İhalenin en dikkat çeken bölümü, Bergama Madra Dağı’nda yer alan 1961 hektarlık saha oldu. Toplam 8 firmanın teklif verdiği bu alanı, 139 milyon 660 bin TL ile Türkiye Varlık Fonu bünyesindeki Türk Altın İşletmeleri A.Ş. kazandı. Aynı bölgedeki diğer sahalar için Turyapı Grup, Caymaz Madencilik ve Şah Tuğrul gibi şirketler toplamda milyonlarca liralık teklifler sundu.

Madra Dağı ihalesine katılan başlıca firmalar ve teklifleri:

Türk Altın İşletmeleri A.Ş.: 139.660.000 TL

Turyapı Grup İnşaat: 132.000.000 TL

Doka Madencilik A.Ş.: 90.310.000 TL

Uluova İnşaat A.Ş.: 81.910.000 TL

İhale edilen bazı bölgelerin doğal ve tarihi SİT alanı sınırları içerisinde kalması, yerel halk ve çevre örgütlerinin tepkisine neden oldu. Uzmanlar, IV. grup ruhsatla açılacak maden ocaklarının bölgedeki tarım arazileri, su kaynakları ve orman varlığı üzerinde risk oluşturabileceği konusunda uyarılarda bulunuyor.

MAPEG tarafından yapılacak nihai değerlendirmenin ardından sonuçların kesinleşmesi bekleniyor.

Belirtilenlere göre toplam yatırım bedeli 2,6 milyar TL olan projede, bölgedeki 19 mahalleyi kapsayan geniş bir alana 42 rüzgar türbini ve 200 MWh kapasiteli enerji depolama tesisi kurulması öngörülüyor. Tesisin inşaat aşamasında bölgedeki orman ve tarım alanlarından yaklaşık 5 bin 950 ağacın kesilmesi planlandığı da öne sürüldü.

Kararın ardından, enerji üretimi hedefi ile doğa koruma arasındaki dengenin tartışmaya açıldığı projede, Bergama Çevre Platformu Sözcüsü Erol Engel, tesisin yalnızca enerji üretim alanı olarak değil, aynı zamanda bölgedeki tarım ve hayvancılık faaliyetlerini de doğrudan etkileyeceğini belirtti. Engel, proje ile ilgili kaygılarını ve yöre halkının karşılaşabileceği olumsuz etkileri kamuoyu ile paylaşarak sürecin daha şeffaf yürütülmesi çağrısında bulundu.

Daha önce de kurumsal firmaların bazı projeler yürüttüğünü ancak bu ölçek ve kapsamda bir girişimin daha önce görülmediğini söyleyen Engel, “Aşağı yukarı 18,19 köyü kapsayan büyük bir alan. Burada daha önce de kurumsal firmalardan projeler olmuştu ama bu denli bir proje değildi. Tarımın ve köylünün ürettiğinin değersizleştiği ortamda insanlar bu köylerde zorluklarla, hayvancılıkla, zeytincilikle geçimini sürdürürken, üretimin olduğu mera alanlarını insan yaşamıyormuş gibi, bırakın insanları yaban hayatı da var, bu şekilde projelere açıyorlar” diye konuştu.

Tarım ve yerel üretimi teşvik etmediği, halkın yaşam alanlarının işletmelere dönüştürülmesinin ciddi sorunlar yarattığına vurgu yapan Engel, “Ankara’dan birileri, devletin aklı böyle bir projeler öncesi görüşmeli. Ama şimdi olan köy halkını nasıl Ali Cengiz oyunlarıyla kandırırız, sonuca varırız diye uğraşıyorlar. Böyle projelerde yüzde 90 ihtimalle firmaların istediği oluyor. Olmuyorsa da dosyadaki eksiklikten olmuyordur. O yörede yaşayan halkın ihtiyaçlarını giderdiği, tarım yapmaları teşvik edilebilir ama destek verilmediği gibi insanların bu yaşam alanlarını, işletmelere aktarmak bu anlamda sıkıntılı bir durum” dedi.

Rüzgar enerjisi santralleri (RES) veya güneş enerjisi santralleri (GES) doğru alanlara kurulduğunda kendilerinin itirazı olmayacağını belirten Engel, “Bölge rüzgar alıyor diye meraya dikmeleri GES olsun RES olsun dikildiklerinde doğru yerlere yaptıklarında itirazlarımız olmaz ama bunlar neresi rüzgar alıyorsa zeytinlik, mera fark etmeksiz bir yaklaşımla köylülerin yaşam alanlarını hızla tüketiyorlar” şeklinde konuştu.

Projenin 42 türbinden oluştuğunu söyleyen Engel, 19 köyde halkı bilgilendirme toplantılarının sağlıklı bir süreçle yapılmadığını görüyoruz. Daha önce Madra’daki daha küçük RES projeleri için yapılan toplantılara katıldık ve bölgeyi savunduk. Ancak bu proje adeta kaçırılır gibi hayata geçirilmek istenen çok daha büyük bir proje. 42 türbinden oluşan bu büyüklükte bir yatırım Madra Dağı’nda daha önce görülmedi” diye belirtti. (Haber: Son Mühür/ Emine Kulak)

Türk Altın şirketi tarafından Kamuyu Aydınlatma Platformu’na (KAP) yapılan açıklamaya göre, İzmir 5. İdare Mahkemesi’nde görülen davalarda yürütmenin durdurulması istemi kesin olarak reddedildi. Davalar; İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı, Ege Çevre ve Kültür Platformu (EGEÇEP) ve Osman Nuri Özgüven tarafından, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın verdiği "ÇED Olumlu" kararının iptali istemiyle açılmıştı.

Şirketten yapılan açıklamada, yargı sürecine ilişkin tebligatların ulaştığı belirtilerek şu ifadelere yer verildi:

"Söz konusu dava dosyalarında şirketimize tebliğ edilen kararlar uyarınca mahkeme tarafından yürütmenin durdurulması isteminin kesin olarak reddine hükmedilmiştir. Şirketimiz, projeye ilişkin madencilik üretim faaliyetlerine ilgili mevzuatlara uygun bir şekilde devam etmektedir."

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Berko Madencilik’in Bergama’daki Okçular ve Ayvatlar köyleri sınırlarında açmak istediği granit ocağına ilişkin ÇED sürecini onayladı. Şirket, 77,78 hektarlık alan içinde yılda 10 bin metreküp granit üretmeyi ve patlatma yöntemiyle çıkarım yapmayı planlıyor.

Haber: Metehan UD: (Egedesonsöz)

ÇED sahası, İzmir Kuzey Bölgesi 1/25000 ölçekli Nazım İmar Planı'nda ''Tarım Alanı'' olarak belirlenen bölge ile ''İçme ve Kullanma Suyu Uzun Mesafeli Koruma Alanı'' içerisinde kalıyor ve tapu kayıtlarında ise fıstıklık olarak yer alıyor. En yakın konuta olan uzaklığı ise 460 metre olacak. Proje tanıtım dosyasında yer alan bilgilere göre 3 bin 889 adet ağaç kesilecek.

Tanıtım dosyasında "sahada yapılan gözlemler sonucu proje alanı yüzeyinde bulunan ve üretim çalışmaları öncesi kesilecek fıstık çamları; ağaçların en yoğun olduğu bölge göz önünde bulundurularak 10.000 m2 (1 hektar) örnekleme alan için yaklaşık 50 adet olabileceği tahmin edilmektedir. Bu kapsamda yaklaşık 77,78 hektar olan Proje Alanında (ÇED Alanı) tahmini ağaç sayısı 3.889 adet olmakla birlikte, bu ağaçların tamamı birden kesilmeyecek, yıllık çalışma alanı üzerindeki ağaç sayısı kadar kesim işlemi gerçekleştirilecektir." ifadeleri yer aldı.

İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin görüş yazısında ise yer seçiminden kaynaklı olumsuz görüş verildi.

AK PARTİ’DE YÖNETİCİLİK YAPMIŞTI
Şirket, taş ocağı için ‘ÇED Gerekli Değildir’ kararı almak için başvurmuş ancak bakanlık ÇED sürecinin işletilmesine karar vermişti. Şirketin sahibi Rüştü Dönmez’in Bertaş Madencilik isimli bir başka şirketi de bulunuyor. Rüştü Dönmez bir dönem de AK Parti Bergama’da ilçe yöneticiliği de yaptı.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan lisanslı Bitkisel Atık Yağ Toplama, Geri Kazanım ve Biyodizel Üretimi firması ile sözleşme imzalandı.

LİSANSLI FİRMAYLA SÖZLEŞME İMZALANDI

Çevre sağlığının korunması, su kaynaklarının güvence altına alınması ve bitkisel atık yağların uygun şekilde toplanarak geri kazanım sürecine dâhil edilmesi ve biyodizel üretiminde kullanılması yönünde karar alındı. İmzalanan sözleşme ile evsel ticari alanlardan kaynaklanan bitkisel yağlar düzenli olarak toplanacak, çevreye ve altyapıya zarar verilmesi engellenecek, aynı zamanlarda geri kazanım yoluyla ekonomiye kazandırılacak.   

Konuya ilişkin açıklamada bulunan Bergama Belediye Başkanı Prof. Dr. Tanju ÇELİK, çevre bilincinin artırılmasının önemine dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı;

“DAHA TEMİZ BİR BERGAMA İÇİN PROJELERİMİZİ UYGULUYORUZ”

“Bitkisel atık yağlar, lavabolara döküldüğünde su kaynaklarımız başta olmak üzere çevreye ciddi zararlar vermektedir. Bergama Belediyesi olarak hem çevremizi korumak hem de atıkları dönüştürerek ülke ekonomisine katkı sağlamak amacıyla bu sözleşmeyi imzaladık. Daha temiz, daha sağlıklı ve yaşanabilir bir Bergama için projelerimizi uygulamaya devam edeceğiz. Vatandaşlarımız da bitkisel atık yağlarını lavaboya dökmek yerine İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Müdürlüğü 1. Sınıf Atık Getirme Merkezi’mize ya da Belediyemize ait Halk Ekmek büfelerine getirerek bu sürece destek olmalarını bekliyoruz.”

Bergama Belediyesi’ne ait Halk Ekmek büfelerine 1 litre atık yağ getiren vatandaşlara ücretsiz olarak ekmek hediye ediliyor. Ayrıca biriktirilen atık miktarının fazla olması halinde talep edildiğinde adreslerden teslim alınabiliyor. Bergama Belediyesi, çevre dostu uygulamalarını yaygınlaştırarak gelecek nesillere daha temiz ve sürdürülebilir bir kent bırakma hedefi doğrultusunda çalışmalarını sürdürecek.

Bergama Çevre Platformu ve EGEÇEP, Ovacık Köyü'nde basın açıklamasıyla Bergama'nın “siyanür çöplüğü” haline getirilmesine izin verilmeyeceğini vurguladı.

“Çanakkale'den 500 bin ton cevher Bergama'ya taşınacak”

EGEÇEP'in 20'nci kuruluş yıldönümü etkinlikleri kapsamında düzenlenen EGEÇEP Eş Sözcüsü Arif Ali Cangı, Bergama'da siyanürlü altın madenciliğine karşı yıllar boyunca büyük bir mücadele verildiğini hatırlattı. "Yaşanan tüm baskılara rağmen bu mücadelenin ayrıntıları, bugün basın açıklamamızda Ovacık Köyü'nün bulunmasının yok olması bekleniyordu" dedi.

Bergama Çevre Platformu'ndan Erol Engel ise, Dikili Çukuralan'dan Bergama'ya taşınan cevherlere Çanakkale'den 500 bin ton cevherin ekleşmesi istenmesine tepki gösterdi. Engel, bölgedeki birinci derece deprem kuşağında bulunduğunu hatırlatarak şunları söyledi:

Platform bileşenlerinin, hem Bergama'nın hem de çevresel parçacık sağlığının hiçe sayıldığı, projenin sona ermesinden vazgeçilmesinde bulunduğu belirtildi.

İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin olumsuz görüş verdiği proje kapsamında 4 bin civarında ağaç kesilecek. Granit patlatma yöntemiyle çıkarılacak.

Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü'nün (UNESCO) Dünya Kültür Mirası Koruma Bölgesinde olan 'ekolojik hassas bölge' statüsündeki Kozak Yaylası, maden şirketlerinin hedefinde. Fıstık çamları ile kaplı olan ve antik kentlere ev sahipleri yapan yaylaya açılması planlanan yeni bir taş ocağıyla ilgili Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı karar verdi.

Haber: Metehan UD (EGEDESONSÖZ)

Berko Madencilik Şirketi’nin Bergama’nın Okçular ve Ayvatlar köyleri sınırlarında açmak istediği granit ocağı ile ilgili Bakanlık 'nihai' karar verdi. Şirket 77,78 hektarlık ÇED alanında yılda 10 bin metreküp granit çıkarılacak. Granit patlatma yöntemiyle çıkarılacak.

ÇED sahası, İzmir Kuzey Bölgesi 1/25000 ölçekli Nazım İmar Planı'nda ''Tarım Alanı'' olarak belirlenen bölge ile ''İçme ve Kullanma Suyu Uzun Mesafeli Koruma Alanı'' içerisinde kalıyor ve tapu kayıtlarında ise fıstıklık olarak yer alıyor. En yakın konuta olan uzaklığı ise 460 metre olacak. Proje tanıtım dosyasında yer alan bilgilere göre 3 bin 889 adet ağaç kesilecek.

Tanıtım dosyasında "sahada yapılan gözlemler sonucu proje alanı yüzeyinde bulunan ve üretim çalışmaları öncesi kesilecek fıstık çamları; ağaçların en yoğun olduğu bölge göz önünde bulundurularak 10.000 m2 (1 hektar) örnekleme alan için yaklaşık 50 adet olabileceği tahmin edilmektedir. Bu kapsamda yaklaşık 77,78 hektar olan Proje Alanında (ÇED Alanı) tahmini ağaç sayısı 3.889 adet olmakla birlikte, bu ağaçların tamamı birden kesilmeyecek, yıllık çalışma alanı üzerindeki ağaç sayısı kadar kesim işlemi gerçekleştirilecektir." ifadeleri yer aldı.

İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin görüş yazısında ise yer seçiminden kaynaklı olumsuz görüş verildi.

AK PARTİ’DE YÖNETİCİLİK YAPMIŞTI
Şirke, taş ocağı için ‘ÇED Gerekli Değildir’ kararı almak için başvurmuş ancak bakanlık ÇED sürecinin işletilmesine karar vermişti. Şirketin sahibi Rüştü Dönmez’in Bertaş Madencilik isimli bir başka şirketi de bulunuyor. Rüştü Dönmez bir dönem de AK Parti Bergama’da ilçe yöneticiliği de yaptı.

KOZAK YAYLASI HAKKINDA
Kozak (Pindasos), Antik Çağın Kaikos Irmağı (Bakırçay) Havzası'nın tacı olarak kabul ediliyor. Kentin yanı başında yükselen Kozak Yaylası, oksijen deposu olarak biliniyor. Kozak Yaylası aynı zamanda yer altı kaynakları açısından da oldukça zengin. Sahip olduğu fıstık çamı ekim alanları nedeniyle toplam 17 köyden oluşan, yaklaşık 10 bin nüfuslu özel bir ekolojik havza konumunda. Havza, kendine özgü iklim, toprak ve su yapısına sahip. Kozak Yaylası, dünyanın önde gelen, Türkiye'nin tek doğal fıstık çamı ormanını barındırıyor. Bölgenin doğal SİT ilan edilmesiyle ilgili başlatılan çalışmalar da sürüyor.

Madra Havzası’ndaki su kaynaklarının kritik seviyeye inmesi üzerine açıklamalarda bulunan Bergama Çevre Platformu Sözcüsü Erol Engel, "Madra’nın çok zengin yeraltı sularını hepimiz biliriz. Yıllardır Burhaniye, Ayvalık, Dikili, Bergama Madra’dan beslenir. Ancak gelinen noktada Madra’nın suları tükenme noktasına geldi. Geçen yıl ilk defa Madra Barajı kurudu. Kozak susuzluk çekmezken son üç-dört yıldır kuraklık başladı. O nedenle bugün burada suyumuzu elimizden alanlara karşı sesimizi yükseltiyoruz" dedi.

Haber: Alper Temiz Son Mühür

Engel, sözlerini şöyle sürdürdü: "TÜMAD Altın Madeni 6 yıllık ÇED dosyasında saniyede 58 litre su tükettiği aktarılmış. Ancak bugün bunun en az dört-beş katı su tükettiklerini biliyoruz. Kapasite artırımına gitmeyi de planlamışlardı. Bu da demek oluyor ki Madra’nın suyu daha da hızlı bitecek. Kozak’ta kuraklık hiç yaşanmazken son üç yıldır yaşanıyor. TÜMAD’ın Madra’ya verdiği zarar bilinenin çok daha ötesinde"

"Siyanürle altın çıkarıyorlar, su rejimini bozuyorlar"

Erol Engel, madenlerin yarattığı çevre tahribatına dikkat çekerek, "TÜMAD aynı Erzincan İliç’te olduğu gibi yamaç bir arazide faaliyet yürütüyor. Orada siyanür havuzları var. Buradaysa açık ortamda siyanür püskürtmeyle altın ve gümüş çıkartılmaya çalışılıyor. Kelimenin tam anlamıyla vahşi madencilik yapılıyor" dedi. 

Engel, madenlerin su kullanımındaki ayrıcalıklara tepki göstererek, "İzmir, Türkiye’nin en pahalı su faturasının ödendiği yer. Madenler devlete bir kuruş ödemiyor. Sondajı çakıyorlar, çıkardıkları suları hoyratça kullanıyorlar. Bu adaletsizlik sürdürülemez. Halk parasını öderken, şirketler kamu malı olan suyu sınırsızca tüketiyor" ifadelerini kullandı.

"Dikili Ovası’nda kuraklığa, Madra Barajı’nda çöküşe neden oldular"

Erol Engel, Koza Altın Madeninin Kozak’taki etkilerini şu sözlerle anlattı:
"Keşfe gittiğimizde yerin 230 metre derinine inmişlerdi. Bugün ise 400 metre derinliğe indiler. 400 metreden cevher çıkarıyorlar. Suyu kesmeden madeni alamadıkları için, orada binlerce yıldır süren su altı akış rejimini değiştiriyorlar. Akışın durması için oraya tonlarca kimyasal beton döktüler. O suyu tutan doğal kanalları kapattılar. Sonuç ortada: Dikili Ovası’nda kuraklık başladı, Madra Barajı geçen yıl tamamen kurudu. Yani bu sadece bir çevre sorunu değil, yaşamın kendisini tehdit eden bir tablo" dedi.

"Madenler su parası ödemiyor, halk susuz kalıyor"

Engel, su kaynaklarının özel şirketlerin denetimsiz kullanımına bırakılmasına tepki göstererek, "Madra’nın suyu artık yaşam için değil, kâr için kullanılıyor. Bu madenler suyu bedava çekiyor, barajlar boşalıyor, köyler susuz kalıyor. Üstelik hiçbir denetim yok. Su kaynaklarımız özelleştiriliyor, halkın ortak yaşam hakkı olan su şirketlerin kontrolüne geçiyor. Biz buna sessiz kalmayacağız" dedi.

"Madra’nın hayat verdiği topraklarda, suyun ticarileştirilmesine, metalaştırılmasına 'hayır' diyoruz. Bu ülkenin her köşesinde, suyun kamusal bir hak olarak korunması gerekiyor. İzmir’in, Ege’nin geleceği buna bağlı" ifadelerini kullandı.

"Sondajlar durdurulmalı, baraj yatırımları yapılmalı"

Erol Engel, çözüm önerilerini de sıraladı:
"Madra Havzası’nda yeni sondajlara kesinlikle izin verilmemeli. Mevcut kuyular denetlenmeli, madenlerin su kullanımı kamuoyuna açık biçimde raporlanmalı. Su bedeli ödemeyen hiçbir şirket faaliyet gösterememeli. Biz Bergama Çevre Platformu olarak, suyun yaşam hakkı olduğunu savunuyoruz"

"Çamlı Barajı’nın bir an önce yapılması gerekiyor. Bu, yalnızca Bergama’nın değil, bütün Ege’nin meselesi. Su olmadan tarım olmaz, yaşam olmaz. Biz suyumuzu, toprağımızı ve geleceğimizi korumak için örgütlü mücadelemizi sürdüreceğiz. Madra’ya, Kozak’a, Ege’ye sahip çıkacağız" dedi.

Atçılar Köyü Muhtarı kamulaştırma kararı ile birlikte köyden göç etmek zorunda kalacaklarını dile getirdi.

AKÇA Holding tarafından İzmir’in Bergama ilçesinde hayata geçirilmek istenen ‘Aliağa Rüzgar Enerji Santrali (RES) Yardımcı Kaynak Güneş Enerji Santrali (GES)’ projesi ile ilgili yeni bir gelişme yaşandı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla ÇED sahasında kalan 62 parsel acele kamulaştırıldı. Kamulaştırılan parsellerin 9 tanesi İsmailli, 33 tanesi Atçılar ve 20 tanesi Seklik köylerinin sınırlarında kalıyor.

Haber: Metehan UD/ EGEDESONSÖZ 

TARLA VE MERA ALANI

Proje kapsamında 121 hektarlık alana 84,9542 MWm gücünde 9 adet güneş enerji santrali kurulacak. 255 milyon Türk Lirası değerindeki yatırım kapsamında 151 bin 106 adet güneş paneli de dikilecek. İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı'nda proje alanı tarım arazisi, mera ve fıstıklık alanlarda yer alıyor. Ayrıca proje alanı içme ve kullanma suyu uzun mesafeli koruma alanı sınırı içerisinde de kalıyor. Planlanan GES'lerin en yakın konuta olan uzaklığı 200 metreye kadar düşecek.

İTİRAZ GELDİ

Cumhurbaşkanının kararına Bergama’dan itiraz geldi. Proje hayata geçerse güneş enerji panelleri Atçılar köyünü çevreleyecek. Adı Osmanlı döneminde yetiştirdiği atlardan alan ve tarihi çok eskilere dayanan Atçılar da köylüler de tedirgin. En önemli geçim kaynakları olan hayvancılığın zarar göreceğini kaydeden köylüler proje hayata geçerse köylerini terk etmek zorunda kalacaklarını dile getiriyor.

‘KÖYDEN GÖÇE ZORLANACAĞIZ’

Egedesonsöz’e konuşan köy muhtarı Ali Rıza Yıldız “ Herkes projeye karşı çünkü hayvancılık yapacak alanımız kalmadı. Meralarımızı da kamulaştırıyorlar. Bugün köyde yaklaşık 500 büyükbaş ve küçükbaş hayvan var. Eğer buralara güneş enerji santrali yapılırsa, hayvanlarımızın otlak alanı kalmayacak. Zaten bugüne kadar doğru düzgün satış da yapamadık. Şimdi hayvancılığı da tamamen bitirecekler. Bu, köyün tamamen kapanması, insanların göçe zorlanması anlamına geliyor. Köyümüzde 25 aile yaşıyor, toplamda 70 civarında insan var. Nüfusumuz az olsa da köyümüz 600–700 yıllık bir geçmişe sahip. Osmanlı döneminden beri ayakta duran, tarihi bir köy burası.” dedi.

‘YASAL YOLLARI ARAŞTIRIYORUZ’

Haklarını arayacaklarını kaydeden muhtar Rıza “Şu anda dava açma konusunda ne yapabileceğimizi araştırıyoruz. Ama şunu açıkça söylemek isteriz: Yetkililer sesimizi duysun. Bu proje köyü kapatmak anlamına geliyor. Köyün hemen 100 metre ötesinden başlayacak santral sahası, neredeyse bütün yaşam alanımızı yok edecek.Bizim tek isteğimiz köyümüzün, meralarımızın, hayvancılığımızın korunması. Başka söyleyecek bir şeyimiz yok.” ifadelerini kullandı.

MENENGİÇ AĞAÇLARI KESİLECEK

Bergama Çevre Platformu Sözcüsü Erol Engel de proje hayata geçerse çok sayıda menengiç ağacının kesileceğini belirterek “Bergama’nın en yoksul köylerinden olan İsmaili, Sertlük ve Atçılar’da halkın temel geçim kaynağı hayvancılık. Son yıllarda ise Aziz Kocağolu döneminde Büyükşehir Belediyesi’nin desteğiyle yaklaşık 10 bin menengic ağacının aşılanması sonucu Antep fıstığı üretimi başlamış durumda. Köylülerin kendi imkanlarıyla aşıladığı binlerce ağaç da bulunuyor. Ancak GES projesi kapsamında bu ağaçların kesilmesi söz konusu.” dedi.

KÖYLÜLER TEPKİLİ

Köylülerin projeye tepki olduğunu kaydeden Engel “Köylüler, atalarından kalan topraklarda büyükbaş, koyun ve keçi yetiştirerek yaşamlarını sürdürüyor. Bölgede zaten onlarca rüzgar enerji santrali bulunmasına rağmen şimdi de güneş enerji santralleri dayatılıyor. Bu projelerle köylülerin sınırlı sayıdaki meraları da ellerinden alınmak isteniyor. Cumhurbaşkanlığı tarafından alınan kamulaştırma kararı da köylülerde tepkiye yol açtı. Ama köylülere veremi gösterip sıtmaya razı etmeye çalıştılar. Köylüler, önce pazarlık yapılıp sonra kamulaştırma ile topraklarına el konulacağı söylenerek teslimiyete zorlandıklarını belirtiyor . Buradaki köylüleri tamamen boşalttırmak istiyorlar. Osmanlı döneminden beri at yetiştirilen bu topraklarda hem geçim kaynaklarının hem de yaban hayatının tehdit altında. GES ve RES projelerinin, köylüleri açlığa ve yoksulluğa mahkûm edilecekler.” diye konuştu.

VİCDANLARDA YARA AÇTI

Kararın köylülerin vicdanında yara açtığını ifade eden Engel şunları söyledi:

Cumhurbaşkanlığı’nın aldığı kamulaştırma kararının kamu vicdanında ve köylülerin vicdanında yara açacağın inanıyoruz ve bu projeden vazgeçilmesini talep ediyoruz. Antep fıstığı üretimi ile ekonomik girdi sağlanan arazilerin GES projeleriyle yok edilmesinin yanlış. GES’lerin dikilebileceği daha uygun alanlar mevcut ancak köylülerin tarlalarına ve meralarına göz dikilmiş durumda. Bu kararlar enerji sektörünün halka dayattığı şekilde çıkıyor. Kararın yargıya taşınması noktasında köylülerimizle bir çaba içerisinde olacağız.

‘TABUTA SON ÇİVİ OLACAK’

Köylülerin avukatı ve CHP’li Bergama Meclis Üyesi Serdar Sinan da hukuki sürece dikkat çekti. GES’in iptali için açtıkları davanın bilirkişi raporuna rağmen Danıştay’dan döndüğünü belirten Sinan “Anayasa Mahkemesi’ne başvurduk. Ancak oradan da yıllar sonra bir karar çıkabileceği için sürecin fiilen köylüler lehine bir katkı sağlaması zor görünüyor. Tarihe bir iz düşmek bu yola başvurduk. Buna rağmen köylüler mücadeleyi bırakmadılar. Köylerde konuştuğumuz insanlar, “acele kamulaştırma” kararıyla birlikte ciddi ekonomik belirsizlikler içinde. Bazıları kamulaştırmadan çıkacak parayı beklerken, bazıları da bu paranın köyü terk etmek anlamına geldiğini düşünüyor. Güneş panelleri Atçılar’ı çevreleyecek bir şekilde yerleştirilmiş. Bu karar köy için tabuta son çivi gibi olacak. Oradaki yaşamının çok uzun süreceğini sanmıyorum. “Acele kamulaştırma” uygulaması, acele kamulaştırma ile çok alakası olmayan bir hüviyete kavuştu. Kanunda yalnızca olağanüstü haller için öngörülmüş olmasına rağmen, günümüzde enerji projeleri için yaygın şekilde kullanılıyor. Oysa burada acil bir durum yok. Kamu eliyle vatandaşın malının özel mülkiyete devrinin maymuncuğu haline gelmiş durumda”  dedi.

Bergama Belediye Başkanı Tanju Çelik, 14. Şakir Süter Gazetecilik Yarışması Ödül Töreni programında tarihi bir müjde verdi. Çelik, kentin dünyaca ünlü tıp bilginlerinden Galenos’un adını yaşatacak “Galenos Uluslararası Tıp ve Eczacılık Ödül Töreni”nin 2026’dan itibaren Bergama’da düzenleneceğini ilk kez duyurdu.

Bergama Belediye Başkanı Tanju Çelik yapılan açıklamada şunları dile getirdi:

"Galenos Uluslararası Tıp ve Eczacılık Ödül Töreni 2026 yılından itibaren başlatılacak. Bunun için de uluslararası bir komite ile Bergama’da yapalım istiyorum. Tarihi üzerinde çok kesinleştirmedik ancak herhalde Ağustos’un 15’iyle 30’u arasındaki olacak olabilir. Bir tarih döneminde bunu yapabiliriz diye de düşünüyorum. Bunun için bugün buradan duyurmak istedim. Aslında yarın Behçet Uz Pediatrik Kongresi yapacaktık. Orada bunu duyurmayı planlıyordum ancak bugün burada duyurmak nasip oldu. Uluslararası tıp ve eczacılık ödüllerini başlatmayı hedefliyoruz. Hep birlikte buna sahip çıkalım diye de düşünüyorum"

İzmir'in Bergama ilçesi sınırları içerisinde yer alan; Dikili ve kuzeyde Ayvalık'ı içine alan Kozak Yaylası'nda Kozak Grup şirketi, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'na granit ocağı işletmesi açmak için başvurdu. Ege'de Sonsöz gazetesinde yer alan habere göre, adı geçen şirket “3439815” numaralı ruhsat sahasında granit ocağı açabilecek. Ocağın nerede açılacağı kamuoyuna açıklanmadı. Çevre örgütleri, şirketin bakanlıktan ÇED onayı talep etmesi halinde süreci tüm Kozak köylüleriyle birlikte takip edeceklerini belirtiyor.

Haber: Özgür Duygu Durgun

Bu son başvuruyla birlikte çok sayıda yasal ve kaçak maden Kozak Yaylası'nda doğal dengeyi bozuyor, yeraltı suları çekiliyor, fıstık çamı üretimi düşüyor, hayvancılık olumsuz etkileniyor.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü geçen nisan ayında Kozak Yaylası'nın bir kısmını üçüncü derece doğal SİT anlamına gelen ‘Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanı’ alanı ilan etmişti ancak Doğal SİT Alanları Koruma ve Kullanma Koşulları İlke Kararı’na göre, SİT kararı çıksa bile bölgede madencilik faaliyetleri yapılması ve yeni ocak açılmasının önünde yasal engel yok.

Kozak bölgesi, Bergama Krallığı’ndan beri fıstık çamı ormanları ile kaplı. Bir çam fıstığının kozalak vermesi için dikiminden yaklaşık 10 yıl geçmesi gerekiyor. Kasım ayından başlayan kozalak toplama işi nisan ayına kadar devam ediyor. Uzun süren toplama döneminin ardından bir ağaçtan sadece 7-8 kilo fıstık çamı elde edildiği için fıstık çamı çok değerli. İçerisinde bulunan minerallerle yararlı bir besin olan çam fıstığı, yurt içindeki ihtiyacın yüzde 80’ni karşıladığı gibi yurt dışına da ihraç ediliyor.

Verim düşüyor

Kozak köylülerinin hayvancılıkla birlikte en önemli geçim kaynağı olan çam fıstığında verim son 10 yılda dramatik biçimde düştü. Doğu Akdeniz Ormancılık Araştırma Enstitüsü, Ege Üniversitesi, İzmir Büyükşehir Belediyesi, Orman Genel Müdürlüğü gibi kurumların 2010'lardan bugüne dek yürüttükleri çalışmalar da bunu gösteriyor. Verim düşüşünün nedenleri arasında madencilik faaliyeti, iklim değişikliği, zararlılar, aynı tür ağaç dikilmesinden kaynaklanan genetik çeşitliliğin düşüşü gibi faktörler var.

Öte yandan maden faaliyetlerinin yol açtığı ekolojik ve sosyal sorunlar, bir avuç bilim insanı ve sivil toplumun dışında, akademinin ilgi alanına pek az girebiliyor. Bergama'nın önceki dönem belediye başkanlarından Mehmet Gönenç, Kozak ormanında araştırma yapan Bakanlık yetkilileri ve üniversite üyelerinin rotasyona uğradığını; bölgeyi tanıyan bilim insanlarının 2014’ten itibaren sürgün edildiğini ve yerlerinin doldurulamadığına dikkat çekiyor. Gönenç, geçen dönem AK Parti'de olan Bergama Belediyesinin tüm çevre davalarından çekildiğini ve Kozak'ın savunmasız kaldığını hatırlatarak ''Bu dönemde İzmir Büyükşehir ve Bergama Belediyesi’nin tekrar bu süreçlere dahil olması gerekiyor. Çünkü Kozak ciddi anlamda risk altında. Bu madenler hem çalışırken hem de on yıllar sonra kötü bir miras bırakacaklar” diyor.

Kanser vakalarında artış

100'den fazla taş ocağı ile biri Dikili Çukuralan'daki Koza Altın, diğeri Balıkesir İvrindi'deki Tümad Altın işletmeleriyle dört bir yandan kuşatılmış Kozak Yaylası'nda ciddi bir ekolojik yıkım söz konusu. Taş ve altın ocaklarının yaygınlaşmasının yarattığı tahribat çam ormanlarının bütünlüğünü bozuluyor: Patlatmalar, ağır iş makineleri, toz salınımı ve habitat kaybı, ağaçların gelişimini ve tozlaşmasını olumsuz etkiliyor. Maden faaliyetleri kaynaklı yeraltı su seviyeleri değişiyor, kimi kaynaklar kuruyor.

90'ların sonunda İstanbul'da Boğaziçi Köprüsü'nün halatlarına kendilerini bağlamak gibi, siyanürlü altın madenciliğine karşı ses getiren yaratıcı eylemlere imza atan Bergama köylüleri ise bugün Bakırçay havzasını kuşatan şirketler karşısında adeta pes etmiş durumda.

Yaşadıkları tahribatı ve tükenmişliği Yukarıbey köyünden bir Kozak köylüsü ile konuşuyoruz. Adını vermek istemeyen üretici, ''Bugün Kozak'ın hemen her köyüne gidin, bir maden ocağı görürsünüz. Hepimiz toz toprak içinde yaşıyoruz. Türkiye'nin her yerinde köy bitti, hayat bitti. Kozak'ta köylünün huzuru kalmadı. Gençlerimiz büyükşehirlere gitti. Çoluk çocuk sigorta davasına madenlerde işe giriyor. Nasıl girmesin? Soruyorum size, bu Avrupalı şirketler neden gelip bu topraklarda maden arıyor, taş arıyor? Kendi topraklarında yok mu? Aslında bu şirketlerden bize fayda yok. Sağlığımızla oynuyorlar. İnsanlarımız kanser oluyor. Benim ailemde de kanser nedenli ölümler oldu. Memleket bitmiş daha hala ne satabiliriz diye uğraşıyorlar'' diyor.

SİT kararı ile dağ fare doğurdu

Kısa Dalga'ya konuşan Bergama Çevre Platformu sözcüsü Erol Engel, Kozak'ta resmi ocaklar kadar kaçak olarak çalıştırılan çok sayıda maden ve taş ocağı olduğunu hatırlatıyor. Yayla köylerinin taş ocaklarına adeta feda edildiğini söyleyen Engel, 3. derecede SİT kararını sadece Kozak değil tüm ülke genelinde maden faaliyetlerinin meşrulaştırılma yolu olarak değerlendiriyor:

"'Nisan ayında bir yönetmelik çıktı, Kozak 3. derece doğal sit ilan edildi. Ancak yönetmeliği okuduğunuzda mevcut taş ocaklarının önünün açıldığı görülüyor. Yönetmelikte 'ekolojik koridor oluşturma, doğal silüetin korunup, onun dışındaki alanlarda madencilik faaliyetlerinin yapılabileceği, patlatmaların izne tabi olacağı' gibi ifadeler var. Burada bir makyaj söz konusu. 'Patlatmalar izne tabi' deniliyor ancak sabahın köründe başlayarak buradaki insanlar ve doğal hayatın parçası olan hayvanlar ciddi travmalarla baş başa bırakılıyor. Kozak'ta son bir yıldır maden ruhsatı verilmiyordu ancak yeni çıkan bu yönetmelikle var olan madencilik faaliyetlerini meşrulaştırıp, yenilerinin önünü açtılar. Kısacası, dağ fare doğurdu"

“Yeraltı suyu akışı değiştiriliyor”

Haziran ayında TBMM'den geçen; zeytinlikleri madenciliğe açmanın yanı sıra kaçak madenlere af ve özel çevre koruma alanlarında ruhsat kolaylığı gibi düzenlemeler de içeren yasanın Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) süreçlerini etkisizleştireceğini belirten Engel; yasanın madencilik sektörünün çıkarlarını göz ederek hazırlandığını vurguluyor.

'Bölgede iki büyük altın madeni işletmesi mevcut. Balıkesir, İvrindi'deki TÜMAD ile Dikili Çukuralan'daki Koza Altın. Her ikisi de yeraltı su rezervini hızla tüketiyor. Özellikle Çukuralan'da korkunç bir eko kırım söz konusu. Zengin yeraltı su kaynakları üzerindeki Koza Altın Madeni, 400 metreden cevher çıkarıyor. Suyu kesmeden cevheri alamadıkları için; orada binlerce yıldır süren su altı akış rejimini değiştiriyorlar. Suyu kesmek için oraya yüzlerce ton kimyasal beton döktüler. Dikili Ovası’nda kuraklığa neden oldular. Madra Nehri tarihinde ilk defa 2023 yılında kurudu Biz buralardaki davaları kazanmamıza rağmen Bakanlık bu kararları etkisiz hale getirdi. Suyun bu kadar değerli olduğu bir zaman diliminde Madra'nın zirvesinde TÜMAD, eteklerinde Koza, bölgeyi hızla çoraklaştırıyor. Buralarda yargı ve adalet çabalarımız maalesef siyasal iktidarın antidemokratik uygulamalarıyla, özellikle de Çevre Bakanlığının ÇED süreçlerini devreden çıkaran 2009 /7 sayılı genelgesi ile yok sayılıyor. Bu genelge şirketlere mahkemelerden çıkan itiraz gerekçelerini ortadan kaldırmaları için fırsat tanıyor. Çukuralan Altın Madeni, 2009/7 sayılı genelgenin birden çok kez uygulanmasıyla faaliyetini sürdürmeye devam ediyor. Genelgenin uygulandığı projelerin sayısı saymakla bitmiyor."

Balıkesir'in güneyindeki Ömer Dağı'ndan doğan ve Madra ile Yunt Dağları arasından Bergama'yı geçerek, Çandarlı Körfezi'ne dökülen Bakırçay Nehri daha önce yaşanan kirlilik ve balık ölümleri ile gündeme gelmişti. 129 kilometre uzunluğunda olan ve dünyaca ünlü pamuğuyla bilinen Bakırçay Ovası’nı besleyen nehir, bugün kuraklık tehlikesi ile karşı karşıya.

Cihan Başakçıoğlu / İzmir

Nehrin denize dökülmeden önceki yaklaşık 2 kilometre uzunluğundaki bölümü neredeyse kurudu. Kuruyan bölümlerdeki toprağın çatladığı görülürken, Bakırçay Ovası’nda da ciddi susuzluk yaşanıyor. Bölgede bulunan ayçiçeği tarlalarının bir kısmının kuruması dikkat çekti.

Bölgedeki sitelere su verilemiyor

Bölgedeki sitelerde de su kesintileri yaşandığı öğrenildi. Kesintilerin sık sık meydana gelen arızalardan kaynaklı olduğu iddia edilirken, sitelerde bulunan konutlara sulama suyu verilemediği ifade edildi. Birçok konutun bahçesi de kuruma tehlikesi ile karşı karşıya kaldı.

Balık ölümleri ile gündeme gelmişti

Öte yandan 2021 yılında Bakırçay Nehri nedeni belli olmayan şekilde yeşil tabakayla kaplanmıştı. Uzmanlar, nehrin yüzeyinde oluşan yeşil tabakadan örnek alıp incelenmesi gerektiğini savundu.

Ölü balıkların bulunduğu alana İlçe Tarım Müdürlüğü ekipleri ile çok sayıda jandarma ekibi gelerek incelemede bulundu. Jandarma ekipleri tutanak tutarken, İlçe Tarım Müdürlüğü ekipleri ise ölü balıklardan ve sudan örnek alarak incelemeye gönderdi.

Son olarak Enerji ve Tabii Bakanlığı bölgeyle ilgili yeni bir onay kararı verdi. Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan yeni kararlara göre Bakanlık Kozak Grup isimli şirketin işletme ruhsatı talebini onayladı.

Haber: Metehan UD

Şirket “3439815” numaralı ruhsat sahasında granit ocağı açabilecek. Şirketin yakın zamanda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na başvurarak ÇED onayı talep etmesi bekleniyor.

KOZAK YAYLASI HAKKINDA
Kozak (Pindasos), Antik Çağın Kaikos Irmağı (Bakırçay) Havzası'nın tacı olarak kabul ediliyor. Kentin yanı başında yükselen Kozak Yaylası, sadece Bergama'nın içinde bulunduğu bölgenin oksijen deposu olarak biliniyor.

Öte yandan Kozak Yaylası, sahip olduğu fıstık çamı ekim alanları nedeni ile toplam 17 köyden oluşan, yaklaşık on bin nüfuslu özel bir ekolojik havza. Havza, kendine özgü iklim, toprak ve su yapısına sahip bölge. Ekolojik zenginliğiyle, üzerinde yaşayan insanlara çok önemli bir yaşam alanı sunuyor. Kozak Yaylası ekonomik yönden ise madenlerden daha çok gelir sağlayan, dünyanın başta gelen ve Türkiye'nin tek doğal fıstık çamı ormanlarını içinde barındırıyor. Çevre örgütleri bölgede her türlü madencilik faaliyeti son verilmesini ve Kozak bir an önce 'Fıstıkçamı Tabiat Parkı' ilan edilmesini istiyor.

SİT İLAN EDİLMİŞTİ AMA…
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü yakın zamanda Kozak Yaylası'nın bir kısmını üçüncü derece doğal SİT’e denk gelen ‘Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanı’ alanı olarak ilan etmişti ancak söz konusu SİT kararı Doğal SİT Alanları Koruma ve Kullanma Koşulları İlke Kararı’na göre bölgede madencilik faaliyetleri yapılmasına engel değil.

Türkiye’nin en verimli pamuk arazilerine ev sahipliği yapan İzmir’in Bergama ilçesinde, Düzova Rüzgar Enerji Santrali (RES) projesi için alınan acele kamulaştırma kararı bölge halkında endişe yarattı. İzmir’in kuzeyinde yer alan Bergama’da, Düzova Rüzgar Enerji Santrali (RES) projesi için Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla 28 taşınmazın acele kamulaştırılmasına karar verildi. Karar, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Karara göre, Bergama Aşağıkırıklar Mahallesi’nde 26, Sağancı Mahallesi’nde ise 2 taşınmaz kamulaştırılacak. Taşınmazlar, tapuda Hazine adına tescil edilmek üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından devralınacak.

Haber: Özge Uyanık (Dokuz Eylül Gazetesi)

“Buraya RES yapmak cinayet”

Bergama Çevre Platformu Sözcüsü Erol Engel, projeye tepki göstererek bölge için riskleri sıraladı:
"Bu alan, tamamen tarımsal arazi olan bir bölge. Burada firmanın, yörede dağ bayır gibi alternatif yerler varken, kalkıp da birinci sınıf tarım arazisini seçmesi ve özellikle pamuk arazilerini hedef alması büyük bir yanlış. Buralarda yetişen pamuk, dünya genelinde birinci sınıf kalitede kabul edilen bir pamuktur. Yani buralarda RES yapmak, kelimenin tam anlamıyla bir cinayettir.

Bu projeyi hazırlarken hangi bilimsel verilerle hareket ettiklerini bilmiyoruz. Böyle bir araştırma sürecine girdiler mi, o da belli değil. ÇED süreçlerinde elbette Bergama Çevre Platformu olarak karşılarına çıkacağız. Bu tarım arazilerimizi savunacağız.

İzmir Büyükşehir Belediyesi 15 yeni kuyu için düğmeye bastı

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay, yaşanan zorlu sürece dikkat çekerek su kesintisi sinyalleri vermeye devam ediyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi, yaşanan su krizini kentin farklı noktalarına açtığı sondaj kuyularıyla aşmaya çalışıyor. Bu kapsamda, Menemen, Foça, Aliağa, Bergama, Dikili ve Kınık ilçelerinde 15 yeni sondaj kuyusu daha açılması planlanıyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin iştiraki İZSU, sondaj inşaatı için ihaleye çıktı.

260 metreye kadar kuyu açılacak

İZSU, çıktığı ilanda, açılacak kuyuların detayı ile ilgili bilgi verdi. İlanda, “3 adet 260 m., 6 adet 250 m., 3 adet 240 m., 1 adet 230 m., 1 adet 180 m., 1 adet 160 m. farklı formasyonlarda su sondaj kuyusu açılması, L=2660 m. Ø=200 mm PVC derin kuyu sondaj borusu teçhizatı, kuyu başı betonu, kuyu verim deneyi, kuyu inkişafı, kuyu içi jeofizik log alma, çimento enjeksiyonu, kuyu içi kamera ve 15300 kg sac kabin yapılması” ifadeleri kullanıldı. İlanda kuyuların teslim tarihi için ise yer tesliminden itibaren 250 gün olarak belirtildi.

İzmir Büyükşehir Belediyesi İZSU Genel Müdürlüğü'nün dış finansman kredisi sağladığı proje, 11 aydır Hazine ve Maliye Bakanlığı'nda onay bekliyor. Bakanlığın, İzmir Büyükşehir'in gerekli evrakları göndermemesi nedeniyle projeyi iptal ettiği ifade ediliyor. İZSU bu iddiayı doğrulamazken Bakanlık'tan açıklama yapılmadı.

Haber: Özgür Duygu DURGUN

Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası’ndan (EBRD) 66 Milyon Euro tutarında hazine garantisiz kredi ile finanse edilmesi planlanan Dikili Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi Projesi'nin ne zaman yapılacağı belirsizliğini koruyor. Yaz aylarında nüfusu yarım milyona yaklaşan ilçede deniz kirliliği ve kanalizasyon atıkları gözle görülür hale geldi. Dış finansman kredisi sağlanan arıtma projesi ise 11 aydır Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın onayında bekliyor. İZSU, projenin ertelenmesi veya iptalini gerektiren gerekçe olmadığını savunurken Bakanlıktan konu hakkında bilgi talebimize yanıt gelmedi.

Son yıllarda deniz kirliliğinin belirgin biçimde arttığı, İzmir'in arıtma tesisi olmayan tek ilçesi Dikili için İzmir Büyükşehir Belediyesi İZSU Genel Müdürlüğü'nce altyapı yatırımı hazırlanan  Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi projesinde soru işaretleri artıyor.  İZSU tarafından Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası’ndan sağlanan 66 Milyon Euro tutarındaki krediyle hayata geçmesi planlanan projenin son yönetmelik değişikliğiyle kesintiye uğrayıp uğramadığı kamuoyunca merak ediliyor.

Bilindiği gibi, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Resmi Gazete'de 12 Mayıs tarihinde yayımlanan bir yönetmelik değişikliğiyle, Hazine'ye vadesi geçmiş borcu, vadesi geçmiş vergi borcu ve süresinde ödenmemiş SGK'ya prim borcu olan kamu kurum ve kuruluşlarının dış kaynak kullanmasının önü kesti.

İZSU: Projeyi kesintiye uğratacak bir açığımız yok

İZSU Genel Müdürlüğü'nden Genel Müdür Yardımcısı Özgür Akkavak, 12 Mayıs tarihinde yürürlüğe giren bu yönetmelik değişikliğinin projenin ilerlemesi açısından sorun oluşturmadığını; İZSU olarak yönetmeliğin gereklerini yerine getirdiklerini; herhangi bir borç yükümlülüğü altında olmadıklarını söyledi. Akkavak, "Vergi ya da SGK borcumuz olmadığı gibi, İzmir Büyükşehir Belediyesi iştiraklari olan şirketlerle herhangi bir ortaklığımız da yok. Biz, yönetmelik değişikliği sonrasında istenen belgeleri Bakanlık onayına Mayıs ayında yolladık. O tarihten bugüne tarafımıza iletilen bir resmi yazışma  yapılmadı. İZSU açısından projeyi kesintiye uğratacak bir sorun görünmüyor" dedi.

Bakanlık kaynaklarından alınan duyum ise tam tersi yönünde. Buna göre, arıtma projesinin iptali için öne sürülen gerekçe; "İzmir Büyükşehir Belediyesi'nden projeyle ilgili istenen evrakların Bakanlığa verilmemesi sebebiyle İZSU'nun finansman talebinin iptal edildiği" yönünde. Telefonla bilgi almak için aradığımız Hazine ve Maliye Bakanlığı'ndan ise konuya dair bilgi verilmedi.

Yapıldığında İzmir'in üçümcü büyük arıtma tesisi olacağı açıklanan ''Dikili Merkez ve Muhtelif Mahalleler Atıksu Arıtma Tesisi, Kanalizasyon ve Yağmursuyu Alt Yapı Projesi”, Gazipaşa, Salimbey, İsmetpaşa ve Cumhuriyet Mahalleleri, Salihleraltı ve Kabakumaltı’ndaki tatil siteleri ile Bahçeli, Salihler, Kabakum, Kabakum-Müsellim, Kıratlı, Gökçeağıl, İslamlar ve Kızılçukur köylerini kapsayan toplam 210 km atık su hattı ile 17 adet terfi merkezi ve 32 km yağmursuyu hattı ve atıksu arıtma tesisinden oluşuyor. Nisan 2025'te ihaleye çıkacağı açıklanan proje 11 aydır Hazine'den onay bekliyor.

TBMM'de soru önergeleri verildi; Dikili halkından 15 bin imza toplandı

Geçtiğimiz  haftalarda CHP Genel Başkan Yardımcısı ve İzmir Milletvekili Murat Bakan ile İyi Parti İzmir Milletvekili Hüsmen Kırkıpınar'ın TBMM'de soru önergesi olarak gündeme getirdikleri proje , yaklaşık 10 yıldır Dikili gündeminde yer alıyor.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü tarafından ilk defa 2016 yılında hazırlanan "Kuzey Ege Havzası Kirlilik Önleme Eylem Planı"nda, Dikili merkezine bir Atıksu Arıtma Tesisi yapılması gerektiği vurgulanmış; Salihleraltı ve Kabakum mahallelerinin arıtma ihtiyacı açıkça belirtilmişti.

İzmir'in 30 ilçesi arasında arıtma tesisi olmayan tek ilçesi olan Dikili'de 48 bin olan kış nüfusu yaz döneminde 500 bin'e yaklaşıyor. Kent merkezi başta olmak üzere yazlık sitelerin yoğun olduğu Salihleraltı ve Kabakum sahillerinde kanalizasyon atıkları kaynaklı deniz kirliliği ve kötü koku sorunu yaz aylarında belirgin biçimde artıyor.

Öte yandan bölgede yapılaşma hız kesmeden devam ediyor. Son olarak TOKİ tarafından ilçede 1001 adet konut, bir adet cami, ticaret merkezi ve bir adet 24 derslikli okul projesi için ihale sürecinin 8 Ağustos 2025 tarihinde başlatılacağı açıklandı.

İlçenin Alibeyli Mahallesi sınırlarında bulunan bölgede yapılan incelemeler sonucunda çok sayıda mimari eserler, sarnıç ve mezar yerleri tespit edildi. Uzmanlar tarafından yapılan incelemelerde alanın Roma döneminde kurulduğu belirtildi.

İzmir 2 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu bölgeyi birinci ve üçüncü derece arkeolojik SİT ilan etti. Bölgede, Kültür ve Turizm Bakanlığı onayı olmadan işlem yapılamayacak.

Resmi Gazete’de yayımlanan karar şu şekilde:

İzmir İli Bergama İlçesi Alibeyli Mahallesi, Ecik ve Değirmenönü Mevkiinde yer alan, İzmir II Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 28.03.2019 tarihli ve 11017 sayılı kararıyla 1. (birinci) ve 3. (üçüncü) Derece Arkeolojik Sit alanı olarak tescil edilen, İzmir 2 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun, 18.03.2025 tarih ve 21620 sayılı kararı ile 1. (birinci) ve 3. (üçüncü) Derece Arkeolojik Sit olarak sınırları yeniden düzenlenen arkeolojik alanda 2024 Yılı Yüzey Araştırması kapsamında gerçekleştirilen jeoradar çalışmasına yönelik bilgi ve belgelerin iletildiği Alman Arkeoloji Enstitüsü'nün 28.03.2025 tarihli yazısı ve ekleri doğrultusunda; mevcut sit alanının ekli 1/5000 ölçekli paftada gösterildiği şekilde 1. (birinci) ve 3. (üçüncü) Derece arkeolojik sit olarak yeniden düzenlenmesine, kararımız eki sit paftası ve tescil fişinin uygun olduğuna, karar verildi. (EGEDESONSÖZ)

"İzmir'in arıtma sistemi olmayan tek ilçesi" olarak anılan Dikili'de 10 yılı aşkındır süren arıtma tesisi talebi devam ediyor. Dikili Halk Meclisi çatısı altında konuyla ilgili mücadele veren çevre gönüllüleri, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nda yedi aydır onay bekleyen arıtma tesisi projesi için  imza kampanyası başlattı.

Gönüllü çabalarla yayına alınan Deniz Bizim web sitesinde yer alan kampanyaya https://denizbizim.org/denizimizi-kurtarmak-icin-son-adim/

linkinde yer alan formu doldurarak katılmak mümkün.

Haber: Özgür Duygu Durgun

İmza metninde şu ifadeler yer alıyor:

"Turizm kenti Dikili’nin denizleri, yıllardır arıtma tesisi eksikliği nedeniyle çevresel bir felakete doğru sürüklenmektedir.

Dikili halkı olarak yıllardır beklediğimiz Biyolojik Arıtma Tesisi'nin inşası için son aşamaya gelinmiş, İZSU'nun Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası'ndan temin ettiği "Hazine Garantisiz" kredi anlaşması, 18 Ekim 2024 tarihinden bu yana Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın onayında beklemektedir.

Dikili Biyolojik Arıtma Tesisi’nin inşaatının ivedilikle başlaması için Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın gerekli izin ve onayları bir an önce vermesini, denizimizin kurtarılmasını talep ediyorum".

Süreç nasıl gelişti?

Dikili'de ileri biyolojik arıtma tesisi olmadığı için deniz kirliliği son yıllarda gözle görülür biçimde arttı. 40 km'lik sahil şeridinin farklı noktalarından gözlenebilen deniz kirliliğinin ana nedeni, atıkların derin deşarj yöntemiyle açık denize bırakılması. Bir diğer önemli neden ise, yazlık sitelerin arıtma tesislerinin düzenli olarak çalıştırılmaması ve sitelerden kuru derelere verilen kanalizasyon atıklarının denize karışması.

Dikili Halk Meclisi'nin uzun yıllardır sürdürdüğü mücadele sonucunda geçtiğimiz yıl Ağustos ayında Dikili'de geniş katılımlı bir yürüyüş düzenlenmişti. Toplanan 11 bin imza ilgili kamu kurumlarına iletilmiş ve Dikili halkının Temiz Deniz talebi kamuoyunda gündem olmuştu.

Yoğun kamuoyu baskısı üzerine  İzmir Büyükşehir Belediyesi ve İZSU harekete geçmiş; Başkan Cemil Tugay, 38. Dikili Kültür, Demokrasi ve Emek Festivali'nde yaptığı konuşmada Dikili’ye altyapı sözü vermiş ve, “Uzun zamandır beklenen, bekletilen altyapı çalışmasını önümüzdeki Kasım ayından itibaren başlatıyoruz. Sizlere söz veriyorum. Bundan sonra Dikili’de denize hiçbir kirli su akmayacak. Arıtma tesisi ile, altyapı çalışmalarıyla tüm mahallelerin kirli suları tertemiz olacak. İçimizdeki sevgiyle, saygılıyla sizlere hizmet etmeye ve bu onuru yaşamaya devam edeceğiz” ifadelerini kullanmıştı.

Ardından İZSU yönetiminin katılımıyla Dikili'de yapılan toplantılar neticesinde arıtma projesi için Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası ile İZSU arasında 66 Milyon Euro tutarında kredi anlaşması yapıldığı, projenin ÇED onaylarının alındığı ve 18 Ekim 2024 tarihinde Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın onayına iletildiği ifade edilmişti. Konuyla ilgili kamu kurum kuruluşlarıyla çeşitli dönemlerde düzenli temaslar kuran Dikilili çevre gönüllüleri Cumhur İttifakı'na mensup Belediye Meclisi üyeleriyle de iletişime geçmiş ve onay sürecinin hızlandırılması için destek sözü almıştı. Gelinen noktada, Bakanlıktan "Hazine Garantisiz Dış Finansman" onayının hala gelmemiş olması soru işaretlerine yol açıyor.

Dikili'de, turizm sezonunun başlaması ve yaz sezonunda nüfusun 500 binleri bulacak olması nedeniyle projenin  ertelenmesi halinde deniz kirliliğinin yönetilemez safhaya erişmesinden kaygı duyuluyor.Deniz kirliliğiyle birlikte sorunun artık bir halk sağlığı meselesine dönüşmesi ise bu kaygıları haklı çıkarıyor.

"Dikili denizini kurtarmak için son adım" olarak duyurulan imza kampanyasına katılmak isteyenler https://denizbizim.org/denizimizi-kurtarmak-icin-son-adim/ linkindeki formu doldurarak destek olabilir.

Farklı demografik özellikte ve bir yazılım tarafından seçilecek 50 kişiden oluşacak meclisin çözüm önerileri İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planı’na entegre edilecek.

***

Küresel iklim krizinin etkilerini azaltmak amacıyla bir dizi çalışma yürüten İzmir Büyükşehir Belediyesi, Türkiye’de bir ilki daha başlattı. Yurttaşları iklim politikalarına dahil etmek ve iklim değişikliğiyle mücadelede örnek bir model oluşturmak amacıyla "İzmir İklim İçin Yurttaş Meclisi" projesi hazırlandı. İzmir Büyükşehir Belediyesi, Yuva Derneği ve Hukuk Doğa ve Toplum Vakfı (HUDOTO) iş birliğiyle hayata geçirilecek proje, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) tarafından yürütülen ve Avrupa Birliği tarafından finanse edilen Sivil Katılım Projesi kapsamında destekleniyor. 15 ay sürecek olan proje, İzmir’in düşük karbonlu ve iklim dirençli bir şehir olma hedeflerine katkı sağlayacak.

İzmir İklim Meclisi 50 kişiden oluşacak

İklim değişikliğinin etkilerine karşı İzmir halkını dayanıklı hale getirmek ve yurttaşların yerel yönetimlerin iklim politikalarına aktif katılımını sağlamak amacıyla yürütülecek projede İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından, demografik çeşitliliği yansıtan kişilere SMS yoluyla ulaşılacak. Kısa mesajdaki linkten başvurular tamamlandıktan sonra demokratik ve şeffaf seçim ilkesiyle hazırlanmış yazılım tarafından 50 kişi seçilerek bir meclis oluşturacak. Meclis 7, 21 Eylül 5, 9 Ekim, 2 Kasım tarihlerinde 5 oturumda Tarihi Akın Pasajı’nda toplanacak. Meclisin ilk oturumunda meclis üyelerine iklim okuryazarlığı hakkında eğitim verilecek. Eğitim sonrasında katılımcılar 4 oturumda "Isınan bir İzmir’de Nasıl Hayatta Kalırsın?" sorusunu sağlık, su yönetimi, kentsel yeşil alanlar başlıklarında çözüm önerileri geliştirecek. İzmir İklim Meclisi’nde yurttaşların talep ve deneyimleriyle elde edilen öneriler, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planı’na entegre edilecek.

İyi örnekler incelendi

Hibe programı, sivil toplum kuruluşları ile yerel yönetimlerin iş birliğini artırmayı, demokratik ve katılımcı yönetişim modellerini teşvik etmeyi amaçlıyor. Bu kapsamda, İzmir Büyükşehir Belediyesi, Yuva Derneği ve Hukuk Doğa ve Toplum Vakfı (HUDOTO) temsilcileri, Londra’da gerçekleştirilen teknik inceleme ziyaretleri kapsamında üç farklı yurttaş meclisi ve bir yerel yönetimle bir araya geldi. Temaslar sayesinde, katılımcı yönetişim uygulamaları yerinde incelendi ve İzmir’e uyarlanabilecek iyi örneklerin değerlendirilmesi sağlandı. Proje deneyimlerinin ulusal ve uluslararası platformlarda paylaşılmasıyla birlikte, İzmir’in geliştireceği modelin diğer şehirler için de örnek teşkil etmesi hedefleniyor.

İhaleye çıkan parseller arasında İzmir’deki maden sahaları da yer aldı. Yapılan ihalelere göre 4 ruhsat sahasının 2’sinde maden şirketleri teklif verdi.

Haber: Metehan UD / EGEDESONSÖZ 

ORMANLIK ALAN
Bergama sınırındaki 279 hektarlık ruhsat sahası için tek talipli çıktı. 4M Madencilik ruhsat sahası için 2 milyon 650 bin TL teklif etti. Şirketin ortakları arasında Tunçlar Yatırım Holding yer alıyor.

Madra Dağı’ndaki ruhsat sahası tapuda ormanlık alan olarak kayıtlı ve etrafında fıstıklıklar yer alıyor. Ruhsat sahasının Yukarıada Köyü’ne olan uzaklığı ise 500 metreye kadar düşüyor.

İhale kesinleşirse alanda 4. grup madenler aranabilecek. Bu madenlerin arasında kurşun, altın, gümüş ve kobalt gibi ağır madenler yer alıyor.

Madra Dağı ve civarında biri TÜMAD’a, biri Koza Altın’a ve biri de CVK Madencilik’e ait üç altın madeni ve bir demir madeni bulunuyor. Açılmayı bekleyen üç altın madeni sahası daha var. Yine yakın zamanda bu bölgedeki bir ihaleyi TÜMAD almıştı.

MERA ALANI
Torbalı-Tire sınırındaki 98 hektarlık ruhsat sahasına 4 şirket talipli oldu. En yüksek teklifi 33 milyon 100 bin TL ile Öz Özen Kardeşler Kum Ocağı Şirketi verdi. İkinci sırada 31 milyon 500 bin TL ile Evliyaoğlu Demir İnşaat Şirketi yer aldı.

Ruhsat sahası Bülbüldere, Göllüce ve Ayaklıkırı köylerinin arasında kalıyor. Tapuda mera olarak kayıtlı ruhsat sahasının yakınlarında tarım arazileri ve zeytinlikler de yer alıyor. Maden sahasının en yakın köye olan uzaklığı 500 metreye kadar düşecek. İhale kesinleşirse alanda 2. grup madenler aranabilecek.

ÇED İÇİN BAŞVURACAKLAR
İhalelerin yakın zamanda kesinleşmesi beklenirken onay alan şirketler Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na başvurarak ÇED onayı isteyecek.