Avrupa Birliği Sivil Düşün Programı'nın dolaşım desteği ve Sarı Denizaltı Sanat İnisiyatifi'nin işbirliğiyle gerçekleştirilen sergi, 26 Temmuz Pazar gününe kadar görülebilecek.

Sergi programı kapsamında 12 Temmuz Pazar günü ise inisiyatif üyesi fotoğrafçıların katılımıyla, sadece kadın+ katılımcılara açık "Görünmeyen Emeği Konuşmak" başlıklı bir söyleşi ve konuşma çemberi düzenleniyor.

17 HAFTALIK EMEĞİN ÜRÜNÜ

Görünmeyen Emek Fotoğraf İnisiyatifi, toplumsal cinsiyet yükünü taşıyan ev içi sömürü biçimini tartışmaya açmayı ve kadınların kendi yaşamlarına dair fotografik anlatılar oluşturmasını desteklemeyi amaçlıyor. İnisiyatifin temelleri, 2023-2024 yıllarında İzmir Kent Konseyi Kadın Meclisi'nin desteğiyle düzenlenen bir fotoğraf atölyesine dayanıyor.

Fotoğrafçılar Arzu Filiz Güngör ve Nilgün Yoldaş’ın yürütücülüğünde, farklı yaş ve meslek gruplarından 20 kadın, 17 hafta boyunca görünmeyen emeğin değeri ve sonuçları üzerine çalıştı. Atölye sürecinin ardından kolektif üretimi sürdürme kararı alan 10 kadın fotoğrafçı, bu çalışmaları bir sergiye dönüştürdü. İnisiyatifte Arzu Filiz Güngör, Ayşegül Kaycı, Emel Toprak Kiperkan, Gamze Çiçek, Helin Altundağ, Liliya Khamitova, Naime Beken, Nilgün Yoldaş, Nilüfer Demir Gürer ve Yurdagül Bezirgan Arar yer alıyor.

SERGİNİN YOLCULUĞU DEVAM EDİYOR

İlk olarak 2025 sonbaharında "İyi Tasarım/Good Design İzmir_10" kapsamında izleyiciyle buluşan sergi, daha sonra İzmir Alsancak Vasıf Çınar Meydanı'nda ve Urla AKM fuayesinde sergilendi. Ardından Sivil Düşün desteğiyle Mart ayında Aydın-Kuşadası KUAKMER'de, Nisan 2026'da ise İstanbul Fotoğrafevi'nde sanatseverlerle buluştu. Serginin 6. edisyonu olan Bergama durağı, ev içi emeğin görünürlüğünü fotoğraf diliyle tartışmaya açmaya devam ediyor.

Bir hafta boyunca kentin farklı noktalarında gerçekleştirilen konserler, paneller, sergiler, halk oyunları gösterileri, spor müsabakaları ve çocuk etkinlikleri, ilçe halkının yanı sıra yurt içi ve yurt dışından gelen binlerce konuğu ortak bir coşkuyla bir araya getirdi.

Kermesin merakla beklenen son gününde heyecan, geleneksel etkinliklerin adresi olan Kozak Yaylası’nda başladı. Bergama Atıcılık İhtisas Derneği'nin organizasyonu ve Bergama Belediyesi'nin katkılarıyla düzenlenen Geleneksel Trap Atış Müsabakaları, Kozak Kapukaya mevkiindeki trap atış poligonunda yoğun katılımla gerçekleştirildi. Gün boyu süren organizasyona Türkiye'nin farklı illerinden gelen profesyonel ve amatör sporcular katılarak hedef başında kıyasıya mücadele etti. Müsabakalarda amatörler 15, profesyoneller ise 25 hedef üzerinden yeteneklerini sergiledi.

KOZAK YAYLASI BİNLERCE KİŞİYİ AĞIRLADI

Her yıl kermesin son gününde geleneksel bir buluşma noktası olan Kozak Kermes Alanı, bu yıl da binlerce kişiyi ağırladı. Konuk halk oyunları ekiplerinin sergilediği farklı yörelerin kültürel zenginliklerini yansıtan renkli dans gösterileri vatandaşlardan büyük alkış aldı. Kültür şöleninin ardından sahne alan İzmir Büyükşehir Belediyesi Türk Halk Müziği Orkestrası ve sanatçı Gülce Alatay, seslendirdikleri türkülerle vatandaşlara unutulmaz bir festival günü yaşattı.

Kermesin kapanış gününde çocuklar da unutulmadı. Bergama Kültür Merkezi (BerKM), İzmir Büyükşehir Belediyesi Çocuk Tiyatrosu’nun "Küçük Kahramanlar" adlı oyununa ev sahipliği yaptı. Akşam saatlerinde ise coşku yeniden şehir merkezine taşındı. Cumhuriyet Meydanı’nda yapılan Halk Oyunları Gösterilerinin ardından BerKM’de Şef Ahu Yanar yönetimindeki Bergama İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Halk Eğitimi Merkezi Türk Sanat Müziği Korosu sanatseverlerle buluştu.

Festivalin büyük final konseri ise Cumhuriyet Meydanı'nda İzmir Büyükşehir Belediyesi Pop Orkestrası ve Merve Mete’nin dinamik performansıyla gerçekleştirildi.

BAŞKAN ÇELİK: "ÇOK DAHA GÜZEL KERMESLERDE BULUŞACAĞIZ"

Konserlerin ardından düzenlenen ödül töreniyle 90. Uluslararası Bergama Kermesi resmen sona erdi. Festivalin ardından bir değerlendirmede bulunan Bergama Belediye Başkanı Prof. Dr. Tanju Çelik, 90 yıllık köklü geleneği başarıyla tamamlamanın mutluluğunu yaşadıklarını ifade etti.

Başkan Çelik, "İyi yönleriyle de eksikleriyle de 90. Uluslararası Bergama Kermesi'ni geride bıraktık. Bu büyük organizasyonun gerçekleşmesinde emeği bulunan herkese gönülden teşekkür ediyorum. Önümüzdeki yıllarda çok daha güzel, daha kapsamlı kermeslerde yeniden bir araya geleceğimize inanıyorum" dedi.

Günün ilk etkinliğinde, Hasan Çelebioğlu Parkı’nda bir araya gelen spor tutkunları, heyecan dolu 3x3 Basketbol Turnuvası ile rekabet dolu anlar yaşadı. Spor heyecanının ardından Cumhuriyet Meydanı’na taşınan etkinlikler, geleneksel ritimlerin sergilendiği Halk Oyunları Gösterileri ile renkli ve görsel bir şölene dönüştü.

Kermes coşkusu, Çamlıpark’ta düzenlenen müzik dinletileriyle gecenin ilerleyen saatlerine kadar devam etti. Geniş bir katılımla gerçekleştirilen dinletilerde ilk olarak Bergama’nın Genç Yetenekleri sahne alarak performanslarını sergiledi.

Gecenin bir diğer önemli durağı olan Bergama Kültür Merkezi’nde (BerKM) ise Şef Feridun Can yönetimindeki Bergama CEMEVİ Türk Halk Müziği Korosu, salonu dolduran sanatseverlere en sevilen türkülerden oluşan unutulmaz bir dinleti sundu.

Hüseyin Turan ile unutulmaz gece

Kermes kapsamında düzenlenen konserler tüm coşkusuyla devam ederken, festivalin altıncı gününün büyük finali Cumhuriyet Meydanı’nda yaşandı. Türk Halk Müziği'nin sevilen ismi Hüseyin Turan, meydanda unutulmaz bir konsere imza attı.

Akşam saatlerinde Cumhuriyet alanını dolduran binlerce kermes ziyaretçisinin karşısına çıkan sanatçı, Anadolu'nun dört bir yanından derlenmiş türküleri kendine özgü yorumuyla seslendirdi.

Cumhuriyet Meydanı'nı dolduran her yaştan müziksever, konser boyunca cep telefonlarının ışıklarıyla geceye renk katarken festival alanında adeta görsel bir şölen oluştu. Coşkunun ve birlik beraberlik duygusunun hâkim olduğu ve uzun süre alkışlanan konser sonrası sahneye çıkan Bergama Belediye Başkanı Prof. Dr. Tanju Çelik, ünlü sanatçıya teşekkür ederek festival anısına bir plaket takdim etti.

Kentin mülki erkanı, iş dünyası temsilcileri ve uluslararası konukların katılımıyla yoğun ilgi altında gerçekleşen açılışta; Türkiye ve Hollanda’dan fotoğrafçıların objektifinden yansıyan eserler, iki farklı coğrafyanın mimari kimliğini ve günlük yaşamın ulaşım ritmini ortak bir anlatıda bir araya getirdi.

Serginin açılış kurdelesi Bergama Belediye Başkanı Prof. Dr. Tanju Çelik, Bergama Ticaret Odası Başkanı İbrahim Lütfi Kolat, BEAFSAD yönetimi ve Hollanda’dan projeye katılan Photoclub Alkmaar üyesi fotoğrafçılar tarafından birlikte kesildi.

Açılışta yapılan konuşmalarda, Bergama’nın köklü tarihi ve kermes geleneği içerisinde bu tür uluslararası kültür-sanat iş birliklerinin kentin vizyonuna önemli katkı sağladığı vurgulanırken, iki şehir arasındaki dostluk bağlarının sanat aracılığıyla daha da güçlendiği ifade edildi.

Festival boyunca yoğun ilgi görmeye devam eden ve kermesin son günü olan 5 Temmuz’a kadar BerKM’de ücretsiz olarak ziyaret edilebilecek olan projenin ikinci ayağı ise ağustos ayında Hollanda’nın Alkmaar kentinde gerçekleştirilerek iki ülke arasındaki kültür köprüsü sürdürülecek.

Gündüz kuşağında uzman hekimlerin katılımıyla düzenlenen sağlık paneli vatandaşlardan yoğun ilgi görürken, gecenin finalinde sahne alan ünlü sanatçı Gökçe, Cumhuriyet Meydanı'nı dolduran binlerce kişiyi coşturdu.

Kermes etkinlikleri kapsamında Çamlıpark Amfi Tiyatro'da düzenlenen "Cilt Sağlığı ve Estetik" ile "Prostat Nedir, Hastalıklarıyla Nasıl Baş Edilir?" konulu sağlık paneli gerçekleşti. Moderatörlüğünü Bergama Belediye Başkanı Prof. Dr. Tanju Çelik'in üstlendiği panelde, alanında uzman isimler vatandaşları bilgilendirdi.

Panelin ilk konuşmacısı olan Medicana International İzmir Hastanesi Plastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. A. Özlem Gündeşlioğlu, cilt sağlığının yalnızca estetik değil, genel sağlığın da ayrılmaz bir parçası olduğunu belirtti.

Panelin ikinci konuşmacısı olan, aslen Bergamalı olan ve hemşehrileri tarafından "Lokman Hekim" olarak anılan Bazekol Hastanesi Üroloji Kliniği'nden Prof. Dr. Adnan Şimşir, prostat hastalıkları ve modern tedavi yöntemleri hakkında önemli bilgiler aktardı.

Yaklaşık 1,5 saat süren panel, vatandaşların sorularının yanıtlanması ve konuşmacılara teşekkür belgelerinin takdim edilmesinin ardından sona erdi.

KÜLTÜR SANAT ETKİNLİKLERİ BERGAMA SOKAKLARINI RENKLENDİRDİ

Kermesin dördüncü günü sadece panelle sınırlı kalmadı. Düzenlenen Halk Oyunları Gösterileri ve Bergama’nın Genç Yetenekleri Müzik Dinletileri büyük beğeni topladı.

Akşam saatlerinde ise müzik ziyafeti koro konserleriyle devam etti. Bergama Atatürkçü Düşünce Derneği Türk Halk Müziği Korosu “Anadolu Ezgileri” konseriyle, Bergama İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Halk Eğitimi Merkezi Türk Halk Müziği Korosu ise zengin repertuarıyla kulakların pasını sildi.

CUMHURİYET MEYDANI'NDA GÖKÇE RÜZGARI

Gece finalinde ise Türk pop-rock müziğinin enerjik ismi Gökçe sahne aldı. Cumhuriyet Meydanı’nı hıncahınç dolduran binlerce vatandaş, ünlü sanatçının sahneye çıkmasıyla büyük bir coşku yaşadı.

Konser sonunda sanatçıya kermes hatırası hediyelerini takdim eden Bergama Belediye Başkanı Prof. Dr. Tanju Çelik, meydanı dolduran Bergamalılara; "90. Uluslararası Bergama Kermesimizin bir başka güzel akşamını hep birlikte yaşadık. Güçlü sesi ve sahnedeki muhteşem enerjisiyle bizlere unutulmaz bir gece yaşatan Gökçe’ye teşekkür ediyoruz. En büyük teşekkür ise alanı doldurarak coşkumuzu paylaşan kıymetli hemşehrilerimize ve şehrimizi ziyaret eden misafirlerimize... Sizlerin ilgisi ve sevgisiyle kermesimiz her geçen gün daha da güzelleşiyor" dedi.

Sohbetimize Bergama efelerinin halk oyunları mirasını bugüne taşıyan genç Gümüş Efeler de katıldı. Bergama'nın yetiştirdiği ünlü klarnet ustası Ferit Benli, akşamın en güzel sürprizi olarak, klarnetinden dökülen nağmeler ve olağanüstü yorumuyla aramızdaydı...

Haber: Özgür Duygu Durgun

Bergama ovasından bir kuşun kanadında geçip antik çağlara uzanmak, Asklepion'un merdivenlerinde soluklanıp Kozak yaylasından atlarıyla ovaya inen efelerin zeybeğini izlemek için zamanda yolculuk yapmak gerekli mi?

Bergama, asırlık geleneklerini bugüne taşıma başarısı gösterebilmiş coğrafyalardan biri. Öyle ki, bugün bile antik çağlardan günümüze gelen tiyatro geleneğinden halk oyunlarına, el sanatlarından mutfak kültürüne onu eşsiz kılan değerlerin, kentin ruhuna sindiğini ve hala yaşatıldığını görmek mümkün.

1937 yılının Mayıs ayında Bergama Kermesi'nde fötr şapkalı, takım elbiseli beyler, şık kıyafetlerini dönemin moda şapkalarıyla tamamlayan hanımlar Cumhuriyet’in ilk kuşağının temsilcileri olarak antik tiyatroyu doldurmuşlardı. Çalan davullar eşliğinde millî kıyafetleriyle Kozaklı efeler Bengi adlı oyunu sergiliyordu. Bergamalı Sandık Efe, Hasan Çakı Efe, Katip Efe ve Kulaksız Efe ise Harmandalı ile izleyicileri selamlıyordu. 2026 yılının sıcak bir Haziran akşamında aynı coşku Kermes'in ruhunda yaşamaya devam ediyor.

Güneşin Bergama semalarından kaybolmaya yüz tuttuğu saatlerde, geniş bir bahçede bir grup genç zeybek oynuyor. Yaklaşık bir asır önce Kozak'tan inip Bergama sokaklarından atlarıyla ilerleyen efelerin torunları belki de bu gençler. Aynı kan bağından gelmeseler de, aynı coğrafyanın kültürüyle yoğrulmuş kızanlar.

Gençler Gümüş Efe Halk Oyunları ekibinden. Bu topluluk, Ege Bölgesi'nin zeybek kültürünü ve güçlü efe duruşunu yaşatan ve ulusal/uluslararası arenalarda Türkiye'yi temsil ediyor. Halk oyunları araştırmacısı Akif (Gelirler) hocanın yönetiminde çalışan ekip, bu yıl 29 Haziran- 5 Temmuz arasında bu yıl 90. kez kutlanan Bergama Kermesi'ne hazırlanıyor.

Yanımızda Bergama'nın folklorü üzerine araştırmalarıyla tanınan, eski bir halk oyuncusu olan İlker Arol var. Bergama Kermesi için hazırlıklarına devam eden ekibi dikkatle izleyen, onları yönlendiren Arol, bölgenin folklor arşivine önemli katkılar sunan bir kültür insanı. Babası İsmail Hakkı Arol, Atatürk'ün karşısında zeybek oynamış; dedesi ise Milli Mücadele'de Bergama'yı savunmuş efelerden.

Deneyimli hocanın çevresindeki kızlı erkekli topluluk doğru ritm ve doğru adımlar için ter döküyor. ''Halk oyunlarımızı ve bölgemizin kültürünün değerlerini yaşatmaya katkıda bulunmak için bir aradayız. Atatürk'ün, Bergama'ya ilk geldiğinde söylediği ''Milli değerleri yaşatın'' sözü bizim de şiarımız. Bergama Kermesi, bu yönüyle Bergama'nın 90 yıldır yaşattığı bir gelenek. Biz bu değerleri gençlere aktarıyoruz onlar da bir sonraki nesile aktaracaklar'' diyor Akif hoca.

Bergama'da zeybek kültürünün en karakteristik özelliği kadın ve erkeğin birlikte oynaması. Ekipteki gençlerden Melike, Gümüş Efe spor kulübü yönetim kurulu üyesi. 23 yaşında çiçeği burnunda bir üniversite mezunu olan Melike yaklaşık 10 yıldır halk oyunları ile ilgileniyor. Ekip lideri olan Melike ''Biz burada kadın ve erkek oynamaya çok alışkınız. Ama festivaller için farklı bölgelere gittiğimizde kadınların zeybek oynaması tuhaf karşılanıyor. Oysa Bergama'da bu oyun 1934'ten beri böyle oynanıyor'' diyor. İçimizden ''Yaşa be Melike!'' diye tezahürat yapmak geliyor. Kim engelleyebilir kültürüne, geçmişine sahip çıkanı?

Geri alınan birincilik madalyasının hikayesi

İlker Arol hoca, kadınların da efelik mertebesi taşıyabildiği bu coğrafyada kadınların zeybek oynamasının önemli olduğunu anlatırken ve şu anekdotu aktarıyor;

''Biz 1972-1973 yılında Ankara'da düzenlenen halk oyunları festivalinde, Bergama Halk Eğitim Merkezi olarak Türkiye'nin tüm bölgelerinden gelen halk oyunları ekipleriyle yarışıp birincilik ödülünü kazanmıştık. Ancak Turizm ve Tanıtma Bakanlığı'ndan dediler ki, kadınlar zeybek oynamaz. Bu gerekçeyle madalyamızı geri aldılar. Biz de ekipçe Bergama'ya dönünce arşivlerde bir çalışma yaptık ve 1930'larda kadınların erkekler ile zeybek oynadığını kanıtlayan belgeler, fotoğraflar bularak Bakanlığa sunduk. Öylelikle kabul ettirdik. Madalyamız iade edildi ve kadın efeler zeybek oynamaya devam etti''.

İlker hoca bize elinde tuttuğu kalın ciltli bir kitabın sayfalarını açıp gösteriyor. İş Bankası Kültür Yayınları tarafından 1975 yılında basılan Türk Halk Oyunları kitabı Türkiye'de bugüne dek hazırlanmış muhtemelen en kapsamlı çalışma. Cemil Demir Sipahi'nin kaleme aldığı bu önemli eserin Bergama ve yöresinden bahseden sayfalarında İlker hocanın emeği var. Fotoğrafçı Ozan Sağdıç'ın kamerasını konuşturduğu fotoğraflarda Bergama'nın eski efelerinin fotoğrafları çıkıyor karşımıza. Fevzi Efe, Musa Efe, Mustafa Ali Efe, Kozaklı Hasan Çakı Efe ve zeybek oynayan kadın efeler...

''Sosyal eşkıyalar''dan kültürel değere

Zeybek kültürü, Batı Anadolu'nun köklü efelik geleneğine dayanan; mertliği, cesareti ve adaleti simgeleyen bir yaşam biçimi. Osmanlı döneminde toplumsal adaletsizliklere başkaldıran "sosyal eşkıyalar" olarak ortaya çıkan Zeybekler ve Efeler, Milli Mücadele döneminde vatan savunmasında üstlendikleri kritik rollerle halkın gözünde birer kahraman haline dönüşüyor. Sadece coğrafi bir yeri değil, aynı zamanda bir kültürel kimliği temsil eden zengin bir müzikal mirası da barındıran zeybek ve efelik kültürünün gösteri amaçlı olmadığının altını çizen İlker hoca şöyle anlatıyor;

''Efelerin dağlarda kendi aralarında geliştirdikleri bir kültür bu. O ortamda yapılan oyun izlence olsun diye değildir. Düşmanla çarpışırken efeliğin mağruriyetini, meydan okuyuşunu, cesaretini yansıtan bir duruşun ifadesidir. Efelerin oynadığı zeybekte her hareketin bir anlamı vardır, heykelleşme, eşme, sekme, kollu yürüyüş, dizle yeri dövme, sıçrama. Her figür bir mücadeleyi, bir meydan okumayı anlatır''.

Efelerin, attığı adımdan giydiği kıyafete dek her anlamda toplumda saygınlığı olan, karizmatik kişiler olduğuna değinen Arol devam ediyor;

"Bizde efelik kültürü, biraz askerlikteki rütbeler gibi, hiyerarşik yapıdadır. Ancak efe deyince yanlış anlaşılmasın. Efe kabadayı değildir, cesareti, adaleti ve tecrübesiyle çevresine kol kanat geren bir ağabeydir, liderdir. Zeybek, efenin bir kademe altında olan sadık ve deneyimli savaşçıdır. Kızanlar ise askerlikteki erler gibi, genç savaşçı adaylarıdır. Bu yapı içinde her birinin kostümü, kıyafeti farklıdır. Örneğin çizmeyi sadece efeler giyer, diğerleri tozluk kullanır. Efelerin poturu, belliği, silahı, cepkeni, sallaması vardır. Bir kılıcın sokulduğu kuşak. Kuşak önemlidir, zira efe dağlarda çarpışır. Her an düşmanla karşı karşıya kalabilir. Bu yüzden herhangi bir darbe alırsa midesi yaralanmasın diye kuşak takar beline. Başındaki el oymasında ince figürler vardır, bunlar altın oyma ile işlenir'"

Her oyun bir hikaye anlatıyor

Efelik kültürünün bir uzantısı olan zeybek ise Bergama'nın en önemli değerlerinden. Yörede, her biri farklı bir hikayeyi anlatan 20'ye yakın oyun mevcut. Harmandalı, sevdiği kıza kavuşmayan bir gencin dağlara çıkması ve Milli Mücadele'de efelik mertebesine dek yükselmesine rağmen, kızın babasının adamları tarafından kıstırılıp öldürülmesini anlatan hüzünlü bir oyun. Genellikle tek kişi icra ediyor. Bergama zeybeği, Bergama efelerinin cesaretine, iyilikseverliğine, insancıllığına adanmış bir oyun; bu nedenle Bergama için eşsiz değer taşıyor. Bengi ise yine Bergama'ya has oyunlardan. Dağlarda düşmanla çarpışırken verilen molalarda moral ve cesaret toplamak için kızanlar tarafından oynanıyor.

Zeybek, aslında tüm Ege coğrafyasının ortak kültürü. Ancak yöreden yöreye farklılıklar var. ''Kuzey'de Çanakkale'den başlayıp Güney'e Muğla'ya inen tüm coğrafyada zeybek kültürünü görürüz'' diyor İlker hoca.

''Ege zeybeği, Kuzey'de Çanakkale'den güneyden Muğla'ya dek her yörede farklı oynanır. Bergama'da oynanan zeybek kendine hastır. Aydın ağırdır, Muğla'da gerine gerine; Balıkesir'de daha hızlı oynanır. Çanakkale'de ise adeta koşarlar. Bengi her yıl Kermes'in açılış ve bitiş oyunudur. Bunun da bir nedeni var, biliyorsunuz Atatürk 1934'te Asklepion'u ziyaret ediyor. Orada onu karşılayan efeler bengi oynuyor. Kendisi de güzel zeybek oynayan Atatürk oyunu çok beğeniyor, bir kez daha oynatıyor. Sonra bir daha... Ve diyor ki yanındakilere, ''Mümkün olsa da tüm ülkeyi Konya ovasına toplasak da bu oyunu oynatsak''. İşte bu yüzden biz 90 yıldır her Kermes'i bengi ile açıp bengi ile kapatırız''.

Bahçeye akşam çöküyor. Derken, Bergama'nın yetiştirdiği dünyaca ünlü klarnet ustası Ferit Benli de aramıza katılıyor ve klarnetinden dökülen nağmelerle Bengi başlıyor.

***

''Hey efeler efeler kalkın bengiye
Savuralım cepkenleri, seslenelim dah diye
Dağ, tepe, orman geçitlerinde
Yol versin bize kanlık dağlar
Haydi efeler döne döne çark edelim
Haydi efeler döne döne zevk edelim
Seslenelim dah diye, dağ, tepe, orman geçitlerine
Yol versin bizlere karanlık dağlar''.

90.Uluslararası Bergama Kermesi organizasyonunda İlker Arol ve Şehim Çiftçi...

Etkinlikler mini voleybol turnuvası ile başladı. Turnuvaya Bergama Belediye Spor, Dikili Lodos Spor, Bergama Gençler Birliği ve Galenos voleybol takımları katıldı.

Bergama Belediye Başkanı Prof. Dr. Tanju Çelik'in moderatörlüğünü üstlendiği panelde, Ege mutfağının tarihi, Anadolu'nun biyolojik çeşitliliği, geleneksel üretim ve tarım politikaları masaya yatırıldı.

Panelde konuşan Doç. Dr. Ahmet Uhri, Ege'deki ot kültürünün 15 bin yıllık bir geçmişi olduğunu belirterek, Anadolu'nun 3 bini endemik olmak üzere yaklaşık 11 bin bitki türüyle dünyanın en zengin coğrafyalarından biri olduğunu vurguladı.

Doç. Dr. Betül Öztürk, İzmir'in yüzyıllardır farklı medeniyetlere ev sahipliği yaptığını ve Ege mutfağının bu çok kültürlü yapıdan beslendiğini ifade etti. Prof. Dr. Hatun Reşit Uysal ise Türkiye'nin güncel tarım politikaları ile gıda güvenliği konularında değerlendirmelerde bulundu.

ULUSLARARASI EKİPLERDEN HALK OYUNLARI GÖSTERİSİ

Etkinlikler kapsamında Cumhuriyet Meydanı'nda sahne alan yerli ve yabancı halk oyunları toplulukları büyük beğeni topladı.

Bergama Belediyesi Haluk Elbe Konferans Salonu'nda düzenlenen organizasyonda ise Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nden Sevgi Çiçeği Kültür Sanat Derneği, İran Horasan’dan Chicksay Dance Group ve İran Homay Music Group, Bulgaristan Nedelino’dan Shevitsa Folk Group, Polonya’dan Song and Dance Ensemble Grajewanie, Kuzey Osetya’dan Vladikavkaz Halk Dansları Topluluğu, Bursa Zafer Halk Dansları Topluluğu, Edirne Lalapaşa Belediyesi Halk Oyunları Grubu ve Bandırma Keskin Ayaklar Halk Dansları Topluluğu’na, ekiplerin organizasyonunda emekleri için Bahar Emin’e, koordinasyonda İlker Arol ve Şehim Çiftçi’ye teşekkür edildi.

Organizasyonda emeği geçenlere ve katılımcı gruplara Bergama Belediye Başkanı Prof. Dr. Tanju Çelik tarafından plaket takdim edildi.

SİVAS KATLİAMI UNUTULMADI

Günün sonunda sahne alan İzmir Büyükşehir Belediyesi "Zamanede Bir Hal" Müzik Topluluğu'nun konserinde anlamlı bir anma gerçekleştirildi. Konserde, 2 Temmuz 1993’te Sivas’taki Madımak Oteli’nde hayatını kaybeden 33 aydın, sanatçı, yazar ve 2 otel çalışanı anıldı.

Kermesin üçüncü gün etkinlikleri, Erdal Önder Spor Salonu’nda düzenlenen minik takımlar voleybol turnuvasıyla başladı. Ardından Çamlıpark’ta genç yeteneklerin müzik dinletisi gerçekleştirilirken, Bergama Kültür Merkezi’nde de Bergama Atatürkçü Düşünce Derneği Türk Halk Müziği Korosu “Anadolu Ezgileri” konseriyle sahne aldı.

BERGAMA KERMESİ'NDE EKONOMİ MASAYA YATIRILDI

Bergama Ticaret Odası'nın katkılarıyla Çamlıpark Amfi Tiyatro'da “Bergama, Türkiye ve Dünya Ekonomisi Nereye Gidiyor?” başlıklı bir panel düzenlendi. Ekonomi Gazetesi Genel Koordinatörü Vahap Munyar’ın koordinatörlüğünü yaptığı panele, Ekonomi Gazetesi Yönetim Kurulu Başkanı Hakan Güldağ ve tarım yazarı Ali Ekber Yıldırım konuşmacı olarak katıldı.

Gazeteci Ali Ekber Yıldırım, iklim krizinin üreticileri zorladığını belirterek, Bergama Ovası'ndaki pamuk üretiminin gerilemesine ve ithalata dayalı politikalara dikkat çekti. Ayrıca hayvancılıktaki yüksek yem maliyetleri ile süt fiyatlarındaki istikrarsızlığa değindi.

Vahap Munyar, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçişin ardından ekonomide yaşanan yüksek enflasyon, döviz dalgalanmaları ve gelir dağılımındaki bozulmaları analiz etti. Hakan Güldağ ise Bergama’nın zeytinyağı potansiyeline vurgu yaparak, doğru tanıtımla uluslararası pazarda güçlü bir konum elde edilebileceğini belirtti.

Panelin açılışında konuşan Bergama Belediye Başkanı Prof. Dr. Tanju Çelik, kentin tarihi ve tarımsal gücünü anlatırken; Bergama Ticaret Odası Başkanı Lütfi Kolat da markalaşma çalışmalarına hız verdiklerini ifade etti. İki saat süren panel, konuşmacılara plaket takdimiyle sona erdi.

SAKİLER MEMLEKETİNDE SAHNE ALDI

Günün finalinde Cumhuriyet Meydanı’nda konuk ekiplerin halk oyunları gösterileri ve Tahtacılar Kültür Gecesi düzenlendi. Gecenin merakla beklenen etkinliğinde ise ünlü müzik grubu Sakiler sahne aldı.

Grubun Bergamalı solisti Hasan Gözetlik’in kendi memleketinde verdiği konser, meydanı dolduran binlerce hemşehrisi tarafından coşkuyla karşılandı. Konserin en duygusal anı ise Hasan Gözetlik'in, Bergama'nın usta klarnet sanatçısı olan babası Altan Gözetlik'i sahneye davet etmesi oldu. Baba ve oğlun aynı sahneyi paylaşarak yaptığı müzik, izleyicilerden büyük alkış aldı.

Kermes kapsamında ilk olarak Bergama Ticaret Odası Sergi Salonu'nda seramik ve çini sanatçısı Ayşe Yavuzyılmaz'ın, ilçenin binlerce yıllık kültürel mirasını işleyen 21 özgün eserden oluşan "Antik İzlerden Çiniye" başlıklı ikinci kişisel sergisi açıldı.

Bergama Belediyesi Kültür Merkezi'nde ise ilçenin geçmişine ışık tutan fotoğraf sergileri sanatseverlerle buluştu. Kardeş şehir Alkmaar ile BEAFSAT'ın ortaklaşa hazırladığı mimari fotoğraf sergisi günümüz Bergama'sını yansıtırken; Bergama Kültür Sanat Vakfı adına eğitimci Ali Güzelel'in arşivinden derlenen "Fotoğraflarla Bergama" sergisi kentin tarihi belleğini gözler önüne serdi.

Açılışa katılan Bergama Belediye Başkanı Prof. Dr. Tanju Çelik, bu sergiyi 24 Ağustos'ta Hollanda'nın Alkmaar kentinde de açacaklarını duyurdu.

"ATATÜRK VE BARIŞ" KONFERANSI

Günün dikkat çeken bir diğer etkinliği, Bergama Amfi Tiyatrosu'nda yoğun katılımla gerçekleştirilen "Atatürk ve Barış" konulu konferans oldu. Moderatörlüğünü Belediye Başkanı Prof. Dr. Tanju Çelik’in yaptığı etkinlikte, Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hakkı Uyar konuşmacı olarak yer aldı. Prof. Dr. Uyar, 20. yüzyılın ilk yarısındaki dünya savaşları, ekonomik krizler ve otoriter rejimler ışığında Atatürk'ün barış politikasını tarihsel süreçleriyle ele aldı.

MÜZİK DİNLETİLERİ VE KAPANIŞ KONSERİ

Kermesin ikinci gün programı; konuk ekiplerin halk oyunları gösterileri, Bergamalı genç yeteneklerin müzik dinletileri, Bergama Türk Sanat Müziği Korosu Konseri ve İzmir Büyükşehir Belediyesi Türk Müzikleri Orkestrası'nın performanslarıyla devam etti.

Gün, Cumhuriyet Meydanı'nda düzenlenen Ceren Özdemir konseriyle sona erdi. Yaklaşık 5 bin kişinin katıldığı konserde Bergama kökenli sanatçı, memleketinin ezgilerini ve sevilen şarkılarını seslendirdi.

Gecenin sonunda sahneye çıkan Belediye Başkanı Tanju Çelik, performansından dolayı Özdemir’i tebrik ederek çiçek takdim etti.

5 Temmuz’a kadar devam edecek olan kermes, Bergama Belediye Başkanı Tanju Çelik’in Kaymakamlık Tören Alanı önündeki Atatürk Anıtı’na çelenk sunmasıyla başladı. Ardından İzmir Büyükşehir Belediye Bandosu ve Bergama Belediye Bandosu eşliğinde düzenlenen, Endüstri Meslek Lisesi’nden başlayıp Cumhuriyet Meydanı’nda son bulan açılış korteji renkli görüntülere sahne oldu.

‘DÜNYADA KABUL GÖRMÜŞ İKİNCİ FESTİVAL’

Kermes kapsamında açıklamalarda bulunan Bergama Belediye Başkanı Tanju Çelik, “Ulu Önderimiz Mustafa Kemal Atatürk 13 Nisan 1934 yılında Bergama'ya geldiğinde bir müze kurulmasını ve panayır yapılması talimatlarını veriyor. Dönemin valisi bunu görev olarak üstleniyor. 21 Mayıs 1937’de Ulus Gazetesi ‘Atatürk'ün Bergaması kermes yapıyor’ manşetiyle çıkıyor. 1937 yılından beri Bergama Kermesi yapılıyor. Ülkemizin ilk festivalidir. Fransa'nın Nice şehrinden sonra da dünyada kabul görmüş ikinci festivaldir. O günden bugüne İkinci Dünya Savaşı, dünyada çeşitli olaylar gerçekleşiyor. Ancak Bergama Kermesi hiçbir zaman kesintiye uğramıyor. Her yıl Ata’mızın bize vermiş olduğu bu emaneti taşımaya devam ediyoruz. Bugün Böblingen Belediye Başkanı Stefan Belz bize eşlik ediyor. Böblingen tarihte Bergama'nın ilk kardeş şehri. Başka kardeş şehirlerimizden gelenler de var. Festivalimiz için gelen çeşitli folklor ekipleri, ulusal ve uluslararası ekipler var. Dolu dolu bir festival olmasını diliyorum. Yaklaşık 7 gün sürecek olan festivalimize çevre il ve ilçelerden gelen misafirlerimize güzel hatıralar bırakacağı bir festival olmasını diliyorum” dedi.

‘DOLU DOLU KERMES’

Böblingen Belediye Başkanı Stefan Belz de Bergama ve Böblingen’in 60 yıldan beri kardeş şehirler olduğunu söyledi. Bergama'yı sevdiğini dile getiren Belz, geçen yıl da festivale katıldığını belirtti.

Kortej sonrasında Cumhuriyet Meydanı’nda ulusal ve uluslararası halk oyunları gösterileri yapılırken, BERKSAV Müzik Topluluğu tarafından ‘Asırlık Ezgiler Konseri’ icra edildi.

BERGAMA KERMESİ'NİN İLK GECESİNDE DERYA BEDAVACI RÜZGÂRI

Uluslararası Bergama Kermesi'nin açılış gecesinde sahne alan sevilen sanatçı Derya Bedavacı, güçlü yorumu ve birbirinden sevilen şarkılarıyla Cumhuriyet Meydanı'nı dolduran binlerce müziksevere unutulmaz bir konser verdi.

Duygusal şarkıları ve sahne performansıyla büyük beğeni toplayan sanatçı, Bergama'da gördüğü yoğun ilgiden duyduğu memnuniyeti dile getirerek Bergama Belediye Başkanı Prof. Dr. Tanju Çelik ve festival komitesine teşekkür etti.

Dakikalarca ayakta alkışlanan Derya Bedavacı'nın konseri, 90. Uluslararası Bergama Kermesi'nin açılış gecesine damga vururken, festival daha ilk gününden coşkusu, yoğun katılımı ve unutulmaz atmosferiyle Bergamalılara uzun süre hafızalardan silinmeyecek bir gece yaşattı.

Yoğun katılımın gerçekleştiği tanıtım toplantısında konuşan Festival Direktörü Eren Arıkan, organizasyonun arka planındaki büyük emeğe dikkat çekti. Arıkan, "Uzun ve yorucu ama bir o kadar heyecanlı bir sürecin sonunda, 2026 Bergama Tiyatro Festivali programı için bir aradayız. Tüm paydaşlarımıza, destekçilerimize, gönüllülerimize, festival dostlarımıza; Tonoz’u dolduran herkese ve festivali var eden tüm emeğe teşekkür ederiz" ifadelerini kullandı.

Lansman öncesinde, Ateş Wind Power ve Bergama Tiyatro Festivali iş birliğiyle hayata geçirilen sosyal etkinlikler kapsamında çocukların hazırladığı “Baretler Kafaya Çocuklar Sahaya” adlı tiyatro oyunu sahnelendi. Minik oyuncuların sahnedeki büyük heyecanı, salonu dolduran izleyiciler tarafından beğeniyle alkışlandı.

Festivalin açılışının ise 7 Ağustos’ta Asklepion Antik Sahne’de, Türk pop müziğinin sevilen ismi Gökhan Türkmen konseriyle yapılacak. Biletli olarak gerçekleşecek organizasyonun tüm bilet satışları ve fiyatlandırmaya ilişkin detayları ise önümüzdeki günlerde paylaşılacak.

Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın katkıları; İzmir Büyükşehir Belediyesi, Bergama Belediyesi, Bergama Ticaret Odası (BERTO), Berhama’yı Sevenler Turizm Derneği ve Bergama Kültür ve Sanat Vakfı (BERKSAV) gibi önemli kurumların destekleriyle hayat bulan festival; Ağustos ayında yerel ve ulusal pek çok sanatseveri ağırlayarak bölgeye ticari ve kültürel bir hareketlilik kazandırmayı hedefliyor.

Bergama Belediyesi tarafından gerçekleştirilecek olan 90. Uluslararası Bergama Kermesi, 29 Haziran – 5 Temmuz tarihleri arasında birbirinden değerli sanatçıları, akademisyenleri, sporcuları ve vatandaşları bir araya getirecek.

“Türkiye’nin ilk, Dünyanın ikinci yerel festivali” unvanını taşıyan Uluslararası Bergama Kermesi kapsamında bir hafta boyunca konserler, konferanslar, paneller, halk oyunları gösterileri, sportif faaliyetler, çocuk tiyatroları, yerel müzik grupları ve koroların konserleri, resim, fotoğraf ve çini sergileri ile çok sayıda kültürel ve sanatsal etkinlik gerçekleştirilecek.

Cumhuriyet Meydanı’nda düzenlenecek konserlerde sevilen sanatçılar Bergamalılarla buluşacak. Kermes kapsamında Derya Bedavacı, Ceren Özdemir, Sakiler, Gökçe, Hüseyin Turan ve İzmir Büyükşehir Belediyesi Türk Müzikleri Orkestrası, İzmir Büyükşehir Belediyesi Zamanede Bir Hal Müzik Topluluğu, İzmir Büyükşehir Belediyesi Pop Orkestrası ve Merve Mete, Kozak Günü Etkinlikleri kapsamında İzmir Büyükşehir Belediyesi Türk Halk Müziği Orkestrası Gülce Atalay sahne alacak.

Çamlıpark’ta düzenlenecek panel ve konferanslarda birbirinden değerli gazeteci ve akademisyenler vatandaşla buluşacak. Bergama Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilecek konserlerde Türk Sanat Müziği’nden Türk Halk Müziği’ne önemli müzik toplulukları ve koroları sahne alarak kermesin kültürel zenginliğine katkı sunacak.

BAŞKAN ÇELİK’TEN DAVET

Bergama Belediye Başkanı Prof. Dr. Tanju Çelik, 90. Uluslararası Bergama Kermesi’ne ilişkin yaptığı açıklamada, Bergama’nın yalnızca tarihi ve kültürel mirasıyla değil, toplumsal birlikteliğiyle de örnek bir kent olduğunu vurguladı.

Başkan ÇELİK; “Uluslararası Bergama Kermesi, sadece bir festival değil, Bergama’nın geçmişten geleceğe taşıdığı ortak hafızasının ve kültürel zenginliğinin en önemli simgelerinden biridir. Ulu Önderimiz Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün talimatlarıyla başlayan bu büyük kültür hareketi 90. Yılına ulaşması hepimizin için gurur kaynağıdır. Bergama’nın tarihine yakışır şekilde hazırladığımız programla, sanatın, kültürün, bilim ve dayanışmanın bir araya geldiği dolu dolu bir hafta yaşayacağız.”

Kermesin kuşaklar arası kültürel aktarım açısından da büyük önem taşıdığını ifade eden Başkan Çelik, “Uluslararası Bergama Kermesi, geçmişle gelecek arasında kurulan güçlü bir köprüdür. Yerel değerlerimizi yaşatırken evrensel kültür ile de buluşmayı sürdürüyoruz. 90 yıldır kesintisiz devam eden bu büyük organizasyonun ileride de yaşaması için çalışmaya devam edeceğiz. Tüm misafirlerimizi ve vatandaşlarımızı Bergama’nın bu eşsiz kültür etkinliğine davet ediyorum.” dedi. 1937 yılında Atatürk’ün talimatıyla başlatılan Uluslararası Bergama Kermesi misafirlerini bekliyor.

PROGRAM

29 Haziran 2026 Pazartesi

Saat: 17.30 Çelenk Sunma

Yer: Kaymakamlık Atatürk Anıtı

Saat: 18.00 Açılış Korteji

İzmir Büyükşehir Belediye Bandosu

Bergama Belediye Bandosu

Toplanma yeri: Endüstri Meslek Lisesi önü

Saat: 18.30 Açılış Konuşmaları

Yer: Cumhuriyet Meydanı

Saat: 19.00 Halk Oyunları Gösterileri

Yer: Cumhuriyet Meydanı

Saat: 20.30 BERKSAV Müzik Topluluğu

“Asırlık Ezgiler Konseri”

Yönetim: İsmail EFE yönetiminde

Sanat Yönetmeni: Derya DENİZ (Topluluk Sanat Yönetmeni)

Yer: Bergama Kültür Merkezi BerKM

Saat: 21.30 Konser: DERYA BEDAVACI

Yer: Cumhuriyet Meydanı

30 Haziran Salı

Saat: 11.00 Sergi Açılışları

Yer: Bergama Ticaret Odası Sergi Alanı

BerKM Fuaye alanı

17.30 Panel “Atatürk ve Barış”

Konuşmacı: Prof. Dr. Hakkı UYAR (Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü)

Yer: Çamlıpark

Saat: 19.00 Konuk ekiplerin Halk Oyunları Gösterileri

Yer: Cumhuriyet Meydanı

Saat: 20.00 Müzik Dinletileri

Bergama’nın Genç Yetenekleri

ALTERNATİF ECHO

SANRI

GRUP RIHTIM

Saat: 20.30 Bergama Türk Sanat Müziği Korosu Konseri

“Avni ANIL Akşamı”

Şef: Ayça GÖNLÜGÜR İDUĞ

Yer: Bergama Kültür Merkezi BerKM

Saat: 21.00 Konser: İZBB Türk Müzikleri Orkestrası

Yer: Cumhuriyet Meydanı

Saat: 22.30 Konser: CEREN ÖZDEMİR

Yer: Cumhuriyet Meydanı

01 Temmuz Çarşamba

Saat: 10.30 Voleybol Turnuvası (mini takım)

Yer: Erdal Önder Spor Salonu

Saat: 18.30 Panel “Bergama, Türkiye ve Dünya Ekonomisi Nereye Gidiyor?”

Konuşmacılar: Hakan GÜLDAĞ (Ekonomi Gazetesi Yönetim Kurulu Başkanı)

Vahap MUNYAR (Ekonomi Gazetesi Genel Koordinatörü)

Handan Sema CEYLAN (Ekonomi Gazetesi Yazı İşleri Müdürü)

Yer: Çamlıpark

Saat: 19.00 Konuk ekiplerin Halk Oyunları Gösterileri

Yer: Cumhuriyet Meydanı

Saat: 20.00 Tahtacılar Kültür Gecesi

Yer: Cumhuriyet Meydanı

Saat: 20.00 Müzik Dinletileri

Bergama’nın Genç Yetenekleri

ZÜBEYDE HANIM ORTAOKULU

DİS ARMANY

Yer: Çamlıpark

Saat: 20.30 Bergama Atatürkçü Düşünce Derneği

Türk Halk Müziği Korosu “Anadolu Ezgileri” Konseri

Şef: Remzi KAÇMAZ

Yer: Bergama Kültür Merkezi BerKM

Saat: 21.30 Konser: SAKİLER

Yer: Cumhuriyet Meydanı

02 Temmuz Perşembe

Saat: 10.30 Voleybol Turnuvası

Yer: Erdal Önder Spor Salonu

Saat: 19.00 Halk Oyunları Gösterileri

Yer: Cumhuriyet Meydanı

Saat: 17.30 Panel “Egenin Bereketi: Geleneksel Üretimden Sağlıklı Zehirsiz Sofralara”

Konuşmacılar: Prof. Dr. Harun Raşit UYSAL

(TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası İzmir Şube Başkan Yardımcısı)

Doç. Dr. Betül ÖZTÜRK

(İzmir Ekonomi Üniversitesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü Öğretim Üyesi)

Doç. Dr. Ahmet UHRİ

(Emekli Öğretim Üyesi)

Yer: Çamlıpark

Saat: 21.30 Konser: İZBB Zamanede Bir Hal Müzik Topluluğu

Yer: Cumhuriyet Meydanı

***

03 Temmuz Cuma

Saat: 17.30 Sağlık Paneli

"Cilt Sağlığı ve Estetik"

Prof. Dr. A. Özlem GÜNDEŞLİOĞLU

(Medicana International İzmir Hastanesi Plastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi)

"Prostat Nedir Hastalıklarıyla Nasıl Baş Edilir"

Prof. Dr. Adnan ŞİMŞİR (Bazekol Hastanesi Üroloji Kliniği)

Yer: Çamlıpark

Saat: 19.00 Halk Oyunları Gösterileri

Yer: Cumhuriyet Meydanı

Saat: 20.30 Bergama Atatürkçü Düşünce Derneği

Türk Halk Müziği Korosu “Anadolu Ezgileri” Konseri

Şef: Remzi KAÇMAZ

Yer: Çamlıpark

Saat: 20.30 Bergama İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Halk Eğitimi Merkezi

Türk Halk Müziği Korosu Konseri

Şef: Derya ÇAKI

Yer: Bergama Kültür Merkezi BerKM

Saat: 21.00 Müzik Dinletileri

Bergama’nın Genç Yetenekleri

GRUP MEVZU

Yer: Çamlıpark

Saat: 21.30 Konser: GÖKÇE

Yer: Cumhuriyet Meydanı

04 Temmuz Cumartesi

Saat: 17.00 3x3 Basketbol Turnuvası

Yer: Hasan Çelebioğlu Parkı

Saat: 19.00 Halk Oyunları Gösterileri

Yer: Cumhuriyet Meydanı

Saat: 20.00 Müzik Dinletileri

Bergama’nın Genç Yetenekleri

90’lar FLAMENKO

ATLANTİS

GRUP MİM

Yer: Çamlıpark

Saat: 20.30 Bergama CEMEVİ

Türk Halk Müziği Korosu Konseri

Şef: Feridun CAN

Yer: Bergama Kültür Merkezi BerKM

Saat: 21.30 Konser: HÜSEYİN TURAN

Yer: Cumhuriyet Meydanı

05 Temmuz Pazar

Saat: 10.00 Geleneksel Trap Atışları (Günboyu)

Yer: Kozak Kapukaya Atış Poligonu

Saat: 11.00 Kozak Günü Etkinlikleri

Konuk Halk Oyunları Gösterileri

Gülce ALATAY - İZBB THM Orkestrası Konseri

Yer: Kozak Kermes Alanı

Saat: 14.00 İzmir Büyükşehir Belediyesi

Çocuk Tiyatrosu “Küçük Kahramanlar”

Yer: Bergama Kültür Merkezi BerKM

Saat: 19.00 Halk Oyunları Gösterileri

Yer: Cumhuriyet Meydanı

Saat: 20.30 Bergama İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Halk Eğitimi Merkezi

Türk Sanat Müziği Korosu Konseri

Şef: Ahu YANAR

Yer: Bergama Kültür Merkezi BerKM

Saat: 21.30 Konser: İZBB Pop Orkestrası - Merve METE

Yer: Cumhuriyet Meydanı

SANAT ESERLERİ SERGİLERİ

“Antik İzlerden Çiniye”

Ayşe YAVUZYILMAZ

Yer: BerKM Fuaye Alanı

-

“Mimari Ulaşım Fotoğraf Sergisi”

BEAFSAD ve ALKMAAR Fotoğraf Kulübü

Yer: Havra Ana Bina

-

“Geçmişten Günümüze Fotoğraflarla Bergama

İsmail GÜZELLER

Bergama Kültür SAnat Vakfı (BERKSAV)

Yer: BerKM Fuaye Alanı

Dikili Belediyesi Seramik Kursu kursiyerleri, bir yıl boyunca emek, hayal ve sabırla ürettikleri eserleri “Toprağın Sırrı” sergisinde sanatseverlerin beğenisine sundu. Topraktan, denizden ve Dikili’nin tarihsel belleğinden ilham alan sergi, seramiğin yalnızca bir form değil; aynı zamanda soru soran, düşündüren ve hikâye anlatan bir sanat dili olduğunu bir kez daha gösterdi.

Sergide yer alan eserler, insana farklı sorularla baş başa bırakıyor: Bir çaydanlığın formu ne kadar zorlanabilir? Deniz sanata nasıl karışır? Denizin altı yeryüzüne çıksa nasıl bir görüntü ortaya çıkar? Renkler mutlaka uyum içinde mi olmalıdır, yoksa sanatın içinde de doğanın kaosu kendine yer bulabilir mi?

Deniz temalı çalışmalar, seramik formlar, renk arayışları ve çini detaylarının yanı sıra sergide Dikili’nin yerel hafızasına dokunan eserler de dikkat çekiyor. Dikilili Kuvayı Milliye kahramanı Arap Sait’in anısına yapılan gelincik çiçekleri, halk arasında şehit kanının döküldüğü topraklarda gelinciklerin açtığına dair inancı hatırlatarak sergiye güçlü bir tarihsel ve duygusal anlam katıyor.

Dikili Belediye Başkanı Sayın Adil Kırgöz, Kültür Müdürü Gülin Olgun Uçar ve Seramik-Çini Öğretmeni Aycan Türe’nin katılımıyla kurdele kesilerek açılışı yapılan sergi, 8–12 Haziran tarihleri arasında ziyaret edilebilecek.

Ne Yerde Ne Gökte Derneği tarafından yürütülen ve CultureCIVIC Kültür Sanat Destek Programı tarafından desteklenen proje; enerji dönüşümünü yalnızca teknik ya da ekonomik bir mesele olarak değil, yerel yaşamı, emeği, toprağı, meraları, müşterekleri ve gelecek tahayyüllerini ilgilendiren toplumsal bir dönüşüm olarak ele alıyor.

5 Haziran Dünya Çevre Günü’nde Bergama Kültür Merkezi’nde başlayan programın ilk etkinliği, Soma, Bergama ve Ayvalık’tan çocukların resimlerinden oluşan “Başka Bir Dünya” Sanatçı Çocuklar Resim Sergisi oldu. Sergi, “Enerji üretmenin başka yolları olsaydı nasıl olurdu?”, “Doğa ile insanlar arasında daha adil bir ilişki kurulabilir miydi?” ve “Daha adil bir dünya neye benzerdi?” sorularını çocukların çizimleriyle görünür kıldı.

Programın açılış konuşmasında, Bergama’nın Türkiye ekoloji mücadelesindeki tarihsel yerine dikkat çekildi. Bergama çevre mücadelesinin, yaşam hakkı savunusunu yerelden ulusala ve uluslararası alana taşıyan, köylülerin ve özellikle köylü kadınların siyasal özneleşmesini görünür kılan önemli bir deneyim olduğu vurgulandı. Projenin Bergama’dan başlamasının, bugünün Akbelen, Kaz Dağları, Ordu ve farklı bölgelerde süren doğa ve yaşam hakkı mücadeleleriyle de güçlü bir bağ kurduğu ifade edildi.

Açılışta ayrıca projenin ortaya çıkışında etkili olan “araştırma yorgunluğu” meselesi de gündeme geldi. Soma gibi travmatik deneyimlerin yaşandığı bölgelerde, yerel toplulukların defalarca araştırmalara konu edilmesine karşın, üretilen bilginin çoğu zaman yerelle yeniden buluşamadığına dikkat çekildi. Proje, bu nedenle akademik bilgi ile yerel yaşam deneyimleri arasında karşılıklı ve üretken bir ilişki kurmayı; sanatın hafıza oluşturma, görünmeyeni görünür kılma ve alternatif gelecekleri hayal etme imkânlarından yararlanmayı hedefliyor.

Günün paneli olan “Enerji Coğrafyaları: Toprak, Emek ve Yeşil Çelişkiler”, Ekin Çuhadar’ın moderasyonunda gerçekleşti. Panelde Rotterdam Erasmus Üniversitesi’nden Prof. Dr. Murat Arsel, İstanbul Bilgi Üniversitesi’nden Fırat Genç ve sanatçı Zekiye Buğurcu konuşmacı olarak yer aldı.

Panelde enerji dönüşümünün sınıfsal ilişkiler, çevre adaleti, mülksüzleşme, müşterekler ve sanatın kamusal rolü üzerinden nasıl düşünülmesi gerektiği tartışıldı. Prof. Dr. Murat Arsel, Bergama çevre mücadelesinden Jakarta’daki iklim uyum projelerine uzanan örneklerle çevresel bir meselenin politikleşmesinin kendiliğinden gerçekleşmediğini; bilgi, örgütlenme ve alternatif kurma kapasitesinin bu süreçte belirleyici olduğunu vurguladı.

Fırat Genç, mülksüzleşmenin yalnızca tapu ya da mülk kaybı olarak değil, komşuluk ilişkilerinin, bakım ağlarının, gündelik dayanışma biçimlerinin ve yaşanılan yeri “yer” yapan müşterek bağların çözülmesi olarak da düşünülmesi gerektiğini ifade etti.

Zekiye Buğurcu ise sanatın projedeki yerini kişisel deneyimi ve üretim süreci üzerinden anlattı. Soma’da yıllar önce yaşamış olan Buğurcu, maden sahalarına yeniden dönmenin kendisinde yarattığı etkiyi aktarırken, sanatın yalnızca temsil eden değil; karşılaşma, etkilenme, ortak yaşantı kurma ve yıkımın içinden ihtimal arama alanı açan bir pratik olduğunu vurguladı.

Panelin tartışma bölümünde Bergama çevre mücadelesinin deneyimi de yeniden gündeme geldi. Bergama eski Belediye Başkanı Sefa Taşkın ve Bergama Çevre Platformu’ndan katılımcılar, Bergama mücadelesinin bilgi, hukuk, basın, yerel yönetim, uluslararası dayanışma ve köylülerin örgütlü kararlılığıyla kurulduğunu hatırlattı.

Günün son etkinliği ise Odeon Pergamon Kültür Sanat Alanı’nda açılan “İhtimal Eşikleri” sergisi oldu. Küratörlüğünü Günseli Baki’nin yaptığı sergide Berna Dolmacı, Hakan Kırdar, Selin Atik, Sezgi Abalı, Talha Demiral, Tunca Subaşı, Yücel Tunca ve Zekiye Buğurcu’nun proje kapsamında ürettiği çalışmalar yer aldı. Sergi, enerji dönüşümünü hafıza, emek, yaşam alanları ve canlıların birbirleriyle kurduğu ilişkileri yeniden biçimlendiren politik bir süreç olarak ele alıyor.

“Çelişkiler, Olasılıklar ve Ütopyalar Arasında” projesinin ilk günü, çocukların çizgilerinden sanatçıların eşiklerine uzanan bir hatta şu soruyu öne çıkardı: “Yeşil dönüşüm” yalnızca enerji kaynaklarını mı değiştirecek, yoksa yerel halkın sözünü, emeğini, toprağını, hafızasını ve geleceğini merkeze alan adil bir dönüşüm ihtimalini mi büyütecek?

PROGRAM SOMA’DA VE BERGAMA’DA DEVAM EDİYOR

Projenin ikinci günü, 6 Haziran Cumartesi günü Soma Atatürk Kültür Merkezi’nde gerçekleşecek. Program, Yücel Tunca’nın “Bir Coğrafyanın Z Raporu” sergisinin açılışıyla başlayacak. Ardından yönetmen Hadika Beliz’in “Türkiye’nin Aynası: Soma” belgesel filmi gösterilecek. Günün paneli olan “Soma’da Enerji, Emek ve Gelecek”, Fikret Adaman moderatörlüğünde; Çetin Erkankan, Gökçe Yeniev ve Hülya Çeşmeci Cengiz’in katılımıyla düzenlenecek.

Programın üçüncü günü, 7 Haziran Pazar günü Bergama Kültür Merkezi’nde yönetmen Ümit Kıvanç’ın “16 Ton” belgesel filminin gösterimiyle başlayacak. Ardından bölgeden sivil toplum kurumlarının da katılımıyla kapanış forumu gerçekleştirilecek. Gün, Odeon Pergamon Kültür Sanat Alanı’nda “İhtimal Eşikleri” sergisinin sanatçılarıyla yapılacak sergi turuyla sona erecek.

“Çelişkiler, Olasılıklar ve Ütopyalar Arasında” projesi Temmuz ayında Ayvalık’ta devam edecek.

PROJE HAKKINDA

“Çelişkiler, Olasılıklar ve Ütopyalar Arasında”, Soma, Bergama ve Ayvalık hattında kömürden çıkış ve yenilenebilir enerjiye geçiş süreçlerini çevre adaleti ve mülksüzleşme kavramları etrafında tartışan transdisipliner bir kültür sanat projesidir.

Proje, Soma’da kömüre bağımlı hale gelmiş toplumsal ve ekonomik yapıları; Bergama ve Ayvalık’ta ise yenilenebilir enerji yatırımlarının yerel yaşam, tarım, hayvancılık, mera ve mülkiyet ilişkileri üzerindeki etkilerini birlikte düşünmeye davet ediyor.

Paneller, söyleşiler, atölyeler, film gösterimleri, kamusal alan ve mekân sergileriyle ilerleyen proje; akademik bilgi, yerel deneyim, sanat üretimi ve sosyal aktivizm arasında müşterek bir tartışma alanı kurmayı amaçlıyor.

Katkı sunan ve destekleyen kurumlar

Proje, Ne Yerde Ne Gökte Derneği yürütücülüğünde; CultureCIVIC Kültür Sanat Destek Programı desteğiyle gerçekleştiriliyor. Sürece Sarı Denizaltı Sanat İnisiyatifi, Odeon Pergamon, Bergama Çevre Platformu, Ayvalık Tabiat Derneği, Soma Belediyesi, sanatçılar, akademisyenler, atölye yürütücüleri, yerel topluluklar ve sivil toplum aktörleri katkı sunuyor.

İletişim

Web: www.celiskilerolasılıklarutopyalar.com

E-posta: couproject.info@gmail.com

Basın ve görsel talepleri için:

[İletişim kişisi / telefon / e-posta eklenecek]

Ayvalık Belediyesi, küratör ekibinden serginin sponsorsuz yapılmasını talep edince sergi iptal edilmek zorunda kaldı. Sergi iptali Ayvalık sanat ve sivil toplum çevrelerinde tepkiyle karşılandı. İpek Tuna Subaşı’nın koordinasyonunda gerçekleşmesi planlanan sergide sanatçılar Alev Gözonar, Aydın Teker, Nejat Çınar, Serhat Öztürk, Sibel Sümer ve TUNCA tarafından bir bölümü Ayazma için özel üretilen eserler yer alacaktı. Sergi düzenleme ekibi, yalnızca su kaynağı değil; şifa, ritüel, inanç ve ortak bir bellek alanı olan tarihi Ayazma'nın bu projeyle son derece örtüştüğünü; iptalin ardından sergiye dair yeni bir planlama yapacaklarını kaydetti.

Haber: Özgür Duygu Durgun

Ayvalık'ın tarihi Ayazması’nda (Panagia Phaneromeni) kapılarını 22 Mayıs'ta açması planlanan ''Gövde'' başlıklı sergi, açılışa sayılı günler kala iptal edildi. Serginin küratör ekibi, açılışa üç gün kala Ayvalık Belediyesi'nin küratör ekibinden serginin sponsoru olan Uçar Holding logosunun çıkartılmasını istediğini; bunu kabul etmedikleri için sergiyi düzenlemekten vazgeçmek zorunda kaldıklarını belirtti.

Alev Gözonar, Aydın Teker, Nejat Çınar, Serhat Öztürk, Sibel Sümer ve TUNCA’nın eserlerini bir araya getiren sergiyle ilgili küratör ve sanatçılar tarafından 20 Mayıs'ta sosyal medya kanallarından yapılan açıklmada sergi için daha önce belediyeden gerekli izinlerin alınmış olduğu; sponsor logolarının yer aldığı afiş, bülten ve posterlerin kamuoyu ve basın ile günler öncesinden paylaşıldığı ifade edildi.

Sergi koordinasyon ekibi ve sanatçıların konuya dair ortak açıklaması şöyle;

''Ayvalık Ayazması Derneği ile yaptığımız görüşmeler sonrası sergi için izin alındı, Ayvalık Belediyesi’ne dilekçe verildi. Eserler hazırlandı ve metinler yazıldı. Gerekli sponsorlar bulunup, kalan masraflar sanatçılar tarafından karşılanarak sergi hazırlıkları tamamlandı. Sponsor logolarıyla hazırlanan afiş ve basın bültenleri yerel ve ulusal basın platformlarıyla paylaşıldı. Kente posterler asıldı ve sosyal medya tanıtımları yapıldı. Kent dışından kültür sanat aktörleri davet edildi ve sergi yayını da baskıya gönderildi.

Ancak açılışa üç gün kala Ayvalık Belediyesi, Ayazma Derneği’ni arayarak sponsorlukların kabul edilemeyeceğini bildirdi. Daha sonrasında bizlerle yapılan görüşmede de sponsor logolarıyla sergiyi gerçekleştirmemiz halinde engelleyeceklerini bildirdiler.

Bu koşullar altında sergimizi Ayvalık Ayazması’nda gerçekleştiremeyeceğimizi üzülerek duyururuz.

Dünyanın her yerinde yerel yönetimler, kültür-sanat projelerini var eden sponsorluk yapılarını teşvik eder ve destekler. Sanatın ve sanatçının yanında durması, kolaylaştırıcı olması beklenen bir yerel yönetimden açılışımıza sadece günler kala karşılaştığımız bu tavrı kabul etmekte zorlanıyoruz''.

Ayvalık ve Bergama’da yaşayan ve üreten sanatçıların geliştirdiği Gövde projesi, iki yıla yayılan bir araştırma ve diyalog sürecinin ürünü olarak izleyiciyle buluşmaya hazırlanıyordu. Proje, Bergama Asklepion geleneğinden ilhamla günümüze uzanarak bedenin, ruhun ve topluluğun “onarılma” biçimlerini araştırıyor. Gövde sergisi, Ayvalık’ın en önemli kültürel miras alanlarından biri olan, şifalı su kaynağı olarak asırlardır kutsal kabul edilmiş olan Ayvalık Ayazması'nda sağlık, beden ve iyileşme pratiklerini çağdaş sanatın merceğinden yeniden yorumlamayı amaçlıyordu.

Ayvalık Belediyesi basın birimi ise konuyla ilgili sorularımızı yanıtlayarak sergi düzenleyicilerden sergiyi sponsor olmadan yapmalarının talep edildiğini, bu mümkün olmayınca serginin iptal edildiğini kaydetti.

Sergi küratör ekibi ise sergiyi sponsorsuz yapma önerisinin bu aşamada mümkün olmadığını vurgulayarak daha önce aynı mekanda yakın dönemde gerçekleşen iki farklı etkinlikte belediye logosu ile sponsor logolarının birlikte yer aldığına; bu durumu belediyeden yetkililere hatırlattıklarında ise ''Gözümüzden kaçmış'' yanıtını aldıklarını belirtti.

Tepkiyle karşılandı: Antidemokratik bir tavır

Sergi iptali Ayvalık'ta sanat ve sivil toplum çevrelerinde tepkiyle karşılandı. Ayvalık Koruma Girişimi ve Ayvalık Kent Çalışmaları Derneği tarafından yayınlanan açıklamada tüm izin süreçleri tamamlanmış ve kamuoyuna duyurulmuş olan serginin, açılışa günler kala Ayvalık Belediyesi tarafından sponsorluk seçimi gerekçesiyle engellenmesinin kamusal yaşam ve demokratik haklar açısından ciddi bir sorun olduğu ifade edildi. Açıklamada Ayvalık Ayazması'nın belediyeye tahsisli kamusal bir mekân olduğuna ve kamusal alanların kişisel gerekçelerle, son anda alınan kararlarla keyfi biçimde kullanılamayacağına dikkat çekildi. Serginin iptal edilmesinin aynı zamanda ifade özgürlüğüne, sivil toplumla ilişkilere ve yerel demokrasinin işleyişine dair ciddi bir zafiyeti ortaya koymakta olduğu kaydedildi.

Festival öncesinde Bergama Ticaret Odası (BERTO) Başkanı Lütfi Kolat ve Genel Sekreter Gülay Koç, Festival Direktörü Eren Arıkan ile bir araya gelerek hazırlıkları değerlendirdi.

Görüşme sırasında Bergama’nın antik çağlardan bu yana sanatın merkezi olduğunu vurgulayan Başkan Lütfi Kolat, festivalin şehir için önemine dikkat çekti. Kolat, "Üzerinde yaşadığımız bu topraklarda tiyatro ve sanat her zaman var olmuştur. Antik dünyada heykelciliğin merkezi olan Bergama’da, binlerce yıl sonra bu geleneğin bir festivalle sürdürülüyor olması bizleri gururlandırıyor," ifadelerini kullandı.

EKONOMİK VE SOSYAL HAREKETLİLİK

Festivalin sadece kültürel bir etkinlik olmadığını, aynı zamanda bölge ekonomisine can suyu verdiğini belirten Kolat, “Festival; Bergama, Dikili ve Kınık bölgelerinde ciddi bir ekonomik canlılık oluşturuyor. Etkinlikler, binlerce kişiye hem sanatsal hem de ekonomik anlamda olumlu dokunuşlar sağlıyor. Bergama Ticaret Odası, bölgeye değer katan bu tür vizyoner projelere destek vermeyi sürdürecek” dedi.

“COŞKUYA ORTAK OLUN”

Başkan Kolat, festivalin hayata geçmesinde büyük emeği olan Direktör Eren Arıkan başta olmak üzere tüm destekçi kurum ve işletmelere teşekkürlerini iletti. Sanatseverlere seslenen Kolat, herkesi 7-9 Ağustos tarihleri arasında Bergama’nın tarihi atmosferinde gerçekleşecek olan bu heyecan ve coşku dolu buluşmaya davet etti.

Odeon Pergamon Kültür Sanat Alanı'nda gerçekleşen etkinlikte film gösterimleri ve söyleşilerin yanısıra çocuklara özel bir program da sunulacak. Ayrıca geçtiğimiz yıl Ekim ayında darp edilerek öldürülen gazeteci, belgeselci, video aktivisti, çevre direnişçisi Hakan Tosun, doğum günü olan 23 Mayıs'ta Bergama ile ilgili belgeselinin gösterimiyle birlikte ailesi ve dostları tarafından anılacak.

22 Mayıs Cuma akşamı Yeşim Ustaoğlu ve Selen Heinz'in yönettiği “Kuru Taşın Başı” belgeseliyle açılacak olan etkinlikte, kadınların toprak ve doğa ile kurduğu bağdan yadigâr tohumlara, madencilik tehdidinden aşırı enerji tüketimine pek çok ekoloji temasına değinen filmler gösterilecek.

Bölgede yetişen ve tükenme tehdidi altında olan ünlü çam fıstığı ağacının kozalağını posterine taşlıyan etkinlik, 24 Mayıs'ta çocuklara dönük çevre konulu animasyon seçkisi ile deprem sonrası Antakya'yı konu alan film gösterimi ve söyleşiyle sona erecek.

Documentarist'in Sarı Denizaltı Sanat İnisiyatifi, Ne Yerde Ne Gökte Derneği ve Bergama Cevre Platformu ortaklığıyla düzenlediği, CultureCIVIC: Kültür Sanat Destek Programı kapsamında Avrupa Birliği tarafından desteklenen etkinlikler ücretsiz ve herkese açık. Bergama ve civarındaki tüm yaşam ve çevre savunucuları ile belgesel dostlarını bekliyoruz.

Çelişkiler, Olasılıklar Ve Ütopyalar Arasında kültür sanat projesi, 2014 yılındaki maden faciasından sonra akademik çabaların da merkezi haline gelen Soma’da kömürden çıkış, yenilenebilir enerjiye geçiş sürecini “çevre adaleti” kavramı etrafında ele alırken, Soma’ya yakın konumda bulunan Bergama ve Ayvalık’ta açılan yenilenebilir enerji santrallerinin yerele olan etkisini de “mülksüzleştirme” kavramı etrafında transdisipliner bir yöntemle ele alarak tartışıyor.

Kömürden çıkış, yenilenebilir enerjiye geçiş sürecinin mekânsal olarak iç içe geçtiği, fakat bu dönüşümün yarattığı çelişkilerin görünür kılınmadığı coğrafi kesitte yer alan Soma, Bergama ve Ayvalık’da gerçekleşen proje, paneller ve söyleşilerle bölge üzerine üretilen akademik bilgiyi yerele taşırken; projenin sergileri çelişkiler arasında başka bir olasılığın imkanını arıyor, akademik ve aktivist tartışmalara sanatın perspektifinden bakıyor. Sanat atölyeleri, film gösterimleri, kamusal alan ve mekan sergileri, çocuklar ve gençlerle bölgede yapılacak atölye çalışmaları ile genişleyen katılımcı bir yol izleyen proje, sanatsal ve kültürel çalışmaların sosyal aktivizmle kesiştiği bir alanda hareket ediyor.

PROJENİN TEMELLERİ: ATÖLYELER VE TEORİK HAZIRLIK

Proje Kasım 2025’de sanatçı ve akademisyen Seçkin Aydın’ın “yavaş umut” ve “yavaş şiddet” kavramlarını artivizm çerçevesinde ele alan “Anlatılmamış Hikayeler” atölyesinin açık çağrısıyla başladı. Atölye 10 sanatçıyla Ocak ve Şubat aylarında gerçekleşti. Çocuklara yönelik çalışmalar ise “Bana Bi Enerji Geldi!” yaratıcı drama atölyesi ile başladı; Duygu Aslan ve Umut Aslan yürütücülüğünde gerçekleşen atölyede çocuklar, enerji kavramı üzerine düşünerek performatif ifade alanlarını geliştirdi.

Projenin sergileri için davet edilen sanatçılara yönelik hazırlanan “Adil Bir Dönüşüm İçin Düşünme Araçları” başlıklı seminerleri proje danışmanları tarafından hazırlandı. Seminerlerin ilkinde Hande Paker “Çevre Adaleti”, Fikret Adaman “Mülksüzleştirme” sunumunu gerçekleştirdi. İkinci seminerde Gökçe Yeniev enerji dönüşümünü politik ekoloji perspektifinden ele aldı.

Davetli sanatçıların bölgeyi hem düşünsel hem de duyusal olarak deneyimlemesini hedefleyen saha ziyaretleri ise Nisan 2026’da gerçekleşti. Soma Belediyesi’nin ve Bergama Çevre Platformu’nun da katkılarıyla Soma’da Eynez kömür maden sahası, İmbat Madencilik, Darkale, Deniş açık ocak maden sahası ve termik santral civarı, Bergama’da ise rüzgar ve elektirik enerji santrallerinin yoğunlukta olduğu Koyuneli mahallesine sanatçılarla saha ziyaretleri yapıldı.

SÜREKLİLEŞMİŞ BİR ŞİMDİ: "13 MAYIS: TANIKLIĞIN ÖTESİ"

Soma Maden Faciası’nın yıldönümü için hazırlanan “13 Mayıs: Tanıklığın Ötesi” fotoğraf sergisi ise 12 Mayıs’ta Soma’da açıldı. Belgesel fotoğrafçı Yusuf Aslan’ın Soma Maden Faciası fotoğraf çalışmasından bir seçkinin yer aldığı sergi, Soma Maden Faciası’nı belirli bir güne ait olmaktan çıkararak, süreklileşmiş bir şimdiye işaret ediyor, donmuş bir zamanın değil, kesintisiz bir şiddetin görsel alanını oluşturuyor. Olayın toplumsal, politik ve duygusal izlerinin nasıl dolaşıma girdiğini hissettiren bir alan kuruyor. Sergi 7 Haziran’a kadar Soma’da Millet Bahçesi’nde devam ediyor.

Projenin 5,6,7 Haziran’da gerçekleşecek etkinlik programı ise 5 Haziran Dünya Çevre Gününde Bergama Kültür Merkezi’nde başlıyor. Soma, Bergama ve Ayvalık’tan sanatçı çocukların “Başka Bir Dünya” resim sergisinin açılışının ardından Murat Arsel, Fırat Genç ve Zekiye Buğurcu ile Enerji Coğrafyaları: Toprak, Emek ve Yeşil Çelişkiler paneli gerçekleşiyor. Sanatçılar, Berna Dolmacı, Hakan Kırdar, Selin Atik, Sezgi Abalı, Talha Demiral, Tunca Subaşı, Yücel Tunca ve Zekiye Buğurcu’nun proje kapsamında ürettiği eserlerden oluşan ve küratörlüğünü Günseli Baki’nin yaptığı “İhtimal Eşikleri” sergisi ise Odeon Pergamon Kültür Sanat Alanı’nda açılıyor. 6 Haziran’da Soma Atatürk Kültür Merkezi’nde gerçekleşecek program Yücel Tunca’nın “Bir Coğrafyanın Z Raporu” sergisinin açılışıyla başlıyor. Yönetmen Hadika Beliz’in “Türkiye’nin Aynası: Soma” belgesel film gösteriminden sonra Çetin Erkankan, Gökçe Yeniev ve Hülya Çeşmeci Cengiz ile “Soma’da Emek, Enerji ve Gelecek” paneli Fikret Adaman moderatörlüğünde gerçekleşiyor. 7 Haziran pazar günü ise Bergama Kültür Merkezi’nde yönetmen Ümit Kıvanç’ın “16 Ton” filminin gösterimiyle devam eden projenin haziran programı kapanış forumuyla sona eriyor. Proje temmuz ayında ise Ayvalık’ta devam ediyor.

DESTEKÇİLER VE İLETİŞİM

Ne Yerde Ne Gökte Derneği tarafından yürütülen proje bir Avrupa Birliği projesi olan CultureCIVIC: Kültür Sanat Destek Programı tarafından destekleniyor.

Projenin çalışmaları ve etkinlik programıyla ilgili detaylar www.celiskilerolasılıklarutopyalar.com sitesinden takip edilebilir.

PROGRAM

5 Haziran 2026, Cuma | BerKM, Odeon Pergamon, Bergama / İzmir

13:00 - 14:00 | Sergi Açılışı: "Başka Bir Dünya" - Sanatçı: Çocuklar Resim Sergisi

Yer: BerKM, Bergama Kültür Merkezi

13:45 - 14:00 | Açılış Konuşması: "Çelişkiler, Olasılıklar ve Ütopyalar Arasında" 5-6-7 Haziran programı açılış konuşması.

Yer: BerKM, Bergama Kültür Merkezi

14:00 - 16:30 | Panel - I: "Enerji Coğrafyaları: Toprak, Emek ve Yeşil Çelişkiler"

Panelistler: Prof. Dr. Murat Arsel (Rotterdam Erasmus Üni.), Fırat Genç (İstanbul Bilgi Üniversitesi), Zekiye Buğurcu (Sanatçı)

Yer: BerKM, Bergama Kültür Merkezi

18:30 - 21:00 | Sergi Açılışı: "İhtimal Eşikleri"

Sanatçılar: Berna Dolmacı, Hakan Kırdar, Selin Atik, Sevgi Atak, Talha Demiral, Tunca, Yücel Tunca, Zekiye Buğurcu

Küratör: Günseli Baki

Yer: Odeon Pergamon Kültür Sanat Alanı

6 Haziran 2026, Cumartesi | Atatürk Kültür Merkezi, Soma / Manisa

13:00 - 17:30 | Sergi Açılışı: "Bir Coğrafyanın Z Raporu" - Yücel Tunca

Yer: Atatürk Kültür Merkezi, Soma

14:30 - 15:00 | Açılış Konuşması: "Çelişkiler, Olasılıklar ve Ütopyalar Arasında" 5-6-7 Haziran programı açılış konuşması.

Yer: Atatürk Kültür Merkezi, Soma

15:00 - 16:30 | Film Gösterimi: "Türkiye'nin Aynası: Soma, 2021, 30'" - Yönetmen: Hatice İkinci

Yer: Atatürk Kültür Merkezi, Soma

16:30 - 17:30 | Panel - II: "Soma'da Emek, Enerji ve Gelecek"

Panelistler: Fikret Adaman (Boğaziçi Üniversitesi), Çetin Erkalkan (Emekli Madenci), Gökçe Yeniev (Bristol Üniversitesi), Hülya Çeşmeci Cengiz (Mekanda Adalet Derneği)

Yer: Atatürk Kültür Merkezi, Soma

7 Haziran 2026, Pazar | BerKM, Odeon Pergamon, BERGAMA

13:00 - 14:15 | Film Gösterimi: "16 TON, 2021, 74'" - Yönetmen: Ümit Kıvanç

Yer: BerKM, Bergama Kültür Merkezi

14:30 - 16:30 | Kapanış Forumu: "Çelişkiler, Olasılıklar, Ütopyalar Arasında" projesinin Soma ve Bergama'daki etkinlik ve panellerinin son gününde kapanış forumu gerçekleşiyor.

Yer: BerKM, Bergama Kültür Merkezi

17:00 - 18:30 | Sanatçılarla Sergi Turu: "İhtimal Eşikleri" sergisinin sanatçıları ile sergi turu.

Yer: Odeon Pergamon Kültür Sanat Alanı

Etkinlikte "Mimari ve Zarafetin Buluşması" temasıyla vakıf binasında gerçekleştirilen sergi açılışlarına katılım yoğun oldu. Vakfın kurucu üyelerinden merhum Akşit Tedik’in adının verildiği salonun açılış töreninde ise çok anlamlı bir dinleti gerçekleştirildi.

Törende konuşan İzmir Vakıflar Bölge Müdür Yardımcısı Musa Özgür Tunalı, vakıf geleneğinin yaşatılması için yürütülen çalışmalara değindi. Bergama Belediye Başkanı Prof.Dr.Tanju Çelik ise vakıf anlayışının toplumsal yaşamın en önemli yapı taşlarından biri olduğunu belirtti. Belediye olarak sosyal dayanışma kültürünü sürdürdüklerini vurgulayan Çelik, bu değerlerin korunması gerektiğini ifade etti.

BERKSAV adına konuşan Fatih Özbek ise; "Bugün burada sadece bir sergi açmıyoruz. Bugün burada, hatırlıyoruz. Kim olduğumuzu, nereden geldiğimizi ve neyi yaşatmak zorunda olduğumuzu... Bu topraklarda vakıf geleneği; sessiz ama sarsılmaz bir iradedir. Bergama Kültür ve Sanat Vakfı olarak bizler; geçmişten aldığımız bu emaneti, geleceğe eksiltmeden aktarmanın gayreti içindeyiz. Emeği geçen, katkı sunan herkese yürekten teşekkür ediyorum" dedi.

AKŞİT TEDİK SALONU SANATLA AÇILDI

Etkinliğin en anlamlı anlarından biri, vakfın kurucu üyelerinden merhum Akşit Tedik’in adının verildiği salonun açılış töreni oldu. Açılışın ardından vakıf kurucularından ve eski başkanlarından Macit Gönlügür ve Mustafa Pulcu tarafından verilen mini konser beğeni ile izlendi.

Konserde merhum Tedik’in "Lacivert Akşamlar" ve "Döktüğün Bu Gözyaşı Ne" isimli besteleri icra edildi.

ZENGİN SERGİ SEÇKİSİ

Program kapsamında Vakıflar Bölge Müdürlüğü’nün "Vakıf Eserleri Sergisi", İsmail Hakkı Güzeler’in “Geçmişten Günümüze Fotoğraflarla Bergama” sergisi, Gülseren Haylamaz’ın “Parşömenden Drapeler” sergisi, Ayşe Yavuzyılmaz’ın “Antik İzlerden Çiniye” sergisi, Meltem Demirel’in Parşömen Sergisi, Atilla Emir’in Bergama Yöresi Halı ve Kilim Sergisi ve Şeyda Öner’in Kozak Yöresi El Sanatları Sergisi yoğun ilgi gördü.

Ayrıca Akif Ersezgin Anadolu Lisesi öğrencileri, öğretmenleri Burcu Akgün ve Hasan Özaslan rehberliğinde hazırladıkları resim sergisini katılımcıların beğenisine sundu.

Etkinlik kapsamında açılan sergiler, 8 Mayıs Cuma gününe kadar 10:00 - 18:00 saatleri arasında ziyarete açık kalacak.

Bergama Amatör Fotoğraf Sanatı Derneği (BEAFSAD) ile Bergama Kılıç Kalkan Halk Oyunları Derneği iş birliğiyle hazırlanan proje kapsamında, bu eşsiz gelenek altı aylık titiz bir çalışmayla dijital ve görsel arşive dönüştürüldü. Sergi, kılıç ve kalkan oyunlarının ritmiyle şekillenen bu kadim disiplinin geçmişten bugüne yolculuğunu gözler önüne seriyor.

Savaş disiplininden kültürel mirasa

Bergama Kılıç Kalkanı, sadece bir halk oyunu olmanın ötesinde, kökleri medrese eğitimine dayanan bir disiplin olarak dikkat çekiyor. 1890’lı yıllarda Karacaahmet Medresesi’nde ders olarak öğretilen bu sanat, 1934 yılında Mustafa Kemal Atatürk’ün Bergama ziyareti sırasında sergilenerek tarihsel önemini pekiştirdi. 1937’de düzenlenen Bergama Kermesi ile de kültürel hafızadaki yerini sağlamlaştırdı.

Uzun yıllar unutulma tehlikesiyle karşı karşıya kalan bu miras, 2013 yılında yeniden canlandırıldı ve 2017’de dernekleşerek kurumsal bir yapıya kavuştu.

İki güçlü kurumdan örnek iş birliği

Projeye imza atan BEAFSAD ve Bergama Kılıç Kalkan Halk Oyunları Derneği, hem ulusal hem de uluslararası başarılarıyla dikkat çekerken, bu çalışma ile kültürel mirasın korunmasına önemli bir katkı sundu. Hazırlanan arşiv, gelecek kuşaklara aktarılacak kalıcı bir kaynak niteliği taşıyor.

Serginin açılışına İzmir Kent Konseyi Başkanı Özgür Topaç, BEAFSAD Başkanı İsmail Kalkın ve Bergama Kılıç Kalkan Dernek Başkanı Akif Gelirer de katılarak projeye destek verdi.

Kültürel miras geleceğe aktarılıyor

Bornova Belediyesi’nin ev sahipliğinde gerçekleşen sergi, yalnızca bir sanat etkinliği olmanın ötesinde, Anadolu’nun köklü değerlerinin korunması ve yaşatılması adına önemli bir adım olarak öne çıktı. Katılımcılar, sergi aracılığıyla hem tarihi bir yolculuğa çıktı hem de yaşayan bir kültürün izlerine tanıklık etti.