlendirilmesiyle günümüzden 14 bin yıl öncesine ait oldukları anlaşılmıştır. Bu döneme ait çakmak taşından yapılmış aletler ele geçirilmiştir" demişti.

Pirson, mağaranın milattan önce 6. yüzyıldan Roma Dönemi'ne kadar ana tanrıça Kybele'ye adanmış bir kült merkezi olarak kullanıldığını, mağarada ele geçirilen en geç buluntuların da Bizans ve Osmanlı dönemlerine ait olduğu bilgisini verdi.