Sohbetimize Bergama efelerinin halk oyunları mirasını bugüne taşıyan genç Gümüş Efeler de katıldı. Bergama'nın yetiştirdiği ünlü klarnet ustası Ferit Benli, akşamın en güzel sürprizi olarak, klarnetinden dökülen nağmeler ve olağanüstü yorumuyla aramızdaydı...

Haber: Özgür Duygu Durgun

Bergama ovasından bir kuşun kanadında geçip antik çağlara uzanmak, Asklepion'un merdivenlerinde soluklanıp Kozak yaylasından atlarıyla ovaya inen efelerin zeybeğini izlemek için zamanda yolculuk yapmak gerekli mi?

Bergama, asırlık geleneklerini bugüne taşıma başarısı gösterebilmiş coğrafyalardan biri. Öyle ki, bugün bile antik çağlardan günümüze gelen tiyatro geleneğinden halk oyunlarına, el sanatlarından mutfak kültürüne onu eşsiz kılan değerlerin, kentin ruhuna sindiğini ve hala yaşatıldığını görmek mümkün.

1937 yılının Mayıs ayında Bergama Kermesi'nde fötr şapkalı, takım elbiseli beyler, şık kıyafetlerini dönemin moda şapkalarıyla tamamlayan hanımlar Cumhuriyet’in ilk kuşağının temsilcileri olarak antik tiyatroyu doldurmuşlardı. Çalan davullar eşliğinde millî kıyafetleriyle Kozaklı efeler Bengi adlı oyunu sergiliyordu. Bergamalı Sandık Efe, Hasan Çakı Efe, Katip Efe ve Kulaksız Efe ise Harmandalı ile izleyicileri selamlıyordu. 2026 yılının sıcak bir Haziran akşamında aynı coşku Kermes'in ruhunda yaşamaya devam ediyor.

Güneşin Bergama semalarından kaybolmaya yüz tuttuğu saatlerde, geniş bir bahçede bir grup genç zeybek oynuyor. Yaklaşık bir asır önce Kozak'tan inip Bergama sokaklarından atlarıyla ilerleyen efelerin torunları belki de bu gençler. Aynı kan bağından gelmeseler de, aynı coğrafyanın kültürüyle yoğrulmuş kızanlar.

Gençler Gümüş Efe Halk Oyunları ekibinden. Bu topluluk, Ege Bölgesi'nin zeybek kültürünü ve güçlü efe duruşunu yaşatan ve ulusal/uluslararası arenalarda Türkiye'yi temsil ediyor. Halk oyunları araştırmacısı Akif (Gelirler) hocanın yönetiminde çalışan ekip, bu yıl 29 Haziran- 5 Temmuz arasında bu yıl 90. kez kutlanan Bergama Kermesi'ne hazırlanıyor.

Yanımızda Bergama'nın folklorü üzerine araştırmalarıyla tanınan, eski bir halk oyuncusu olan İlker Arol var. Bergama Kermesi için hazırlıklarına devam eden ekibi dikkatle izleyen, onları yönlendiren Arol, bölgenin folklor arşivine önemli katkılar sunan bir kültür insanı. Babası İsmail Hakkı Arol, Atatürk'ün karşısında zeybek oynamış; dedesi ise Milli Mücadele'de Bergama'yı savunmuş efelerden.

Deneyimli hocanın çevresindeki kızlı erkekli topluluk doğru ritm ve doğru adımlar için ter döküyor. ''Halk oyunlarımızı ve bölgemizin kültürünün değerlerini yaşatmaya katkıda bulunmak için bir aradayız. Atatürk'ün, Bergama'ya ilk geldiğinde söylediği ''Milli değerleri yaşatın'' sözü bizim de şiarımız. Bergama Kermesi, bu yönüyle Bergama'nın 90 yıldır yaşattığı bir gelenek. Biz bu değerleri gençlere aktarıyoruz onlar da bir sonraki nesile aktaracaklar'' diyor Akif hoca.

Bergama'da zeybek kültürünün en karakteristik özelliği kadın ve erkeğin birlikte oynaması. Ekipteki gençlerden Melike, Gümüş Efe spor kulübü yönetim kurulu üyesi. 23 yaşında çiçeği burnunda bir üniversite mezunu olan Melike yaklaşık 10 yıldır halk oyunları ile ilgileniyor. Ekip lideri olan Melike ''Biz burada kadın ve erkek oynamaya çok alışkınız. Ama festivaller için farklı bölgelere gittiğimizde kadınların zeybek oynaması tuhaf karşılanıyor. Oysa Bergama'da bu oyun 1934'ten beri böyle oynanıyor'' diyor. İçimizden ''Yaşa be Melike!'' diye tezahürat yapmak geliyor. Kim engelleyebilir kültürüne, geçmişine sahip çıkanı?

Geri alınan birincilik madalyasının hikayesi

İlker Arol hoca, kadınların da efelik mertebesi taşıyabildiği bu coğrafyada kadınların zeybek oynamasının önemli olduğunu anlatırken ve şu anekdotu aktarıyor;

''Biz 1972-1973 yılında Ankara'da düzenlenen halk oyunları festivalinde, Bergama Halk Eğitim Merkezi olarak Türkiye'nin tüm bölgelerinden gelen halk oyunları ekipleriyle yarışıp birincilik ödülünü kazanmıştık. Ancak Turizm ve Tanıtma Bakanlığı'ndan dediler ki, kadınlar zeybek oynamaz. Bu gerekçeyle madalyamızı geri aldılar. Biz de ekipçe Bergama'ya dönünce arşivlerde bir çalışma yaptık ve 1930'larda kadınların erkekler ile zeybek oynadığını kanıtlayan belgeler, fotoğraflar bularak Bakanlığa sunduk. Öylelikle kabul ettirdik. Madalyamız iade edildi ve kadın efeler zeybek oynamaya devam etti''.

İlker hoca bize elinde tuttuğu kalın ciltli bir kitabın sayfalarını açıp gösteriyor. İş Bankası Kültür Yayınları tarafından 1975 yılında basılan Türk Halk Oyunları kitabı Türkiye'de bugüne dek hazırlanmış muhtemelen en kapsamlı çalışma. Cemil Demir Sipahi'nin kaleme aldığı bu önemli eserin Bergama ve yöresinden bahseden sayfalarında İlker hocanın emeği var. Fotoğrafçı Ozan Sağdıç'ın kamerasını konuşturduğu fotoğraflarda Bergama'nın eski efelerinin fotoğrafları çıkıyor karşımıza. Fevzi Efe, Musa Efe, Mustafa Ali Efe, Kozaklı Hasan Çakı Efe ve zeybek oynayan kadın efeler...

''Sosyal eşkıyalar''dan kültürel değere

Zeybek kültürü, Batı Anadolu'nun köklü efelik geleneğine dayanan; mertliği, cesareti ve adaleti simgeleyen bir yaşam biçimi. Osmanlı döneminde toplumsal adaletsizliklere başkaldıran "sosyal eşkıyalar" olarak ortaya çıkan Zeybekler ve Efeler, Milli Mücadele döneminde vatan savunmasında üstlendikleri kritik rollerle halkın gözünde birer kahraman haline dönüşüyor. Sadece coğrafi bir yeri değil, aynı zamanda bir kültürel kimliği temsil eden zengin bir müzikal mirası da barındıran zeybek ve efelik kültürünün gösteri amaçlı olmadığının altını çizen İlker hoca şöyle anlatıyor;

''Efelerin dağlarda kendi aralarında geliştirdikleri bir kültür bu. O ortamda yapılan oyun izlence olsun diye değildir. Düşmanla çarpışırken efeliğin mağruriyetini, meydan okuyuşunu, cesaretini yansıtan bir duruşun ifadesidir. Efelerin oynadığı zeybekte her hareketin bir anlamı vardır, heykelleşme, eşme, sekme, kollu yürüyüş, dizle yeri dövme, sıçrama. Her figür bir mücadeleyi, bir meydan okumayı anlatır''.

Efelerin, attığı adımdan giydiği kıyafete dek her anlamda toplumda saygınlığı olan, karizmatik kişiler olduğuna değinen Arol devam ediyor;

"Bizde efelik kültürü, biraz askerlikteki rütbeler gibi, hiyerarşik yapıdadır. Ancak efe deyince yanlış anlaşılmasın. Efe kabadayı değildir, cesareti, adaleti ve tecrübesiyle çevresine kol kanat geren bir ağabeydir, liderdir. Zeybek, efenin bir kademe altında olan sadık ve deneyimli savaşçıdır. Kızanlar ise askerlikteki erler gibi, genç savaşçı adaylarıdır. Bu yapı içinde her birinin kostümü, kıyafeti farklıdır. Örneğin çizmeyi sadece efeler giyer, diğerleri tozluk kullanır. Efelerin poturu, belliği, silahı, cepkeni, sallaması vardır. Bir kılıcın sokulduğu kuşak. Kuşak önemlidir, zira efe dağlarda çarpışır. Her an düşmanla karşı karşıya kalabilir. Bu yüzden herhangi bir darbe alırsa midesi yaralanmasın diye kuşak takar beline. Başındaki el oymasında ince figürler vardır, bunlar altın oyma ile işlenir'"

Her oyun bir hikaye anlatıyor

Efelik kültürünün bir uzantısı olan zeybek ise Bergama'nın en önemli değerlerinden. Yörede, her biri farklı bir hikayeyi anlatan 20'ye yakın oyun mevcut. Harmandalı, sevdiği kıza kavuşmayan bir gencin dağlara çıkması ve Milli Mücadele'de efelik mertebesine dek yükselmesine rağmen, kızın babasının adamları tarafından kıstırılıp öldürülmesini anlatan hüzünlü bir oyun. Genellikle tek kişi icra ediyor. Bergama zeybeği, Bergama efelerinin cesaretine, iyilikseverliğine, insancıllığına adanmış bir oyun; bu nedenle Bergama için eşsiz değer taşıyor. Bengi ise yine Bergama'ya has oyunlardan. Dağlarda düşmanla çarpışırken verilen molalarda moral ve cesaret toplamak için kızanlar tarafından oynanıyor.

Zeybek, aslında tüm Ege coğrafyasının ortak kültürü. Ancak yöreden yöreye farklılıklar var. ''Kuzey'de Çanakkale'den başlayıp Güney'e Muğla'ya inen tüm coğrafyada zeybek kültürünü görürüz'' diyor İlker hoca.

''Ege zeybeği, Kuzey'de Çanakkale'den güneyden Muğla'ya dek her yörede farklı oynanır. Bergama'da oynanan zeybek kendine hastır. Aydın ağırdır, Muğla'da gerine gerine; Balıkesir'de daha hızlı oynanır. Çanakkale'de ise adeta koşarlar. Bengi her yıl Kermes'in açılış ve bitiş oyunudur. Bunun da bir nedeni var, biliyorsunuz Atatürk 1934'te Asklepion'u ziyaret ediyor. Orada onu karşılayan efeler bengi oynuyor. Kendisi de güzel zeybek oynayan Atatürk oyunu çok beğeniyor, bir kez daha oynatıyor. Sonra bir daha... Ve diyor ki yanındakilere, ''Mümkün olsa da tüm ülkeyi Konya ovasına toplasak da bu oyunu oynatsak''. İşte bu yüzden biz 90 yıldır her Kermes'i bengi ile açıp bengi ile kapatırız''.

Bahçeye akşam çöküyor. Derken, Bergama'nın yetiştirdiği dünyaca ünlü klarnet ustası Ferit Benli de aramıza katılıyor ve klarnetinden dökülen nağmelerle Bengi başlıyor.

***

''Hey efeler efeler kalkın bengiye
Savuralım cepkenleri, seslenelim dah diye
Dağ, tepe, orman geçitlerinde
Yol versin bize kanlık dağlar
Haydi efeler döne döne çark edelim
Haydi efeler döne döne zevk edelim
Seslenelim dah diye, dağ, tepe, orman geçitlerine
Yol versin bizlere karanlık dağlar''.

90.Uluslararası Bergama Kermesi organizasyonunda İlker Arol ve Şehim Çiftçi...

Yönetmenliğini Boğaziçi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Nazlı Somel ile Bergama’da görev yapan öğretmen Şirin Ural’ın üstlendiği “Cumhuriyet'in Liseleri: Bir Kayıp Hikayesi – Bergama” belgesel filminin dünya galası, Danimarka’da düzenlenen CESE Conference (Avrupa Karşılaştırmalı Eğitim Derneği Konferansı) kapsamında gerçekleştirildi. Bergama halkının da büyük bir merakla beklediği proje, ilçedeki kamusal ortaöğretimin son 70 yılda geçirdiği köklü dönüşümü gözler önüne seriyor.

Özellikle Bergama Lisesi ile Bergama Endüstri Meslek Lisesi'ne odaklanan belgesel, bir dönem ilçenin toplumsal ve kültürel yaşamının merkezinde yer alan bu köklü eğitim kurumlarının zaman içindeki değişimini inceliyor. Zengin arşiv fotoğraflarının yanı sıra okulun eski öğrenci ve öğretmenlerinden oluşan 16 kişiyle yapılan derinlemesine görüşmelere dayanan film; devlet liselerinin farklı toplumsal kesimlerden gençleri bir araya getiren ortak kamusal mekânlar olarak işlev gördüğü yılları yeniden gün yüzüne çıkarıyor.

Yapılan açıklamada, belgeselin sadece geçmişe duyulan özlemi merkeze alan nostaljik bir anlatı sunmadığı vurgulandı. Film, kişisel tanıklıkları günümüz Türkiye'sinde eğitimi yeniden şekillendiren daha geniş toplumsal, ekonomik ve siyasal dönüşümler bağlamında ele alıyor. Bergama'nın mikro tarihi üzerinden kamusal eğitimin dönüşümüne ilişkin daha kapsamlı soruları gündeme taşıyan belgesel; bir zamanlar Cumhuriyet'in eşitlikçi ideallerini temsil eden devlet okullarının, giderek daha fazla ayrışan ve katmanlaşan kurumlara dönüşmesinin sonuçlarını sorguluyor. Bergama'nın yerel ve samimi hikâyesi; eğitimde fırsat eşitliği, toplumsal bütünleşme ve kamusal eğitimin niteliği üzerine yürütülen ulusal tartışmalara da önemli bir ışık tutuyor.

Danimarka'daki uluslararası gösterimin ardından belgeselin Türkiye'deki ikinci durağı ise İzmir olacak. Film, 5 Temmuz 2026 tarihinde XIV. International Conference on Critical Education (XIV. Uluslararası Eleştirel Eğitim Konferansı) kapsamında, İzmir Tarihi Havagazı Fabrikası yerleşkesinde izleyicilerle buluşacak.

Çamlıpark’ta düzenlenen etkinlikte müzik dinletisi sunuldu ve Bergama Cemevi Semah Ekibi sahne aldı.

Etkinlikte konuşan Pir Sultan Abdal Dernekleri Genel Merkez Yönetim Kurulu Üyesi Aytaç Ural, Madımak katliamında hayatını kaybedenleri anarak adalet mücadelesinin kararlılıkla sürdürüleceğini ifade etti. Ural konuşmasında; laiklik, eşit yurttaşlık ve özgür düşünce değerlerine sahip çıkmaya devam edeceklerini vurguladı.

Ural yaptığı konuşmada; “Bugün burada Madımak katliamında yitirdiğimiz canlarımızın anıları önünde saygıyla eğilmek, onların aydınlanmaya, laikliğe, insan sevgisine, eşitliğe ve hakikate adanmış yaşamlarını selamlamak için buluştuk. 1993 yalnızca bir otelin yakıldığı gün değildir. O gün göz göre göre işlenen bir katliamla bu ülkenin aydınları, ozanları, sanatçıları, gençleri ve Alevi inancının temsilcileri hedef alınmıştır. İnsanlık, vicdan ve birlikte yaşama iradesi ateşe verilmiştir. Aradan geçen yıllara rağmen hiçbir zaman Adalet önünde hesap verilmedi. Bizler biliyoruz ki adalet yalnız mahkeme salonlarında değil hafızayı diri tutarak hakikati savunarak ve karanlığa teslim olmayarak da sağlanır. Bugün bir kez daha söz veriyoruz; gericiliğe boyun eğmeyeceğiz. Laik, Cumhuriyetten, eşit yurttaşlıktan, özgür düşünceden ve insanoğlundan vazgeçmeyeceğiz” dedi.

MEYDANDA DA SİVAS KATLİAMI UNUTULMADI

Günün sonunda sahne alan İzmir Büyükşehir Belediyesi "Zamanede Bir Hal" Müzik Topluluğu'nun konserinde anlamlı bir anma gerçekleştirildi. Konserde, 2 Temmuz 1993’te Sivas’taki Madımak Oteli’nde hayatını kaybeden 33 aydın, sanatçı, yazar ve 2 otel çalışanı anıldı.

Etkinlikler mini voleybol turnuvası ile başladı. Turnuvaya Bergama Belediye Spor, Dikili Lodos Spor, Bergama Gençler Birliği ve Galenos voleybol takımları katıldı.

Bergama Belediye Başkanı Prof. Dr. Tanju Çelik'in moderatörlüğünü üstlendiği panelde, Ege mutfağının tarihi, Anadolu'nun biyolojik çeşitliliği, geleneksel üretim ve tarım politikaları masaya yatırıldı.

Panelde konuşan Doç. Dr. Ahmet Uhri, Ege'deki ot kültürünün 15 bin yıllık bir geçmişi olduğunu belirterek, Anadolu'nun 3 bini endemik olmak üzere yaklaşık 11 bin bitki türüyle dünyanın en zengin coğrafyalarından biri olduğunu vurguladı.

Doç. Dr. Betül Öztürk, İzmir'in yüzyıllardır farklı medeniyetlere ev sahipliği yaptığını ve Ege mutfağının bu çok kültürlü yapıdan beslendiğini ifade etti. Prof. Dr. Hatun Reşit Uysal ise Türkiye'nin güncel tarım politikaları ile gıda güvenliği konularında değerlendirmelerde bulundu.

ULUSLARARASI EKİPLERDEN HALK OYUNLARI GÖSTERİSİ

Etkinlikler kapsamında Cumhuriyet Meydanı'nda sahne alan yerli ve yabancı halk oyunları toplulukları büyük beğeni topladı.

Bergama Belediyesi Haluk Elbe Konferans Salonu'nda düzenlenen organizasyonda ise Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nden Sevgi Çiçeği Kültür Sanat Derneği, İran Horasan’dan Chicksay Dance Group ve İran Homay Music Group, Bulgaristan Nedelino’dan Shevitsa Folk Group, Polonya’dan Song and Dance Ensemble Grajewanie, Kuzey Osetya’dan Vladikavkaz Halk Dansları Topluluğu, Bursa Zafer Halk Dansları Topluluğu, Edirne Lalapaşa Belediyesi Halk Oyunları Grubu ve Bandırma Keskin Ayaklar Halk Dansları Topluluğu’na, ekiplerin organizasyonunda emekleri için Bahar Emin’e, koordinasyonda İlker Arol ve Şehim Çiftçi’ye teşekkür edildi.

Organizasyonda emeği geçenlere ve katılımcı gruplara Bergama Belediye Başkanı Prof. Dr. Tanju Çelik tarafından plaket takdim edildi.

SİVAS KATLİAMI UNUTULMADI

Günün sonunda sahne alan İzmir Büyükşehir Belediyesi "Zamanede Bir Hal" Müzik Topluluğu'nun konserinde anlamlı bir anma gerçekleştirildi. Konserde, 2 Temmuz 1993’te Sivas’taki Madımak Oteli’nde hayatını kaybeden 33 aydın, sanatçı, yazar ve 2 otel çalışanı anıldı.

Kermesin üçüncü gün etkinlikleri, Erdal Önder Spor Salonu’nda düzenlenen minik takımlar voleybol turnuvasıyla başladı. Ardından Çamlıpark’ta genç yeteneklerin müzik dinletisi gerçekleştirilirken, Bergama Kültür Merkezi’nde de Bergama Atatürkçü Düşünce Derneği Türk Halk Müziği Korosu “Anadolu Ezgileri” konseriyle sahne aldı.

BERGAMA KERMESİ'NDE EKONOMİ MASAYA YATIRILDI

Bergama Ticaret Odası'nın katkılarıyla Çamlıpark Amfi Tiyatro'da “Bergama, Türkiye ve Dünya Ekonomisi Nereye Gidiyor?” başlıklı bir panel düzenlendi. Ekonomi Gazetesi Genel Koordinatörü Vahap Munyar’ın koordinatörlüğünü yaptığı panele, Ekonomi Gazetesi Yönetim Kurulu Başkanı Hakan Güldağ ve tarım yazarı Ali Ekber Yıldırım konuşmacı olarak katıldı.

Gazeteci Ali Ekber Yıldırım, iklim krizinin üreticileri zorladığını belirterek, Bergama Ovası'ndaki pamuk üretiminin gerilemesine ve ithalata dayalı politikalara dikkat çekti. Ayrıca hayvancılıktaki yüksek yem maliyetleri ile süt fiyatlarındaki istikrarsızlığa değindi.

Vahap Munyar, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçişin ardından ekonomide yaşanan yüksek enflasyon, döviz dalgalanmaları ve gelir dağılımındaki bozulmaları analiz etti. Hakan Güldağ ise Bergama’nın zeytinyağı potansiyeline vurgu yaparak, doğru tanıtımla uluslararası pazarda güçlü bir konum elde edilebileceğini belirtti.

Panelin açılışında konuşan Bergama Belediye Başkanı Prof. Dr. Tanju Çelik, kentin tarihi ve tarımsal gücünü anlatırken; Bergama Ticaret Odası Başkanı Lütfi Kolat da markalaşma çalışmalarına hız verdiklerini ifade etti. İki saat süren panel, konuşmacılara plaket takdimiyle sona erdi.

SAKİLER MEMLEKETİNDE SAHNE ALDI

Günün finalinde Cumhuriyet Meydanı’nda konuk ekiplerin halk oyunları gösterileri ve Tahtacılar Kültür Gecesi düzenlendi. Gecenin merakla beklenen etkinliğinde ise ünlü müzik grubu Sakiler sahne aldı.

Grubun Bergamalı solisti Hasan Gözetlik’in kendi memleketinde verdiği konser, meydanı dolduran binlerce hemşehrisi tarafından coşkuyla karşılandı. Konserin en duygusal anı ise Hasan Gözetlik'in, Bergama'nın usta klarnet sanatçısı olan babası Altan Gözetlik'i sahneye davet etmesi oldu. Baba ve oğlun aynı sahneyi paylaşarak yaptığı müzik, izleyicilerden büyük alkış aldı.

Şube Başkanı Fikret Ali Parlas tarafından yapılan açıklamada; eğitimde fırsat eşitliğinin zayıfladığı, kamusal eğitimin geriletildiği ve derinleşen ekonomik sorunların öğrencileri olumsuz etkilediği savunuldu.

"Eğitimde fırsat eşitliği zayıflıyor"

Raporda, artan eğitim harcamalarının veliler üzerinde ciddi bir yük oluşturduğu ve yoksulluk nedeniyle çocukların eğitimden uzaklaştığı ifade edildi. UNICEF’in 2026 yılı verilerine atıfta bulunulan açıklamada, Türkiye’de çocukların yüzde 38,9'unun yoksulluk ve sosyal dışlanma riski altında olduğu, en yüksek gelir grubu ile en düşük gelir grubu arasındaki eğitim harcaması farkının ise yaklaşık 28 katına ulaştığı bilgisi verildi.

Özel okul ve dini eğitim kurumlarındaki artış dikkat çekti

Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) verilerine yer verilen raporda, örgün eğitimdeki yaklaşık 18 milyon öğrencinin 1 milyon 539 bininin özel okullarda okuduğu, ülkedeki 74 bin okulun 14 bin 700'ünün özel kurumlardan oluştuğu belirtildi. Resmi anaokullarındaki öğrenci sayısının bir yıl içinde yüzde 39 azaldığı, buna karşın Diyanet'e bağlı 4-6 yaş Kur'an kursları ile toplum temelli kurumlardaki öğrenci sayısının yüzde 25 arttığı aktarıldı. Açıklamada, okulların çeşitli protokoller aracılığıyla vakıf ve derneklere açılması eleştirilerek, eğitim hizmetinin kamu görevlileri eliyle yürütülmesi gerektiği vurgulandı.

"Çocuk işçiliği ve devamsızlık oranları artıyor"

Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) ve yeni mesleki eğitim politikalarının çocukları erken yaşta işgücü piyasasına yönlendirdiğini savunan Parlas, yaklaşık 1,5 milyon çocuğun örgün eğitim dışında kaldığını söyledi. İlkokuldan lise düzeyine kadar devamsızlık oranlarının yükseldiğine dikkat çekilen raporda, çocukların erken yaşta mesleki eğitime yönlendirilmesinin hak ihlallerine kapı araladığı ifade edildi.

Okullardaki temizlik, güvenlik ve yemek sorunları

Raporda milyonlarca çocuğun yetersiz beslenme sorunu yaşadığı belirtilerek, tüm öğrencileri kapsayacak ücretsiz okul yemeği uygulamasının genel bütçeden karşılanarak derhal başlatılması istendi.

Tasarruf tedbirleri kapsamında taşımalı eğitimde yapılan kilometre sınırlandırmalarının kırsal bölgelerdeki öğrencilerin okula erişimini zorlaştırdığı ifade edildi. Okul öncesi eğitimin 5 yaş için zorunlu, 3-4 yaş için ise ücretsiz hale getirilmesi gerektiği savunuldu.

Okullardaki temizlik ve güvenlik personeli ihtiyacının geçici istihdam modelleri yerine kadrolu personel alımıyla çözülmesi gerektiği aktarıldı. Öğretmen açığının kapatılması, ücretli öğretmenlik uygulamasına son verilmesi ve mülakat sisteminin kaldırılması talep edildi.

Veli-Der'in temel talepleri

Değerlendirme raporunun sonunda, eğitim sisteminin bilimin evrensel ilkelerine dayanması gerektiği vurgulanarak şu talepler sıralandı: Eğitimin tamamen parasız, laik ve bilimsel olması; çocuk emeği sömürüsüne yol açan uygulamaların kaldırılması; okullarda ücretsiz yemek ve temiz su sağlanması; bütçenin artırılarak okulların fiziki ve personel ihtiyaçlarının devlet tarafından karşılanması.

Dünya genelinde 28 Haziran - 4 Temmuz tarihlerinin Emekliler Haftası, Türkiye'de ise 30 Haziran'ın Emekliler Günü olarak kutlandığını hatırlatan Feridun Çayır, mevcut ekonomik kriz ve ağır yaşam koşulları nedeniyle emeklilerin kutlama yapacak durumda olmadığını belirtti. Milyonlarca emeklinin açlık ve yoksulluk sınırının altında maaşlarla hayatta kalma mücadelesi verdiğini ifade eden Çayır, bu dönemi kendileri için bir mücadele haftası olarak gördüklerini söyledi.

EKONOMİK VERİLER VE TEMMUZ ZAMMI ELEŞTİRİSİ

Açıklamada, 2026 yılında uygulanan sermaye odaklı ekonomik programların bedelinin çalışanlara ve emeklilere ödetildiği savunuldu. En düşük emekli aylığının Hazine desteğiyle bile ancak 20 bin TL seviyesine tamamlandığını ve bu miktarın büyükşehirlerdeki ortalama kira bedellerinin gerisinde kaldığını belirten Çayır, TÜİK’in açıkladığı %16,60'lık 5 aylık resmi enflasyon oranının da sokaktaki gerçek enflasyonu yansıtmadığını ileri sürdü. Temmuz ayındaki zam döneminde pek çok emeklinin "kök maaş" uygulaması nedeniyle ya hiç zam alamayacağını ya da resmi enflasyonun altında artışlara mahkûm kalacağını iddia etti.

Halktan esirgenen kaynakların askeri paktlara, sınır ötesi operasyonlara ve silah sanayisine aktarıldığını savunan Çayır, emekliye gelindiğinde ise "bütçede kaynak yok" denilerek sefalete mahkûm edildiklerini söyledi. Yaşanan bu tablonun ekonomik bir zorunluluk değil, bilinçli bir siyasi ve sınıfsal tercih olduğunu ileri süren Emekli-Sen Şube Başkanı, bütçenin halktan, sağlıktan ve emekliden yana kullanılması gerektiğini vurguladı. Sağlık ve ulaşım gibi en temel hizmetlerin ticarileşmesini kabul etmeyeceklerini de sözlerine ekledi.

Feridun Çayır, bütçe kaynakları sermaye yerine halka ve emekliye harcanana kadar meydanlarda mücadele etmeye devam edeceklerini belirterek açıklamayı sonlandırdı.

Edinilen bilgilere göre yeni yangın, saat 22.45 civarında Bademli yakınlarındaki ormanlık alanda fark edildi. Bölgede yaşayan vatandaşların ihbarı üzerine durumdan haberdar olan yetkililer, kısa sürede ilgili birimleri olay yerine yönlendirdi.

Yangın ihbarının ardından İzmir Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı ekipleri, 1 adet 15 tonluk su tankeri, 2 adet 3,5 tonluk arazöz, 1 kılavuz araç ve 11 personel ile olay yerine hareket etti.

Bölgeye ulaşan ekipler, alevlerin çevredeki alanlara sıçramaması için yoğun çalışma başlattı. Sabah saatlerine kadar süren yangın kontrol altına alınsa da ekipler tedbir amaçlı bölgede bekletildi. Ayrıca, çevredeki evlerin zarar görmemesi için önlem alındı. İzmir Orman Bölge Müdürlüğüne bağlı 17 arazöz, 3 dozer ve çok sayıda personel de bölgeye intikal ettirildi.

Yangın sabah saatlerinde kontrol altına alındı.

Kermes kapsamında ilk olarak Bergama Ticaret Odası Sergi Salonu'nda seramik ve çini sanatçısı Ayşe Yavuzyılmaz'ın, ilçenin binlerce yıllık kültürel mirasını işleyen 21 özgün eserden oluşan "Antik İzlerden Çiniye" başlıklı ikinci kişisel sergisi açıldı.

Bergama Belediyesi Kültür Merkezi'nde ise ilçenin geçmişine ışık tutan fotoğraf sergileri sanatseverlerle buluştu. Kardeş şehir Alkmaar ile BEAFSAT'ın ortaklaşa hazırladığı mimari fotoğraf sergisi günümüz Bergama'sını yansıtırken; Bergama Kültür Sanat Vakfı adına eğitimci Ali Güzelel'in arşivinden derlenen "Fotoğraflarla Bergama" sergisi kentin tarihi belleğini gözler önüne serdi.

Açılışa katılan Bergama Belediye Başkanı Prof. Dr. Tanju Çelik, bu sergiyi 24 Ağustos'ta Hollanda'nın Alkmaar kentinde de açacaklarını duyurdu.

"ATATÜRK VE BARIŞ" KONFERANSI

Günün dikkat çeken bir diğer etkinliği, Bergama Amfi Tiyatrosu'nda yoğun katılımla gerçekleştirilen "Atatürk ve Barış" konulu konferans oldu. Moderatörlüğünü Belediye Başkanı Prof. Dr. Tanju Çelik’in yaptığı etkinlikte, Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hakkı Uyar konuşmacı olarak yer aldı. Prof. Dr. Uyar, 20. yüzyılın ilk yarısındaki dünya savaşları, ekonomik krizler ve otoriter rejimler ışığında Atatürk'ün barış politikasını tarihsel süreçleriyle ele aldı.

MÜZİK DİNLETİLERİ VE KAPANIŞ KONSERİ

Kermesin ikinci gün programı; konuk ekiplerin halk oyunları gösterileri, Bergamalı genç yeteneklerin müzik dinletileri, Bergama Türk Sanat Müziği Korosu Konseri ve İzmir Büyükşehir Belediyesi Türk Müzikleri Orkestrası'nın performanslarıyla devam etti.

Gün, Cumhuriyet Meydanı'nda düzenlenen Ceren Özdemir konseriyle sona erdi. Yaklaşık 5 bin kişinin katıldığı konserde Bergama kökenli sanatçı, memleketinin ezgilerini ve sevilen şarkılarını seslendirdi.

Gecenin sonunda sahneye çıkan Belediye Başkanı Tanju Çelik, performansından dolayı Özdemir’i tebrik ederek çiçek takdim etti.

5 Temmuz’a kadar devam edecek olan kermes, Bergama Belediye Başkanı Tanju Çelik’in Kaymakamlık Tören Alanı önündeki Atatürk Anıtı’na çelenk sunmasıyla başladı. Ardından İzmir Büyükşehir Belediye Bandosu ve Bergama Belediye Bandosu eşliğinde düzenlenen, Endüstri Meslek Lisesi’nden başlayıp Cumhuriyet Meydanı’nda son bulan açılış korteji renkli görüntülere sahne oldu.

‘DÜNYADA KABUL GÖRMÜŞ İKİNCİ FESTİVAL’

Kermes kapsamında açıklamalarda bulunan Bergama Belediye Başkanı Tanju Çelik, “Ulu Önderimiz Mustafa Kemal Atatürk 13 Nisan 1934 yılında Bergama'ya geldiğinde bir müze kurulmasını ve panayır yapılması talimatlarını veriyor. Dönemin valisi bunu görev olarak üstleniyor. 21 Mayıs 1937’de Ulus Gazetesi ‘Atatürk'ün Bergaması kermes yapıyor’ manşetiyle çıkıyor. 1937 yılından beri Bergama Kermesi yapılıyor. Ülkemizin ilk festivalidir. Fransa'nın Nice şehrinden sonra da dünyada kabul görmüş ikinci festivaldir. O günden bugüne İkinci Dünya Savaşı, dünyada çeşitli olaylar gerçekleşiyor. Ancak Bergama Kermesi hiçbir zaman kesintiye uğramıyor. Her yıl Ata’mızın bize vermiş olduğu bu emaneti taşımaya devam ediyoruz. Bugün Böblingen Belediye Başkanı Stefan Belz bize eşlik ediyor. Böblingen tarihte Bergama'nın ilk kardeş şehri. Başka kardeş şehirlerimizden gelenler de var. Festivalimiz için gelen çeşitli folklor ekipleri, ulusal ve uluslararası ekipler var. Dolu dolu bir festival olmasını diliyorum. Yaklaşık 7 gün sürecek olan festivalimize çevre il ve ilçelerden gelen misafirlerimize güzel hatıralar bırakacağı bir festival olmasını diliyorum” dedi.

‘DOLU DOLU KERMES’

Böblingen Belediye Başkanı Stefan Belz de Bergama ve Böblingen’in 60 yıldan beri kardeş şehirler olduğunu söyledi. Bergama'yı sevdiğini dile getiren Belz, geçen yıl da festivale katıldığını belirtti.

Kortej sonrasında Cumhuriyet Meydanı’nda ulusal ve uluslararası halk oyunları gösterileri yapılırken, BERKSAV Müzik Topluluğu tarafından ‘Asırlık Ezgiler Konseri’ icra edildi.

BERGAMA KERMESİ'NİN İLK GECESİNDE DERYA BEDAVACI RÜZGÂRI

Uluslararası Bergama Kermesi'nin açılış gecesinde sahne alan sevilen sanatçı Derya Bedavacı, güçlü yorumu ve birbirinden sevilen şarkılarıyla Cumhuriyet Meydanı'nı dolduran binlerce müziksevere unutulmaz bir konser verdi.

Duygusal şarkıları ve sahne performansıyla büyük beğeni toplayan sanatçı, Bergama'da gördüğü yoğun ilgiden duyduğu memnuniyeti dile getirerek Bergama Belediye Başkanı Prof. Dr. Tanju Çelik ve festival komitesine teşekkür etti.

Dakikalarca ayakta alkışlanan Derya Bedavacı'nın konseri, 90. Uluslararası Bergama Kermesi'nin açılış gecesine damga vururken, festival daha ilk gününden coşkusu, yoğun katılımı ve unutulmaz atmosferiyle Bergamalılara uzun süre hafızalardan silinmeyecek bir gece yaşattı.

Yangına, Orman Bölge Müdürlüğü ekipleri 7 uçak, 8 helikopter, 35 arazöz, 4 dozer ve çok sayıda personelle havadan ve karadan müdahale etti. İzmir İtfaiyesi ise 2 tonaj aracı, 13 arazöz, 45 personel, İZSU ile çevre ilçe belediyelerinden gelen 20 su tankeriyle söndürme çalışmalarına destek verdi.

İtfaiye yerleşim yerleri için seferber oldu
Şiddetli rüzgârın etkisiyle büyüyen alevler bazı bölgelerde yerleşim yerlerinin yakınına kadar ulaştı. Yangının tehdit ettiği Yağız Kent Konutları, Pelin Sitesi ve Yaylayurt Çiftlik Evleri tedbir amacıyla tahliye edildi. Baraka tipi bir yapı ile samanlıklara sıçrayan alevler, İzmir İtfaiyesi ekiplerinin hızlı müdahalesiyle kontrol altına alındı. Ekipler, yangının yerleşim alanlarına ulaşmasını engellemek için yoğun çaba harcadı.

Yangının kontrol altına alınmasının ardından Orman Genel Müdürlüğü, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "İzmir Dikili'de orman dışı alanda başlayan yangını kontrol altına aldık. Yangınla mücadelemize destek veren gönüllülerimize, kamu kurumlarımıza, yerel yönetimlerimize, STK'larımıza ve vatandaşlarımıza teşekkür ederiz" ifadelerine yer verdi.

Bölgede ekiplerin soğutma çalışmaları sürüyor.

Uzatma kablosu iddiası
İlk belirlemelere göre yangının, tarla sahibinin hidrofora elektrik vermek amacıyla çektiği uzatma kablosundan kaynaklanmış olabileceği öne sürüldü. Yangının çıkış nedenine ilişkin kesin tespitin yapılabilmesi için ekipler tarafından inceleme başlatıldı.

Kınık’ta esnaf ve vatandaşlarla bir araya gelerek kucaklaşan Başkan Tugay, “İyi insanların iyi niyetli duaları, iyi niyetli çabaları herkesi daha iyi bir noktaya götürecektir. Dayanışmadan ve kardeşlik hukukumuzdan asla vazgeçmeyelim” dedi.

Kınık Çepni Boyu Derneği tarafından düzenlenen Geleneksel Muharrem Ayı Lokması için Kınık’a gelen Başkan Dr. Cemil Tugay’a Kınık Belediye Başkanı Sema Bodur ve Bergama Belediye Başkanı Prof. Dr. Tanju Çelik, meclis üyeleri Kınık Çepni Boyu Derneği Başkanı Salim Yılmaz ve muhtarlar eşlik etti. Başkan Tugay lokma öncesi ilk olarak Kınık cuma pazarını ziyaret ederek üretici ve vatandaşlarla sohbet etti. Ardından esnafla bir araya gelen Başkan Tugay, Kınıklıların taleplerini dinledi; İzmir Büyükşehir Belediyesi ile Kınık Belediyesi tarafından ilçede hayata geçirilecek alt ve üstyapı çalışmaları hakkında bilgi verdi.

Oruçlar açıldı lokmalar paylaşıldı
Muharrem lokmasına ortak olan Tugay, Alevi dedeleri Musa Kılınç ve Kemal Kılınç eşliğinde dua etti. Birlik, beraberlik ve kardeşlik dilekleriyle yas-ı matem orucu açıldı, lokmalar paylaşıldı. Ardından Başkan Tugay, dernek binasında vatandaşlarla bir araya gelerek talepleri dinledi, sohbet etti.

“Dayanışmamızdan asla vazgeçmeyelim”
Sofranın ardından konuşan Başkan Tugay, “Bugün sizlerle burada olmak benim için çok büyük bir mutluluk oldu. Allah, hayrınızı kabul etsin. Tuttuğunuz oruçlar, yaptığınız dualar kabul olsun. Hepimizin iyiliğini istiyoruz. İyi insanların iyi niyetli duaları, iyi niyetli çabaları herkesi iyi bir noktaya götürecek. Güzel niyetli olmaktan asla vazgeçmeyelim. Dayanışmamızdan asla vazgeçmeyelim. Hemşehri ve kardeşlik hukukumuzdan asla vazgeçmeyelim. Hepimiz bu memleketin, halkımızın iyiliğini istiyoruz. Nerede olmamız gerekirse, orada olacağız. Hiç şüphem yok, her zaman birlik ve beraberlik içinde olacağız” dedi.

Başkan Tugay, sözlerine şöyle devam etti: “Ben, sizin bir kardeşinizim; sizlere hizmet için bu göreve geldim. Her zaman doğrunun ve iyinin tarafında olacağız. Yeter ki Kınık’ımız, Bergama’mız güzel olsun, köylerimiz güzel olsun, insanlarımız mutlu olsun. Ülkemiz inşallah iyilik ve refah içinde olsun. Biz de elimizden geldiğince hizmetimizi yapıp onun onurunu ve gururunu yaşayalım.”

24 bin 640 kişilik sıcak yemekle dayanışmayı büyüttü
İzmir Büyükşehir Belediyesi, muharrem ayı boyunca Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı tarafından kentteki Alevi Kültür Merkezleri, cemevleri ve derneklerine oruç açmak için sıcak yemek desteği sağladı. 2026 yılında dayanışma gücüne katkı için 16 Haziran’dan 27 Haziran’a 12 günde toplam 6 bin 160 kişi için 24 bin 640 adet sıcak yemek desteği sağlandı. 4 ilçe merkezinde 8 bin kişilik aşure ikramı yapıldı.

Vatandaşların yoğun katılım gösterdiği programa, Bergama'nın eski belediye başkanı Mehmet Gönenç ve araştırmacı-anlatıcı Hamit İri konuşmacı olarak katıldı. Etkinliği izleyenler arasında Bergama’nın eski belediye başkanlarından Sefa Taşkın da yer aldı.

İki bölümden oluşan programın ilk kısmında araştırmacı-anlatıcı Hamit İri, Sağancılı Veli’nin yaşadığı dönemin sosyal ve tarihi arka planı hakkında dinleyicilere bilgi verdi. İri, 18.yüzyılda Osmanlı Devleti'nin Batı Anadolu'daki otoritesinin zayıfladığı bir dönemde, Bergama ve çevresinde yaşanan olayın çok büyük bir ayanlık ve güç mücadelesi olduğunu belirtti.

Programın ikinci kısmında ise eski Belediye Başkanı Mehmet Gönenç, o dönem bölgede ve uluslararası basında geniş yankı uyandıran olayların detaylarını kronolojik bir akışla dinleyicilerle paylaştı. Bergama’nın bugün "Sağancı" olarak bilinen köyünden çıkan ve bölgede güçlü bir ayan haline gelen Sağancılı Veli’nin hikâyesini anlatan Başkan Gönenç, aşık olduğu kadın uğruna Sağancılı Veli'nin İzmir ve çevresindeki ticari limanları tehdit etmesi ve yarattığı bu büyük yerel tehdidin o dönemin küresel ticaret ağını sarstığını, olayın İngiliz gazetelerinde bile haber olarak yer bulduğunu söyledi.

Gönenç; “Merkezi yönetim de yaşanan olaylar sonrası Sağancılı Veli’nin hem ekonomik hem de askeri olarak devlet içinde bir devlet gibi hareket etmesini doğrudan bir tehdit olarak gördü. Düzenlenen büyük bir askeri operasyon ve tertip neticesinde Sağancılı Veli’nin hareketi bastırıldı ve kendisi öldürüldü. Bu olay Bergama tarihinin en sıra dışı ve hareketli dönemlerinden biridir” dedi.

Etkinlik sonunda Bergama'nın hafızasını tazelemeyi hedefleyen "Nefes Alan Tarih Bergama" söyleşilerinin, kentin kültürel mirasını aydınlatmaya yönelik farklı konu ve konuklarla devam edeceği belirtildi.

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay'ın öncülüğünde, kentin turizm potansiyelini bütüncül bir yaklaşımla geliştirmek amacıyla Turizm Konseyi, Arkeoloji Kurulu gibi yapılar da harekete geçirildi. Kamu, özel sektör ve akademiyi bir araya getiren bu yapılar sayesinde İzmir'in turizm vizyonu, ortak akıl doğrultusunda şekillendiriliyor.

Tugay: İzmir’i dünya ölçeğinde daha görünür kılacağız

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, tüm güç koşullara rağmen kentin geleceğine yatırım yapmaya devam ettiklerini belirterek, "İzmir’in tarihi, kültürü, doğası ve insanı çok daha fazlasını hak ediyor. Arkeolojik mirastan sürdürülebilir turizme, EXPO 2027'den kırsal kalkınmaya kadar yürüttüğümüz her çalışma, İzmir'i dünya ölçeğinde daha görünür ve daha güçlü bir turizm kenti haline getirme hedefimizin parçasıdır" dedi.

Arkeolojik mirasa güçlü destek

Büyükşehir Belediyesi, 2024-2025 yıllarında arkeolojik kazılar için 42 milyon lirayı aşkın kaynak ayırdı. Bu yıl da kazı destekleri sürecek. Smyrna Agorası ve Antik Smyrna Tiyatrosu kazılarına 2027 sonuna kadar 34,5 milyon liralık destek sağlanacak. Efes Antik Tiyatrosu büyüklüğündeki Antik Smyrna Tiyatrosu'nun, kent turizmine önemli katkı sunması bekleniyor.

İzmir Tarihi Liman Kenti'nin 2028’de Efes ve Bergama'nın ardından İzmir'in üçüncü UNESCO Dünya Mirası alanı olarak tescil edilmesi hedefleniyor. Adaylık dosyasının 2026'da Kültür ve Turizm Bakanlığı'na, ardından UNESCO'ya sunulması planlanıyor.

EXPO 2027 turizme ivme kazandıracak

İnciraltı Kent Ormanı'nda düzenlenecek EXPO İzmir 2027, "Tek Sağlık" temasıyla insan ve ekoloji sağlığını odağına alacak. Sergi alanları, uluslararası bahçeler ve çeşitli etkinliklerle kent turizmine katkı sağlayacak organizasyonun ardından alan, yenilenen altyapısıyla hizmet vermeye devam edecek.

Endüstriyel miras ve inanç turizmi öne çıkıyor

Tarihi Havagazı Fabrikası, Tarihi Asansör, APİKAM ve Kültürpark Pakistan Pavyonu'nun Avrupa Endüstriyel Miras Rotası'na dahil edilmesiyle İzmir'in uluslararası görünürlüğü arttı. İzmir’in çok katmanlı kültürel mirasının önemli simgelerinden biri olan Aziz Polycarp’ın anısını yaşatmak amacıyla hazırlanan Aziz Polycarp Anı Alanı da Kadifekale’de ziyaretçilerin erişimine açıldı.

İzmir’in bağcılık mirası Avrupa’ya taşınıyor

İzmir, binlerce yıllık bağcılık kültürünü uluslararası ölçekte görünür kılacak önemli bir adım atarak, Avrupa Konseyi Kültür Rotaları arasında yer alan Iter Vitis Ağı’na katıldı.

İzmir Büyükşehir Belediyesi, sürdürülebilir turizm alanındaki çalışmalarıyla Green Destinations tarafından "Öncü Kuruluş" ödülüne de layık görüldü. Uluslararası sürdürülebilir turizm sertifikasyon programı kapsamında Urla ve Selçuk Altın Sertifika seviyesine yükselirken, Çeşme ilk denetimde Altın Sertifika, Menderes ise Gümüş Sertifika almaya hak kazandı. Sürdürülebilir turizmdeki en iyi hikayelerin seçildiği Green Destinations Top 100 Stories yarışmasında; son 3 yılda Efeler Yolu, Urla Bağ Yolu, Efes Tarlası Yaşam Köyü, Turuncu Eller Kadın Kooperatifi ve GastroFarm Urla projeleri ile İzmir yer aldı. Urla Bağ Yolu ve Efes Tarlası Yaşam Köyü 2025 ve 2026 yıllarında “People’s Choice Award” ödüllerini kazanarak, İzmir’in başarısını taçlandırdı.

Yoğun katılımın gerçekleştiği tanıtım toplantısında konuşan Festival Direktörü Eren Arıkan, organizasyonun arka planındaki büyük emeğe dikkat çekti. Arıkan, "Uzun ve yorucu ama bir o kadar heyecanlı bir sürecin sonunda, 2026 Bergama Tiyatro Festivali programı için bir aradayız. Tüm paydaşlarımıza, destekçilerimize, gönüllülerimize, festival dostlarımıza; Tonoz’u dolduran herkese ve festivali var eden tüm emeğe teşekkür ederiz" ifadelerini kullandı.

Lansman öncesinde, Ateş Wind Power ve Bergama Tiyatro Festivali iş birliğiyle hayata geçirilen sosyal etkinlikler kapsamında çocukların hazırladığı “Baretler Kafaya Çocuklar Sahaya” adlı tiyatro oyunu sahnelendi. Minik oyuncuların sahnedeki büyük heyecanı, salonu dolduran izleyiciler tarafından beğeniyle alkışlandı.

Festivalin açılışının ise 7 Ağustos’ta Asklepion Antik Sahne’de, Türk pop müziğinin sevilen ismi Gökhan Türkmen konseriyle yapılacak. Biletli olarak gerçekleşecek organizasyonun tüm bilet satışları ve fiyatlandırmaya ilişkin detayları ise önümüzdeki günlerde paylaşılacak.

Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın katkıları; İzmir Büyükşehir Belediyesi, Bergama Belediyesi, Bergama Ticaret Odası (BERTO), Berhama’yı Sevenler Turizm Derneği ve Bergama Kültür ve Sanat Vakfı (BERKSAV) gibi önemli kurumların destekleriyle hayat bulan festival; Ağustos ayında yerel ve ulusal pek çok sanatseveri ağırlayarak bölgeye ticari ve kültürel bir hareketlilik kazandırmayı hedefliyor.

Bergama Belediye Başkanı Tanju Çelik’in göreve gelmesinin ardından hız kazanan çalışmalar kapsamında, mülkiyeti belediyeye geçen tarihi yapının rölöve, restitüsyon ve restorasyon projeleri hazırlanacak. Restorasyon sürecinin tamamlanmasıyla birlikte Çukurhan’ın; sanat faaliyetlerinin yürütüldüğü, kültürel etkinliklere ev sahipliği yapan ve sosyal yaşamı destekleyen çok amaçlı bir merkez olarak hizmet vermesi, böylece ilçenin turizm rotasındaki önemli duraklardan biri haline gelmesi hedefleniyor.

Saraçlar Çarşısı ve Lonca Mescidi’nin yanında yer alan Çukurhan’ın, inşa tarzına göre 14. veya 15. yüzyılda yapıldığı tahmin ediliyor. Osmanlı döneminde bölgenin önemli ticaret merkezlerinden biri olan han, geçmişte varisleri tarafından üçe bölünmüş ve bu bölünme nedeniyle doğu kısımları Selçuk ve Bozkurt Han olarak da adlandırılmıştı.

Dikdörtgen planlı ve iki katlı olan tarihi yapının ön cephesinde, geçmişte "kapalı çarşı" olarak anılan yaklaşık 40 dükkandan günümüze sadece 8 tanesi ulaşmış durumda ve bu dükkanlar halen işlevini sürdürüyor.

BERGAMA’YA ÖZGÜ MİMARİ DOKUSU KORUNACAK

Taş ve tuğla malzeme kullanılarak inşa edilen Çukurhan, mimari özellikleriyle dikkat çekiyor. Giriş kapısı Saraçlar Arastası’na açılan hanın ortasında 10-15 metre derinliğinde bir su kuyusu bulunuyor. İki katlı eyvanlı (hayat) bir avluya sahip olan yapının alt katındaki dükkanlar tonozla, üst katındaki odalar ise kubbe ve tonozlarla örtülü.

Çukurhan, giriş kapısının üzerinde yer alan kubbeli odası, klasik dönem pencereleri ve başka binalarda pek rastlanmayan, Bergama’ya özgü cephe saçağı altındaki küçük tuğla konsol süslemeleriyle ilçenin en önemli tarihi mirasları arasında yer alıyor. Hazırlanan projeyle, zaman içinde yangınlar ve bölünmeler nedeniyle plan özelliğini büyük ölçüde kaybeden hanın özgün dokusunun yeniden ayağa kaldırılması amaçlanıyor.

Başkan Çelik; “Millet Bahçesi dükkanları için ihale sürecini başlatıyoruz. 25 dükkan 10 yıllığına kiralanacak. Tüm halkımıza hayırlı uğurlu olsun" dedi.

Bergama Belediyesi sosyal medya hesaplarından yayınlanan duyuruya göre; Millet Bahçesi içerisinde yer alan 25 dükkan, 2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca açık teklif usulüyle 10 yıllığına kiralanacak. İhale, 8 Temmuz 2026 Çarşamba günü saat 10.00 ile 15.10 saatleri arasında Bergama Belediyesi Haluk Elbe Toplantı Salonu’nda gerçekleştirilecek.

İhaleye ilişkin şartname ve başvuru koşulları hakkında detaylı bilgi ilan.gov.tr adresinden ulaşılabilecek olup, aynı zamanda Bergama Belediyesi Emlak ve İstimlak Müdürlüğü’nden temin edilebilecektir. Bergama Belediyesi, kamu kaynaklarının etkin kullanımı ve yerel kalkınmanın desteklenmesi amacıyla çalışmalarını kararlılıkla sürdürmektedir.

İlan linki;
https://www.ilan.gov.tr/ilan/2142424/emlak-is-yeri-ve-ticari-isletme-25-adet-dukkan-ihale-ile-kiraya-verilecektir

Bergama Belediyesi tarafından gerçekleştirilecek olan 90. Uluslararası Bergama Kermesi, 29 Haziran – 5 Temmuz tarihleri arasında birbirinden değerli sanatçıları, akademisyenleri, sporcuları ve vatandaşları bir araya getirecek.

“Türkiye’nin ilk, Dünyanın ikinci yerel festivali” unvanını taşıyan Uluslararası Bergama Kermesi kapsamında bir hafta boyunca konserler, konferanslar, paneller, halk oyunları gösterileri, sportif faaliyetler, çocuk tiyatroları, yerel müzik grupları ve koroların konserleri, resim, fotoğraf ve çini sergileri ile çok sayıda kültürel ve sanatsal etkinlik gerçekleştirilecek.

Cumhuriyet Meydanı’nda düzenlenecek konserlerde sevilen sanatçılar Bergamalılarla buluşacak. Kermes kapsamında Derya Bedavacı, Ceren Özdemir, Sakiler, Gökçe, Hüseyin Turan ve İzmir Büyükşehir Belediyesi Türk Müzikleri Orkestrası, İzmir Büyükşehir Belediyesi Zamanede Bir Hal Müzik Topluluğu, İzmir Büyükşehir Belediyesi Pop Orkestrası ve Merve Mete, Kozak Günü Etkinlikleri kapsamında İzmir Büyükşehir Belediyesi Türk Halk Müziği Orkestrası Gülce Atalay sahne alacak.

Çamlıpark’ta düzenlenecek panel ve konferanslarda birbirinden değerli gazeteci ve akademisyenler vatandaşla buluşacak. Bergama Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilecek konserlerde Türk Sanat Müziği’nden Türk Halk Müziği’ne önemli müzik toplulukları ve koroları sahne alarak kermesin kültürel zenginliğine katkı sunacak.

BAŞKAN ÇELİK’TEN DAVET

Bergama Belediye Başkanı Prof. Dr. Tanju Çelik, 90. Uluslararası Bergama Kermesi’ne ilişkin yaptığı açıklamada, Bergama’nın yalnızca tarihi ve kültürel mirasıyla değil, toplumsal birlikteliğiyle de örnek bir kent olduğunu vurguladı.

Başkan ÇELİK; “Uluslararası Bergama Kermesi, sadece bir festival değil, Bergama’nın geçmişten geleceğe taşıdığı ortak hafızasının ve kültürel zenginliğinin en önemli simgelerinden biridir. Ulu Önderimiz Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün talimatlarıyla başlayan bu büyük kültür hareketi 90. Yılına ulaşması hepimizin için gurur kaynağıdır. Bergama’nın tarihine yakışır şekilde hazırladığımız programla, sanatın, kültürün, bilim ve dayanışmanın bir araya geldiği dolu dolu bir hafta yaşayacağız.”

Kermesin kuşaklar arası kültürel aktarım açısından da büyük önem taşıdığını ifade eden Başkan Çelik, “Uluslararası Bergama Kermesi, geçmişle gelecek arasında kurulan güçlü bir köprüdür. Yerel değerlerimizi yaşatırken evrensel kültür ile de buluşmayı sürdürüyoruz. 90 yıldır kesintisiz devam eden bu büyük organizasyonun ileride de yaşaması için çalışmaya devam edeceğiz. Tüm misafirlerimizi ve vatandaşlarımızı Bergama’nın bu eşsiz kültür etkinliğine davet ediyorum.” dedi. 1937 yılında Atatürk’ün talimatıyla başlatılan Uluslararası Bergama Kermesi misafirlerini bekliyor.

PROGRAM

29 Haziran 2026 Pazartesi

Saat: 17.30 Çelenk Sunma

Yer: Kaymakamlık Atatürk Anıtı

Saat: 18.00 Açılış Korteji

İzmir Büyükşehir Belediye Bandosu

Bergama Belediye Bandosu

Toplanma yeri: Endüstri Meslek Lisesi önü

Saat: 18.30 Açılış Konuşmaları

Yer: Cumhuriyet Meydanı

Saat: 19.00 Halk Oyunları Gösterileri

Yer: Cumhuriyet Meydanı

Saat: 20.30 BERKSAV Müzik Topluluğu

“Asırlık Ezgiler Konseri”

Yönetim: İsmail EFE yönetiminde

Sanat Yönetmeni: Derya DENİZ (Topluluk Sanat Yönetmeni)

Yer: Bergama Kültür Merkezi BerKM

Saat: 21.30 Konser: DERYA BEDAVACI

Yer: Cumhuriyet Meydanı

30 Haziran Salı

Saat: 11.00 Sergi Açılışları

Yer: Bergama Ticaret Odası Sergi Alanı

BerKM Fuaye alanı

17.30 Panel “Atatürk ve Barış”

Konuşmacı: Prof. Dr. Hakkı UYAR (Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü)

Yer: Çamlıpark

Saat: 19.00 Konuk ekiplerin Halk Oyunları Gösterileri

Yer: Cumhuriyet Meydanı

Saat: 20.00 Müzik Dinletileri

Bergama’nın Genç Yetenekleri

ALTERNATİF ECHO

SANRI

GRUP RIHTIM

Saat: 20.30 Bergama Türk Sanat Müziği Korosu Konseri

“Avni ANIL Akşamı”

Şef: Ayça GÖNLÜGÜR İDUĞ

Yer: Bergama Kültür Merkezi BerKM

Saat: 21.00 Konser: İZBB Türk Müzikleri Orkestrası

Yer: Cumhuriyet Meydanı

Saat: 22.30 Konser: CEREN ÖZDEMİR

Yer: Cumhuriyet Meydanı

01 Temmuz Çarşamba

Saat: 10.30 Voleybol Turnuvası (mini takım)

Yer: Erdal Önder Spor Salonu

Saat: 18.30 Panel “Bergama, Türkiye ve Dünya Ekonomisi Nereye Gidiyor?”

Konuşmacılar: Hakan GÜLDAĞ (Ekonomi Gazetesi Yönetim Kurulu Başkanı)

Vahap MUNYAR (Ekonomi Gazetesi Genel Koordinatörü)

Handan Sema CEYLAN (Ekonomi Gazetesi Yazı İşleri Müdürü)

Yer: Çamlıpark

Saat: 19.00 Konuk ekiplerin Halk Oyunları Gösterileri

Yer: Cumhuriyet Meydanı

Saat: 20.00 Tahtacılar Kültür Gecesi

Yer: Cumhuriyet Meydanı

Saat: 20.00 Müzik Dinletileri

Bergama’nın Genç Yetenekleri

ZÜBEYDE HANIM ORTAOKULU

DİS ARMANY

Yer: Çamlıpark

Saat: 20.30 Bergama Atatürkçü Düşünce Derneği

Türk Halk Müziği Korosu “Anadolu Ezgileri” Konseri

Şef: Remzi KAÇMAZ

Yer: Bergama Kültür Merkezi BerKM

Saat: 21.30 Konser: SAKİLER

Yer: Cumhuriyet Meydanı

02 Temmuz Perşembe

Saat: 10.30 Voleybol Turnuvası

Yer: Erdal Önder Spor Salonu

Saat: 19.00 Halk Oyunları Gösterileri

Yer: Cumhuriyet Meydanı

Saat: 17.30 Panel “Egenin Bereketi: Geleneksel Üretimden Sağlıklı Zehirsiz Sofralara”

Konuşmacılar: Prof. Dr. Harun Raşit UYSAL

(TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası İzmir Şube Başkan Yardımcısı)

Doç. Dr. Betül ÖZTÜRK

(İzmir Ekonomi Üniversitesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü Öğretim Üyesi)

Doç. Dr. Ahmet UHRİ

(Emekli Öğretim Üyesi)

Yer: Çamlıpark

Saat: 21.30 Konser: İZBB Zamanede Bir Hal Müzik Topluluğu

Yer: Cumhuriyet Meydanı

***

03 Temmuz Cuma

Saat: 17.30 Sağlık Paneli

"Cilt Sağlığı ve Estetik"

Prof. Dr. A. Özlem GÜNDEŞLİOĞLU

(Medicana International İzmir Hastanesi Plastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi)

"Prostat Nedir Hastalıklarıyla Nasıl Baş Edilir"

Prof. Dr. Adnan ŞİMŞİR (Bazekol Hastanesi Üroloji Kliniği)

Yer: Çamlıpark

Saat: 19.00 Halk Oyunları Gösterileri

Yer: Cumhuriyet Meydanı

Saat: 20.30 Bergama Atatürkçü Düşünce Derneği

Türk Halk Müziği Korosu “Anadolu Ezgileri” Konseri

Şef: Remzi KAÇMAZ

Yer: Çamlıpark

Saat: 20.30 Bergama İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Halk Eğitimi Merkezi

Türk Halk Müziği Korosu Konseri

Şef: Derya ÇAKI

Yer: Bergama Kültür Merkezi BerKM

Saat: 21.00 Müzik Dinletileri

Bergama’nın Genç Yetenekleri

GRUP MEVZU

Yer: Çamlıpark

Saat: 21.30 Konser: GÖKÇE

Yer: Cumhuriyet Meydanı

04 Temmuz Cumartesi

Saat: 17.00 3x3 Basketbol Turnuvası

Yer: Hasan Çelebioğlu Parkı

Saat: 19.00 Halk Oyunları Gösterileri

Yer: Cumhuriyet Meydanı

Saat: 20.00 Müzik Dinletileri

Bergama’nın Genç Yetenekleri

90’lar FLAMENKO

ATLANTİS

GRUP MİM

Yer: Çamlıpark

Saat: 20.30 Bergama CEMEVİ

Türk Halk Müziği Korosu Konseri

Şef: Feridun CAN

Yer: Bergama Kültür Merkezi BerKM

Saat: 21.30 Konser: HÜSEYİN TURAN

Yer: Cumhuriyet Meydanı

05 Temmuz Pazar

Saat: 10.00 Geleneksel Trap Atışları (Günboyu)

Yer: Kozak Kapukaya Atış Poligonu

Saat: 11.00 Kozak Günü Etkinlikleri

Konuk Halk Oyunları Gösterileri

Gülce ALATAY - İZBB THM Orkestrası Konseri

Yer: Kozak Kermes Alanı

Saat: 14.00 İzmir Büyükşehir Belediyesi

Çocuk Tiyatrosu “Küçük Kahramanlar”

Yer: Bergama Kültür Merkezi BerKM

Saat: 19.00 Halk Oyunları Gösterileri

Yer: Cumhuriyet Meydanı

Saat: 20.30 Bergama İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Halk Eğitimi Merkezi

Türk Sanat Müziği Korosu Konseri

Şef: Ahu YANAR

Yer: Bergama Kültür Merkezi BerKM

Saat: 21.30 Konser: İZBB Pop Orkestrası - Merve METE

Yer: Cumhuriyet Meydanı

SANAT ESERLERİ SERGİLERİ

“Antik İzlerden Çiniye”

Ayşe YAVUZYILMAZ

Yer: BerKM Fuaye Alanı

-

“Mimari Ulaşım Fotoğraf Sergisi”

BEAFSAD ve ALKMAAR Fotoğraf Kulübü

Yer: Havra Ana Bina

-

“Geçmişten Günümüze Fotoğraflarla Bergama

İsmail GÜZELLER

Bergama Kültür SAnat Vakfı (BERKSAV)

Yer: BerKM Fuaye Alanı

Dikili Cemevi bahçesinde bulunan Taş Sahne’de gerçekleştirilen gecede sahne alan Grup Mihman, dinleyicilere unutulmaz bir akşam yaşattı.

Anadolu’nun birbirinden değerli türkülerinin seslendirildiği etkinlikte, Grup Mihman’ın özgün yorumuyla sunduğu eserler katılımcılardan büyük beğeni topladı. Türkü severlerin zaman zaman coşkuyla eşlik ettiği müzik şöleni, yoğun ilgi altında yaklaşık bir buçuk saat sürdü.

Gecenin sonunda performanslarıyla büyük alkış alan sanatçılar dinleyicilerden tam not alırken, etkinliğe katılan vatandaşlar da organizasyonun düzenlenmesinde emeği geçenlere teşekkürlerini iletti.

Ziyarete eşlik eden Bergama Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı Lütfi Kolat, yabancı heyete hem Kozak Yaylası'nın zengin ekosistemi hem de Kozak Çam Fıstığı’nın coğrafi işaret tescil süreci hakkında detaylı bilgiler verdi. Program kapsamında Kozak Bucağı Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Çam Fıstığı İşleme Tesisi’ni de gezen konuk grup, kooperatif yetkilisi Mehmet Şükrü Yılmaz’ın sunumuyla çam fıstığının işlenme ve üretim aşamalarını canlı olarak izleme fırsatı buldu.

"DÜNYADA EŞİ BENZERİ YOK"

Ziyaretin bölge tanıtımı açısından taşıdığı öneme değinen BERTO Başkanı Lütfi Kolat, Kozak Çam Fıstığı’nın hem lezzet hem de morfolojik (şekilsel) yapısıyla dünya genelinde eşsiz bir kalitede olduğunu vurguladı. Kolat, bölgedeki sürdürülebilirlik çalışmalarına dikkat çekerek şunları kaydetti:

"Coğrafi işaret tescili sayesinde, yıllardır bu özel bölgeyi ve çam fıstığımızı korumak, üretimin sürdürülebilirliğini sağlamak adına yoğun bir gayret gösteriyoruz. Son yıllarda üretim miktarında yaşanan düşüşün önüne geçmek için de arka planda bilimsel çalışmalarımızı aralıksız sürdürüyoruz. Kozak Yaylası’nı, burada yetişen bu kıymetli hazineyi ve bölge halkımızı elimizden geldiğince desteklemeye devam edeceğiz."

Ziyaretin sonunda Başkan Kolat, agro-turizm grubunun ağırlanmasındaki desteklerinden ve bilgilendirici sunumlarından dolayı Kooperatif Yetkilisi Mehmet Şükrü Yılmaz’a teşekkürlerini iletti.

27 Mayıs 1995 Cumartesi gününden beri Galatasaray Meydanı'nda kaybedilen yakınlarının akıbetini sormak için bir araya gelen Cumartesi Anneleri'nin mücadelesi 1000. haftasına giriyor.

Teoman 1000. dolayısıyla, Bandista grubunun Cumartesi Anneleri için yazdığı "Benim Annem Cumartesi" şarkısını yeniden seslendirdi.

Başka bir araç kamerasından görüntülenen kaza önceki gün Salimbey Mahallesi'nde meydana geldi. Görgü tanıklarının verdiği bilgiye göre; şoför Tuğba Gelengül (42) Dikili Devlet Hastanesi önünde arıza yapan otobüsü tamir etmek için durdurdu. Sorunu anlamak için kaputu açmaya çalıştığı sırada ise otobüsün yokuş aşağı kaymaya başladığını fark etti.

Bunun üzerine sürücü, aracı durdurabileceğini düşünerek şarteli indirmek ve olası bir facianın önüne geçmek için hamle yaptı. Ancak hız alan otobüs aracın arkasındaki sürücüyü de metrelerce sürükledi.

Yokuş aşağı sürüklenen otobüs park halindeki bir araca çarptıktan sonra duvara çarparak durabildi. Kazanın ardından, olay yerine hızla gelen sağlık ekipleri acı içinde kıvranan sürücü Tuğba Gelengül’ü Dikili Devlet Hastanesi’ne kaldırdı.

Kazada yaralanan sürücünün kol ve bacaklarında kırıklar olduğu, Bergama Devlet Hastanesi’ndeki tedavisinin ardından taburcu edildiği öğrenildi.

Otobüste bulunan 3 yolcu ise kazada herhangi bir yara almadı.

Dünyada çok az sayıda sanatçının ilgilendiği driftwood sanatının İzmirli temsilcisi Seda Dizlek, Dokuz Eylül Üniversitesi Tekstil Tasarımı Bölümü mezunu. 1972 doğumlu sanatçının Dikili ve Bornova’daki iki atölyesi var.

Yaklaşık on yıldır driftwood sanatının içerisinde yer alan sanatçı ile Bornova’daki atölyesinde driftwood sanatını, üretimlerini ve sanat yolculuğunu konuştuk.

Dalgaların karaya sürüklediği ağaç dalları ve kütüklere İngilizce driftwood denilmektedir. Türkçe karşılığını sürüklenen tahta veya sürüklenen ahşap olarak tercüme edebiliriz. Halk arasında ise Yalos, Gargalak ve Lodos tahtası denilmektedir.

Driftwood serüvenin ile aşaması, çeşitli doğa olayları ile ormanlardan kopan ağaç parçalarının, suya düşüp akıntıya kapılarak denize varış yolculuğu ile başlıyor. Ağaç parçaları denize ilerlerken, tatlı su akıntısında taş ve kayalara sürtünerek kabuklarından soyunarak, aşınarak denize ulaşıyor. Denize ulaşmayı başaran güçlü ahşapların denizin mavisinde dansı başlıyor. Deniz, tuzlu sularında dans eden ahşabın içerisindeki tüm zararlı maddeleri temizliyor, onu tüm zararlılardan arındırıyor. Tuzlu suyu özümseyen ağaç parçaları rüzgârın ve dalgaların yardımıyla yeniden karaya ulaşıyor. Güneşle buluşma vakit gelen ağaç parçaları sahilin kum, çakıl, taş ve kayalık durumuna göre fırında pişen bir hamur gibi son şeklini almaya başlıyor. Uzun bir yolcuğunun ardından kabuklarından soyunmuş, zırhsız kendini bıraktığı hareketli ve hararetli güçler tarafından yontulmuş, tahta parçaları driftwood olmuş haliyle birbirlerinden eşsiz parçalar olarak sahilde yerini alıyor. Sahilde dinlenen parçalar kimisi için kışın yakacağı bir odun parçası veya mangal tutuşturmak için kullanılırken.

Driftwood sanatçısı Seda Dizlek ve onun gibi birçok tasarımcı ve sanatçı için sanat eserine dönüştürülecek bir hazine olarak sessizce bekliyor.

Bu söyleşi, İzmir Büyükşehir Belediyesi Kültür ve Sanat Dairesi Başkanlığı, ‘kültür ve sanat sohbetleri’ kapsamında gerçekleştirilmiştir.

Hazırlayan & Yönetmen: Onur YILDIRIM

Kamera & Kurgu: Yunus DURMAZ

Kaynak: Seda Dizlek, Tuna Erdem, Driftwood Vevona,

64 yaşındaki yorgancı İbrahim Şahbaz mesleğe 12 yaşında mahallenin yorgancısı Hayrettin Hendek’in yanında çırak olarak başlamış. Ustası vefat edince Bergama’nın önemli yorgancılarının yanında çalışmaya devam etmiş. Askerlik döneminde de yorgancılık yapmış. Askerden dönünde kendi iş yerini açmış ‘Namlı İğne Yorgan Dikimevi’. 40 senedir aynı dükkânda geleneksel yöntemlerle icra ettiği el emeği yorgancılık zanaatını sürdürüyor.

İnatla yaşatılmaya çalışılan geleneksel el sanatlarımızdan biridir yorgancılık.

Pir’inin Hallacı Mansur olduğu söylenen ve geçmişte önem verilen meslekler arasındadır.  Osmanlı döneminde padişahların seferleri, şehzadelerin sünnetleri gibi vesilelerle düzenlenen şenliklerde geçiş törenlerine katılan esnaf alayları arasında yer almanın yanında minyatürlere dahi yansımıştır. Osmanlı saraylarını, usta ellerin zengin motiflere, altın ya da gümüş teller, kıymetli taşlar eklemesiyle elde ettikleri ipek, kadife yorganlar süslemiştir.

İnsanoğlunun ısınma, korunma amaçlı örtünme gereksinimine cevap veren yorganlar, kumaş çeşitleri, dikiş teknikleri ve modelleriyle, kültürümüzde yorgancılık başlığı altında bir el sanatı ve geleneksel meslek grubu oluşturur. Sayıları azalmış olsa da İzmir genelinde yorgan ustalarına rastlamak mümkündür.

Evlerdeki ısınma gereçlerinin modernleşmesiyle birlikte kalın yün ve pamuk yorganlara olan ihtiyaç azalmıştır. Bu nedenle geçmişte yorganlara konulan ve çift kişilik bir yorgan için 4,5-5 kiloya varan pamuk oranı 2,5 kiloya kadar düşmüştür. Geçmişte daha çok yün yorgan yapılırken günümüzde sobalı evlerin azalması nedeniyle pamuk yorganlar talep edilir. Günlük kullanılacak yorganlar basma kumaşlarla ve sık dikiş denilen sade bir teknikle dikilirler. Çeyiz için dikilen ipek yorganlar ise ince bir işçilik gerektirdiğinden daha az miktarda pamukla, deri seten, floş sire gibi kumaşlarla hazırlanır ve özel dikiş desenlerine sahiptirler.

----------------------------------

Bu söyleşi, İzmir Büyükşehir Belediyesi Kültür ve Sanat Dairesi Başkanlığı, ‘kültür ve sanat sohbetleri’ kapsamında gerçekleştirilmiştir.

Kaynak:  İbrahim Şahbaz - Visit İzmir - Muğla İl Kültür Turizm Müdürlüğü

Hazırlayan & Yönetmen: Onur YILDIRIM

Kamera & Kurgu: Yunus Durmaz

Karagöz ve kukla sanatçısı Deniz Özgökbel, tasvirlerini kendi yapıp boyuyor, kendi diktiği perdede oyunlar oynatıyor, oyunlarını kendi kaleme alıyor ve seminerler, atölyeler veriyor. Özgökbel geleneksel anlamda yetişmiş bir Karagöz ustasıdır. Sanatçı UNİMA- Milletlerarası Kukla ve Gölge Oyunları Birliği üyesidir. 

İzmirli sanatçı, 2006 yılında hayata geçirdiği  “Gölge Gösteri Sanatları Merkezi Karagöz ve Kukla Evi” adı altında İzmir’de Karagöz atölyesi kurma, Karagöz Kültürü oluşturma çalışmalarına ve düzenli gösterilere devam etmektedir.

UNESCO Somut Olmayan Kültür Mirası Taşıyıcısı, Karagöz ve kukla sanatçısı Deniz Özgökbel ile hem kukla ve gölge oyununu hem de Karagöz’ün tarihten bugüne serüvenini konuştuk.

Bu söyleşi, İzmir Büyükşehir Belediyesi Kültür ve Sanat Şube Müdürlüğü, ‘kültür ve sanat sohbetleri’ kapsamında gerçekleştirilmiştir.

Buca'da; Engin Topuzkanamış’ın atölyesinde kopuz ile oğur sazına duyduğu tutkuyu, müzik aletleri yapımına olan merakını konuştuk.

İzmir’in Renkleri bu bölümde müziğin peşine düşüyor.

Engin Topuzkanamış, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde Hukuk Felsefesi ve Sosyolojisi Anabilim Dalı’nda akademisyen. Ortaokul yıllarından beri müziğe olan merakını her geçen gün daha ileriye taşımış.

Erkan Oğur’a olan hayranlığı ve sevgisi onun çaldığı sazları edinmeye yöneltmiş Topuzkanamış’ı. Atölyeler gezmiş, ustaların yanına gide gele öğrenmeye başlamış.

Heves ettiği sazları yapmak için 2010 yılında evinin alt katında kiraladığı dükkânda küçük, mütevazı bir atölye oluşturmuş. Zamanla hayatının merkezine dönüşen atölyesinde, bağlama ailesinden pek çok saz yapmış, çalgı yapımcılığı sayesinde Türkiye’den ve dünyadan birçok müzisyen ile tanışmış.  

Engin Topuzkanamış’ın İzmir’in Buca ilçesinde ürettiği el yapımı sazları, Almanya, İsrail, Amerika, İrlanda, İspanya, Slovenya ve Yunanistan gibi dünyanın faklı yerlerinde yaşayan birçok müzisyene ulaşmış. 

Çevresinde kopuz sevdasından dolayı ‘Kopuzî Engin Bey’ olarak bilinen Topuzkanamış ile kopuz ve oğur sazı ile olan öyküsünü, müzik aletleri yapımına duyduğu tutkuyu ve merakını Buca’da bulunan müzik aletleri yapım atölyesinde konuştuk.

"İsmail Araç -Nesrin Ermiş Pavlis Anadolu’nun yaşayan son karatabağı, Kültür Bakanlığı tarafından ‘Yaşayan İnsan Hazinesi’ olarak kabul edilen Parşömen Ustası İsmail Araç ve çırağı Nesrin Ermiş Pavlis ile ‘Arka Bahçe Parşömen Atölyesi’nde bir araya geldik"

Türkiye’nin en önemli kültür miraslarından olan parşömenin ‘Geleneksel Parşömen’ yapımını, Bergama’nın somut olmayan kültürel mirası parşömenin iki bin yıllık tarihini ve günümüzdeki yerini konuştuk.

Parşömen; Membrana Pergamena veya Charta Pergamena olarak adlandırılan adını Bergama'dan almış, inceltilmiş keçi/koyun derisi olup, üzerine yazı yazılabilen, dahası ciltli kitapların sayfalarını oluşturan bir yazı malzemesidir. Parşömenin geleneksel üretim tekniği antik dönemden bu yana hiç değişmemiştir.

İlk defa Pergamon’da üretilen Parşömen, Bergama’nın kültürel mirası olarak Bergama’da geleneksel yöntemlerle üretilmeye devam etmektedir.

Parşömen, hiçbir kimyasal madde kullanılmadan sadece kireç solüsyonu kullanılarak üretilmektedir. Üzerindeki yazılar silinerek tekrar-tekrar kullanıma da imkân veren parşömen kâğıdı tüm hayvan derilerinden yapılabilir. Yaygın olarak oğlak ve koyun derileri tercih edilmektedir.

Yaygın antik söylenceye göre, Pergamon’da hüküm süren Attalos Hanedanlarından Kral II. Eumenes zamanında, Pergamon Kütüphanesi ile Mısır’daki İskenderiye Kütüphanesi aralarında bir rekabet başlamıştır. Bu rekabet nedeni ile Mısırdaki krallık, Nil nehri kıyılarında yetişen papirüs bitkisinden elde edilen kâğıdın (papirüs) Bergama’ya ihracını yasaklamıştır. Bunun üzerine M.Ö. 2. yy.’ın başlarında Pergamon Krallığı, üzerine yazı yazılacak yeni bir malzeme arayışına girmiştir. Yapılan çalışmalar sonuç vermiş, kütüphane sorumlusu Krates, oğlak derisini çeşitli inceltme kademelerinden geçirerek parşömeni üretmiştir.

Böylece Parşömen M.Ö. II. Yüzyıldan başlayarak Bergama'da doğmuş ve bütün dünyaya yayılmaya başlamıştır.

Dikili Barış, Demokrasi ve Emek Festivali - Uğur Mumcu 1987

Etkinliğe, Yazar Ahmet Ümit'in yer yer yükseldiği konuşması damga vurdu...

ETKİNLİKTE NELER YAŞANMIŞTI

Ahmet Ümit’in kitabından bölümler okuduğu ve Şirin Pancaroğlu’nun arp dinletisi yaptığı etkinlikte Başkan Soyer, Bergama Belgeseli için de yapımcı ve yönetmen Nihal Ağırbaş ile protokol imzaladı.

Etkinlikte Bergama’nın UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne girişinin 7’inci yılı da kutlandı. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, Bergama'nın önceki dönem Belediye Başkanı Mehmet Gönenç, Yazar Ahmet Ümit, Arp Sanatçısı Şirin Pancaroğlu ve Bergama Belediyesi’nin ilk UNESCO birimi kadrosunda bulunan, Alan Başkanı Yaşagül Ekinci, Arkeolog Bülent Türkmen ve Mimar Fatih Kurunaz tarafından 7’inci yıl pastası kesildi. Pasta kesimine Bergama Belediyesi UNESCO Birimi eski çalışanı Nesrin Ermiş’te, Midilli’den telefon bağlantısıyla katıldı.

“Bu muhteşem zenginliğin farkına varılmasını istedim”

Ahmet Ümit ise tarifsiz bir duygu içinde olduğunu belirterek “10 yıl önce buraya geldiğimde bu olağanüstü güzellik karşısında çok etkilenmiş ve Bergama romanı yazmaya karar vermiştim. 10 yılın sonunda elimizde kitabımızla buraya geldik. İçimde büyük bir huzur var. Bu muhteşem topraklara karşı görevini yerine getirmiş bir dünya vatandaşının derin huzuru içindeyim” dedi.

Almanların 1800’lerde buraya gelip dünyanın sekizinci harikası olan Zeus Altarı’nı aldıklarını söyleyen Ümit, “İzin isteyip aldılar. Abdülhamit emriyle aldılar. Satış sözleşmesi var. İngilizleri, Almanları, Fransızları emperyalist diye suçlayabiliriz. Peki, Biz ne yaptık? Palavrayı bir kenara bırakalım. Bugün ne yapıyoruz? Hasankeyf sular altında. Allianoi sular altında. Bu ülkedeki 200 bin yıllık tarihin 199 bin yılı nerede? Ama benim içim rahat. Yazdım. Beş roman yazdım ve yazmaya devam edeceğim. Çünkü ben bu topraklarda doğmuş şanslı bir vatandaşım. Bu güçlü mirasa sahip çıkarak yazmaya devam edeceğim. Pergamon’da Zeus Sunağını yapanlar, o dik tiyatroyu yapanlar, Kızılavlu’yu yapanlar, Asklepion’u yapanlar… onların mirasçısıyım ben. Osmanlı’nın da mirasçısıyım, Selçuklu’nun da mirasçısıyım. Ve bu güçle, bu inançla yazmaya devam edeceğim” şeklinde konuştu.

ARTIK BERGAMALIYIM

Ümit; “Bu romanı yazarken Bergama’da önceki belediye başkanımız Sevgili Mehmet Gönenç her zaman yanımdaydı. Bülent Türkmen, -ne yazık ki Bergama Belediyesi tarafından sorunlar yaşatıldı- her zaman yanımdaydı. Berlin’de de pek çok dost yanımdaydı. Bugün Sevgili Tunç Soyer ilk andan itibaren benim yanımda oldu. Onlara teşekkürü bir borç bilirim. Bütün Bergamalılara beni bağırlarına bastıkları için teşekkür bir borç biliyorum. Biz yazarlar doğduğun yer değil, yazdığın yer deriz. Ben artık kendimi Bergamalı hissediyorum” dedi.

Hazırlayan: Oben Ulu - Murat Solmaz

Şarkı: Fikrimin İnce Gülü

Sanatçı: Tolga Sünter

Albüm: Café Anatolia - Dream's 

2021

AJANS BAKIRÇAY